Architecting on AWS Sertifika Programı ile Bulut Mimarisi Yetkinliklerinizi Geliştirin

Bulut bilişim, kurumların bilgi teknolojileri altyapılarını daha esnek, ölçeklenebilir ve yönetilebilir biçimde oluşturmasına olanak tanır. Geleneksel sistemlerde sunucu, depolama ve ağ kaynakları çoğunlukla sabit kapasiteyle planlanırken bulut ortamlarında kaynaklar iş yükünün ihtiyaçlarına göre artırılabilir, azaltılabilir ve farklı hizmet modelleriyle yapılandırılabilir.

Bulut teknolojilerinden etkili biçimde yararlanabilmek için yalnızca sanal sunucu oluşturmayı veya belirli servisleri kullanmayı bilmek yeterli değildir. Uygulamanın performans ihtiyacı, kullanıcı sayısı, veri yapısı, güvenlik gereksinimleri, kesintiye toleransı ve bütçesi birlikte değerlendirilmelidir. Bu nedenle bulut mimarisi, teknik servislerin kurumsal hedeflere uygun biçimde bir araya getirilmesini sağlayan kapsamlı bir çalışma alanıdır.

Architecting on AWS Sertifika Programı, AWS ortamında mimari tasarım, ölçeklenebilirlik ve güvenlik ilkeleri hakkında bilgi edinmek isteyen katılımcılara yönelik çevrim içi bir eğitim seçeneğidir. Program özellikle bilişim, mühendislik ve proje yönetimi alanlarında çalışan veya kariyerini bu alanlarda geliştirmeyi hedefleyen profesyonellerin bulut çözümlerine ilişkin bakış açısını desteklemeyi amaçlar.

Architecting on AWS Nedir?

Architecting on AWS, Amazon Web Services üzerinde güvenli, dayanıklı, ölçeklenebilir ve maliyet açısından sürdürülebilir sistemlerin nasıl tasarlanabileceğini ele alan bir bulut mimarisi yaklaşımıdır. Bu yaklaşımda yalnızca AWS servislerinin işlevlerini bilmek değil, farklı servislerin belirli bir iş ihtiyacını karşılamak için nasıl birlikte kullanılacağını anlamak önemlidir.

Örneğin internet üzerinden hizmet veren bir uygulamanın AWS mimarisi hazırlanırken yalnızca uygulamanın çalışacağı sunucular belirlenmez. Kullanıcı trafiğinin nasıl karşılanacağı, yükün kaynaklar arasında nasıl dağıtılacağı, verilerin nerede saklanacağı, sistemin nasıl izleneceği ve bir bileşen arızalandığında hizmetin nasıl sürdürüleceği de planlanır.

Architecting on AWS yaklaşımıyla ilişkilendirilen temel alanlar şunlardır:

AWS küresel altyapısının anlaşılması
Bulut bilişim ve hizmet modelleri
Hesaplama servislerinin seçilmesi
AWS ağ mimarisinin oluşturulması
Veri depolama çözümlerinin değerlendirilmesi
Veri tabanı servislerinin seçilmesi
Kimlik ve erişim yönetimi
Yüksek erişilebilirlik
Otomatik ölçeklendirme
Yük dengeleme
Bulut güvenliği
İzleme ve kayıt yönetimi
Felaket kurtarma
Maliyet optimizasyonu

Architecting on AWS Sertifika Programı Neyi Amaçlar?

Program, katılımcıların AWS ortamında mimari tasarım yaparken dikkate alınması gereken temel kavramları ve karar alanlarını anlamalarına katkı sağlamayı amaçlar. Bulut mimarisinde doğru karar verebilmek için teknik seçeneklerin iş gereksinimleriyle ilişkilendirilmesi gerekir.

Eğitim sürecinde katılımcıların;

AWS bulut altyapısının temel yapısını anlaması,
Farklı AWS servislerinin kullanım amaçlarını değerlendirmesi,
İş yüküne uygun mimari bileşenleri belirlemesi,
Ölçeklenebilir sistem tasarımının mantığını kavraması,
Yüksek erişilebilirlik ve dayanıklılık ilkelerini öğrenmesi,
Bulut güvenliğini mimari tasarımın bir parçası olarak değerlendirmesi,
Kaynak tüketimi ile maliyet arasındaki ilişkiyi yorumlaması,
Mimari alternatifleri performans, güvenlik ve yönetilebilirlik açısından karşılaştırması

desteklenir.

Programın güncel kapsamı, eğitim süreci ve belgelendirme bilgileri için Architecting on AWS programının resmî sayfası esas alınmalıdır.

Bulut Mimarisi Nedir?

Bulut mimarisi; uygulamaların, verilerin, ağ kaynaklarının, kullanıcı erişimlerinin ve güvenlik kontrollerinin bulut ortamında nasıl yapılandırılacağını gösteren teknik tasarımdır. Bir bulut mimarı yalnızca hangi servislerin kullanılacağına karar vermez. Servisler arasındaki veri akışını, bağımlılıkları, güvenlik sınırlarını ve olası hata senaryolarını da değerlendirir.

İyi tasarlanmış bir bulut mimarisinin şu özellikleri taşıması beklenir:

İş ve kullanıcı gereksinimlerini karşılaması
Talep değişikliklerine göre ölçeklenebilmesi
Bileşen arızalarında hizmeti sürdürebilmesi
Yetkisiz erişimlere karşı korunması
İzlenebilir ve yönetilebilir olması
Kaynakları verimli kullanması
Maliyetlerin takip edilebilmesini sağlaması
Yeni ihtiyaçlara uyarlanabilmesi

Her iş yükü için geçerli tek bir mimari bulunmaz. Aynı uygulama; performans, güvenlik, bütçe ve erişilebilirlik beklentilerine göre farklı AWS servisleri ve tasarım yaklaşımları kullanılarak oluşturulabilir.

AWS Nedir?

Amazon Web Services, hesaplama, depolama, veri tabanı, ağ, güvenlik, analitik, yapay zekâ ve uygulama entegrasyonu gibi farklı ihtiyaçlara yönelik bulut servisleri sunan bir platformdur. Kurumlar AWS servislerini kullanarak fiziksel altyapı yatırımlarını azaltabilir, kaynaklarını talebe göre yönetebilir ve uygulamalarını farklı coğrafi yapılarda çalıştırabilir.

AWS servisleri aşağıdaki ihtiyaçlar için kullanılabilir:

Web sitelerini ve kurumsal uygulamaları barındırmak
Sanal sunucular oluşturmak
Dosya, yedek ve arşiv verilerini saklamak
Yönetilen veri tabanlarından yararlanmak
Uygulamaları farklı konumlara dağıtmak
Kullanıcı kimliklerini ve yetkilerini yönetmek
Ağ trafiğini yönlendirmek ve kontrol etmek
Performans ve güvenlik kayıtlarını izlemek
Veri analitiği ve makine öğrenmesi iş yükleri çalıştırmak
Uygulama bileşenleri arasında iletişim sağlamak

AWS Küresel Altyapısı

AWS hizmetleri farklı coğrafi bölgelerde bulunan altyapılar üzerinden sunulur. Bulut mimarisi hazırlanırken uygulamanın hangi bölgede çalışacağı, kullanıcıların konumu, veri yerleşimi gereksinimleri, gecikme ve hizmet sürekliliği gibi unsurlar değerlendirilmelidir.

Region

Region, AWS servislerinin sunulduğu belirli bir coğrafi bölgeyi ifade eder. Uygulama için Region seçilirken kullanıcıların fiziksel konumu, ilgili servislerin kullanılabilirliği, veri yerleşimi gereksinimleri, gecikme ve maliyet gibi faktörler dikkate alınabilir.

Availability Zone

Availability Zone, bir Region içinde birbirinden ayrılmış altyapı alanlarını ifade eder. Bir uygulamanın farklı Availability Zone yapıları üzerinde çalıştırılması, tek bir altyapı alanında oluşabilecek arızalara karşı dayanıklılığı artırabilir.

Yüksek erişilebilirlik gerektiren sistemlerde tüm uygulama bileşenlerinin tek bir alanda konumlandırılması yerine birden fazla Availability Zone kullanılması değerlendirilebilir.

AWS Paylaşılan Sorumluluk Modeli

Bulut güvenliğinde temel kavramlardan biri paylaşılan sorumluluk modelidir. AWS, bulut altyapısının fiziksel güvenliği ve temel servis katmanlarının işletilmesinden sorumludur. Kullanıcı kurum ise tercih edilen hizmet modeline göre veriler, erişim yetkileri, işletim sistemleri, uygulamalar ve yapılandırmalar gibi alanlardan sorumlu olabilir.

Örneğin sanal sunucu kullanılan bir mimaride işletim sisteminin güncellenmesi ve güvenli biçimde yapılandırılması kullanıcı kurumun sorumluluğundadır. Daha fazla bileşenin hizmet sağlayıcı tarafından yönetildiği servislerde ise altyapı yönetimi sorumluluğunun bir bölümü AWS tarafından üstlenilebilir.

Mimari tasarım sırasında şu sorular yanıtlanmalıdır:

Hangi altyapı bileşenleri AWS tarafından yönetilmektedir?
Hangi yapılandırmalar kullanıcı kurumun sorumluluğundadır?
Veriler nasıl korunacaktır?
Erişim yetkilerini kim yönetecektir?
İşletim sistemi güncellemeleri nasıl uygulanacaktır?
Güvenlik ve işlem kayıtları nerede tutulacaktır?
Yedekleme ve geri yükleme süreçleri nasıl yönetilecektir?

AWS Hesaplama Servisleri

Hesaplama servisleri, uygulama kodlarının ve işletim sistemlerinin çalıştırılması için gerekli kaynakları sağlar. İş yükünün yapısına göre sanal sunucu, container veya sunucusuz mimari gibi farklı modeller tercih edilebilir.

Sanal sunucu yaklaşımı

Sanal sunucular, işletim sistemi ve uygulama ortamı üzerinde daha fazla kontrol gerektiren sistemlerde kullanılabilir. İşlemci, bellek, disk ve ağ kapasitesi uygulamanın ihtiyacına göre belirlenebilir.

Bu model esneklik sağlarken işletim sistemi güncellemeleri, güvenlik ayarları, uygulama kurulumu ve izleme süreçlerinin yönetilmesini gerektirir.

Container yaklaşımı

Container teknolojileri, uygulamaların ihtiyaç duydukları bağımlılıklarla birlikte taşınabilir paketler hâlinde çalıştırılmasını sağlar. Mikroservis mimarileri ve sık dağıtım yapılan yazılım projelerinde kullanılabilir.

Container tabanlı sistemler tasarlanırken servisler arası iletişim, kayıt yönetimi, ölçeklendirme, güvenlik ve orkestrasyon ihtiyaçları dikkate alınmalıdır.

Sunucusuz mimari

Sunucusuz mimari yaklaşımında altyapı yönetiminin önemli bir bölümü bulut hizmet sağlayıcısı tarafından gerçekleştirilir. Uygulama kodu belirli olaylara bağlı olarak çalışabilir ve talebe göre otomatik biçimde ölçeklenebilir.

Sunucusuz model her iş yükü için uygun olmayabilir. Uygulamanın çalışma süresi, gecikme beklentisi, servis sınırları ve dış bağımlılıkları değerlendirilmelidir.

Amazon EC2 ile Sanal Sunucu Mimarisi

Amazon EC2, AWS ortamında sanal sunucular oluşturmak için kullanılan temel hesaplama servislerinden biridir. Farklı işlemci, bellek, depolama ve ağ özelliklerine sahip sunucu seçenekleri arasından iş yüküne uygun kaynak belirlenebilir.

EC2 tabanlı bir mimari hazırlanırken şu konular değerlendirilmelidir:

İş yüküne uygun sunucu kapasitesi
İşletim sistemi seçimi
Genel veya özel ağ yerleşimi
Güvenlik grupları
Depolama kapasitesi ve performansı
Yedekleme yöntemi
Otomatik ölçeklendirme
Yük dengeleme
Performans izleme
Yüksek erişilebilirlik

Gereğinden büyük kaynakların seçilmesi maliyetleri artırabilir. Yetersiz kaynaklar ise uygulama performansını olumsuz etkileyebilir. Bu nedenle kaynak kapasitesi gerçek kullanım verilerine göre düzenli olarak gözden geçirilmelidir.

AWS Ağ Mimarisi ve Amazon VPC

Amazon Virtual Private Cloud, AWS kaynaklarının mantıksal olarak ayrılmış bir ağ içerisinde konumlandırılmasını sağlar. IP adres aralıkları, alt ağlar, yönlendirme tabloları ve güvenlik kontrolleri VPC yapısı içerisinde tasarlanabilir.

VPC mimarisi hazırlanırken şu bileşenler değerlendirilir:

IP adres aralığı
Genel ve özel alt ağlar
Yönlendirme tabloları
İnternet bağlantısı
Özel kaynakların dış sistemlere erişimi
Güvenlik grupları
Ağ erişim kontrol listeleri
Kurumsal ağ ile AWS arasındaki bağlantı
Farklı VPC yapıları arasındaki iletişim
Ağ trafiğinin izlenmesi

İyi tasarlanmış bir VPC, uygulama bileşenlerinin erişim ve güvenlik gereksinimlerine göre ayrılmasını destekler. İnternet üzerinden doğrudan erişilmesi gerekmeyen uygulama ve veri tabanı bileşenleri özel alt ağlarda konumlandırılabilir.

Bulut ağlarını doğru biçimde tasarlayabilmek için IP adresleme, subnetting ve routing bilgisi önemlidir. Bu alandaki temelini geliştirmek isteyen katılımcılar için network temelleri ve IP iletişimi tamamlayıcı bir öğrenme alanıdır.

Genel ve Özel Alt Ağlar

Bulut kaynaklarının erişim gereksinimlerine göre farklı alt ağlarda konumlandırılması, güvenli ve yönetilebilir bir mimari oluşturulmasına yardımcı olur.

Genel alt ağ

Genel alt ağ, gerekli yönlendirme ve güvenlik yapılandırmaları üzerinden internetten erişim alabilen veya internete doğrudan erişebilen kaynakların bulunduğu ağ bölümüdür. Kullanıcılardan gelen trafiği karşılayan yük dengeleyiciler gibi bileşenler genel alt ağlarda konumlandırılabilir.

Özel alt ağ

Özel alt ağda bulunan kaynaklar doğrudan internetten erişilemeyecek biçimde yapılandırılabilir. Uygulama sunucuları, veri tabanları ve iç servisler bu ağlarda konumlandırılabilir.

Bir kaynağın özel alt ağda bulunması tek başına yeterli güvenlik sağlamaz. Kimlik yönetimi, erişim izinleri, güvenlik grupları, güncellemeler ve uygulama güvenliği de birlikte değerlendirilmelidir.

Yük Dengeleme

Yük dengeleme, gelen kullanıcı trafiğinin birden fazla uygulama kaynağı arasında dağıtılmasını sağlar. Böylece tek bir sunucunun aşırı yüklenmesi önlenebilir ve uygulamanın erişilebilirliği artırılabilir.

Yük dengeleme yaklaşımının sağlayabileceği katkılar şunlardır:

Trafiği birden fazla kaynağa dağıtmak
Sağlıksız kaynaklara trafik yönlendirmemek
Uygulama kapasitesini artırmak
Tek sunucu bağımlılığını azaltmak
Farklı Availability Zone yapılarından yararlanmak
Şifreli bağlantı yönetimini merkezîleştirmek

Yük dengeleme mimarisi hazırlanırken kullanılan protokoller, kullanıcı oturumlarının yönetimi, sağlık kontrolleri ve hata senaryoları dikkate alınmalıdır.

Otomatik Ölçeklendirme

Otomatik ölçeklendirme, uygulama kaynaklarının trafik ve kullanım yoğunluğuna göre artırılmasını veya azaltılmasını sağlar. Yoğun dönemlerde ek kaynakların devreye alınması performansın korunmasına, düşük kullanım dönemlerinde kaynakların azaltılması ise maliyetlerin kontrol edilmesine katkı sağlayabilir.

Ölçeklendirme kararlarında şu veriler kullanılabilir:

İşlemci kullanımı
Bellek tüketimi
Gelen istek sayısı
Kuyrukta bekleyen işlem miktarı
Belirli gün ve saatler
Uygulamaya özgü performans ölçümleri

Otomatik ölçeklendirme uygulanabilmesi için uygulamanın yeni kaynakların sisteme otomatik biçimde katılmasına uygun olması gerekir. Kullanıcı oturumlarının veya uygulama verilerinin tek bir sunucuya bağımlı olması ölçeklenebilirliği sınırlandırabilir.

Yüksek Erişilebilirlik

Yüksek erişilebilirlik, uygulamanın belirli bileşenlerde arıza oluştuğunda hizmet vermeye devam etmesini amaçlar. Tek bir sunucuya, bağlantıya veya veri tabanı kaynağına bağımlı sistemler önemli kesinti riskleri taşıyabilir.

Yüksek erişilebilirlik için şu yaklaşımlar değerlendirilebilir:

Kaynakları birden fazla Availability Zone üzerinde çalıştırmak
Yük dengeleyicilerden yararlanmak
Otomatik ölçeklendirme kullanmak
Veri tabanı yedekliliği oluşturmak
Uygulama durumunu tek bir sunucuya bağımlı tutmamak
Sağlık kontrolleri oluşturmak
Otomatik iyileştirme mekanizmaları kullanmak
Yedekleme ve geri yükleme süreçlerini test etmek

Her bileşenin sınırsız sayıda yedeklenmesi maliyetleri ve operasyonel karmaşıklığı artırabilir. Bu nedenle yüksek erişilebilirlik seviyesi, iş süreçlerinin kesinti toleransına göre belirlenmelidir.

Dayanıklı Bulut Mimarisi

Dayanıklılık, bir sistemin arıza veya beklenmeyen olay sonrasında çalışmaya devam edebilmesini ya da kabul edilebilir süre içerisinde normal çalışma durumuna dönebilmesini ifade eder.

Dayanıklı mimari tasarımında şu unsurlar değerlendirilir:

Bileşenler arasındaki bağımlılıklar
Tek hata noktaları
Veri yedekleri
Otomatik yeniden başlatma
Alternatif ağ bağlantıları
Geri yükleme süreleri
Farklı bölgelerde çalışma seçenekleri
Manuel ve otomatik müdahale süreçleri

Mimari tasarım sırasında yalnızca hangi bileşenin arızalanabileceği değil, bu arızanın kullanıcıları ve iş süreçlerini nasıl etkileyeceği de analiz edilmelidir.

AWS Depolama Çözümleri

AWS farklı veri türleri ve erişim gereksinimleri için çeşitli depolama yaklaşımları sunar. Uygulama dosyaları, işletim sistemi diskleri, yedekler, medya içerikleri ve arşiv verileri aynı depolama yöntemiyle yönetilmemelidir.

Depolama çözümü seçilirken şu faktörler dikkate alınmalıdır:

Verinin türü
Veriye erişim sıklığı
Gecikme gereksinimi
Toplam veri kapasitesi
Dayanıklılık ve erişilebilirlik
Paylaşım ihtiyacı
Yedekleme gereksinimi
Şifreleme
Maliyet

Nesne depolama

Nesne depolama; medya dosyaları, yedekler, log kayıtları, web içerikleri ve arşivler için kullanılabilir. Büyük miktarda verinin ölçeklenebilir biçimde saklanmasını destekler.

Blok depolama

Blok depolama, sanal sunucuların işletim sistemi ve uygulama diskleri gibi düşük gecikmeli erişim gerektiren iş yüklerinde kullanılabilir.

Dosya depolama

Dosya depolama, birden fazla uygulama sunucusunun ortak klasör ve dosya yapısına erişmesi gereken sistemlerde değerlendirilebilir.

AWS Veri Tabanı Mimarileri

Veri tabanı seçimi, bir uygulamanın performansını, ölçeklenebilirliğini ve yönetim modelini doğrudan etkiler. İlişkisel veriler, belge yapıları, anahtar-değer kayıtları ve analitik iş yükleri farklı veri tabanı çözümleri gerektirebilir.

Veri tabanı mimarisi hazırlanırken şu sorular yanıtlanmalıdır:

Veriler arasında nasıl ilişkiler bulunmaktadır?
Okuma ve yazma yoğunluğu nedir?
İşlem tutarlılığı ne ölçüde önemlidir?
Veri miktarı ne kadar hızlı büyüyecektir?
Birden fazla konumdan erişim gerekli midir?
Yedekleme ve geri yükleme hedefleri nelerdir?
Uygulama ne kadar gecikmeye tolerans gösterebilir?
Veri tabanı altyapısı kim tarafından yönetilecektir?

Yönetilen veri tabanı servisleri, yedekleme, güncelleme ve altyapı yönetimi süreçlerini kolaylaştırabilir. Ancak veri modeli ve erişim yapısı doğru tasarlanmadığında performans ve maliyet sorunları ortaya çıkabilir.

Kimlik ve Erişim Yönetimi

AWS kaynaklarına hangi kullanıcıların ve servislerin erişebileceğinin belirlenmesi, bulut güvenliğinin temel parçalarından biridir. Her kullanıcıya geniş yönetici yetkileri vermek, hata ve kötüye kullanım risklerini artırabilir.

Kimlik ve erişim yönetiminde şu ilkeler uygulanabilir:

En az yetki prensibi
Kişiye özel kullanıcı hesapları
Rol tabanlı erişim
Çok faktörlü kimlik doğrulama
Geçici erişim bilgileri
Düzenli yetki kontrolleri
Hizmet hesaplarının ayrılması
Erişim işlemlerinin kayıt altına alınması

Bir uygulamanın başka bir AWS servisine erişmesi gerektiğinde kalıcı erişim anahtarları yerine kontrollü rol ve yetkilendirme mekanizmalarının kullanılması değerlendirilebilir.

AWS Güvenlik Mimarisi

Bulut güvenliği tek bir aracın etkinleştirilmesiyle tamamlanmaz. Kimlik, ağ, veri, uygulama ve izleme katmanlarında birbirini destekleyen güvenlik kontrolleri uygulanmalıdır.

AWS güvenlik mimarisinde şu uygulamalar değerlendirilebilir:

Kaynakları genel ve özel ağlara ayırmak
Erişim izinlerini en az yetkiyle yapılandırmak
Ağ trafiğini sınırlandırmak
Verileri depolama ve aktarım sırasında şifrelemek
Güçlü kimlik doğrulama kullanmak
Yönetim işlemlerini kayıt altına almak
Yapılandırma değişikliklerini izlemek
Güvenlik açıklarını düzenli olarak değerlendirmek
Yedekleri yetkisiz erişime karşı korumak
Olay müdahale süreçleri hazırlamak

Bulut ortamlarındaki güvenlik açıklarını ve riskleri daha kapsamlı değerlendirmek isteyen katılımcılar için siber güvenlik açıkları ve risk yönetimi tamamlayıcı bir öğrenme alanı oluşturabilir.

Veri Şifreleme

Şifreleme, verilerin yetkisiz kişiler tarafından okunmasını zorlaştıran temel güvenlik yöntemlerinden biridir. Veriler hem depolanırken hem de ağ üzerinden aktarılırken uygun şifreleme yöntemleriyle korunabilir.

Şifreleme tasarımında şu unsurlar değerlendirilmelidir:

Hangi verilerin şifrelenmesi gerektiği
Şifreleme anahtarlarının kim tarafından yönetileceği
Anahtarların nasıl korunacağı
Uygulamaların şifreli verilere nasıl erişeceği
Yedeklerin nasıl şifreleneceği
Şifrelemenin performans üzerindeki etkisi
Anahtar kullanımının nasıl izleneceği

Şifreleme, erişim kontrolünün yerine geçen bir güvenlik önlemi değildir. Kimlik doğrulama ve yetkilendirme mekanizmalarıyla birlikte kullanılmalıdır.

İzleme ve Kayıt Yönetimi

Bulut mimarisinin güvenilir biçimde işletilebilmesi için kaynakların performansı, yapılandırma değişiklikleri ve güvenlik olayları düzenli olarak izlenmelidir. İzlenmeyen sistemlerde kapasite sorunları veya yetkisiz işlemler geç fark edilebilir.

İzleme süreçlerinde şu veriler değerlendirilebilir:

İşlemci ve bellek kullanımı
Ağ trafiği
Disk kapasitesi ve performansı
Uygulama yanıt süreleri
Hata oranları
Kullanıcı ve yönetici işlemleri
Yapılandırma değişiklikleri
Güvenlik uyarıları
Ölçeklendirme olayları
Kaynak kullanımı ve maliyet verileri

Toplanan veriler için uygun alarm eşikleri belirlenmelidir. Böylece teknik ekipler, sorun kullanıcıları etkilemeden önce gerekli müdahaleyi gerçekleştirebilir.

Felaket Kurtarma

Felaket kurtarma, önemli bir arıza veya veri kaybı sonrasında sistemlerin kabul edilebilir süre içerisinde yeniden çalıştırılmasını amaçlar. Yedekleme bu sürecin önemli bir parçasıdır ancak yedeklerin geri yüklenebilir olduğunun düzenli olarak test edilmesi gerekir.

Felaket kurtarma planında şu unsurlar bulunabilir:

Kritik uygulamaların belirlenmesi
Kabul edilebilir veri kaybı miktarı
Kabul edilebilir kesinti süresi
Yedekleme sıklığı
Yedeklerin farklı konumlarda saklanması
Altyapının yeniden oluşturulma yöntemi
Trafik yönlendirme planı
Görev ve sorumluluklar
Düzenli kurtarma testleri

Her uygulama için aynı seviyede felaket kurtarma altyapısı oluşturulması gerekmeyebilir. Kritik iş süreçleri, kesinti etkisi ve maliyet birlikte değerlendirilmelidir.

RPO ve RTO Nedir?

Recovery Point Objective

RPO, bir kesinti veya veri kaybı durumunda kabul edilebilecek azami veri kaybı miktarını ifade eder. Bu hedef, yedekleme sıklığının ve veri çoğaltma yöntemlerinin belirlenmesine yardımcı olur.

Recovery Time Objective

RTO, bir sistemin kesintiden sonra ne kadar süre içinde yeniden çalışır hâle getirilmesi gerektiğini ifade eder. Çok kısa kurtarma süreleri daha gelişmiş, yedekli ve maliyetli mimariler gerektirebilir.

RPO ve RTO hedefleri yalnızca teknik ekipler tarafından değil, ilgili iş birimleriyle birlikte belirlenmelidir.

AWS Maliyet Optimizasyonu

Bulut ortamlarında kaynakların talebe göre kullanılabilmesi maliyet avantajı sağlayabilir. Bununla birlikte kullanılmayan kaynaklar, gereğinden yüksek kapasite, uzun süre saklanan geçici veriler ve kontrolsüz veri transferi gereksiz maliyetlere neden olabilir.

Maliyet optimizasyonu için şu yaklaşımlar uygulanabilir:

Kaynakları gerçek kullanım ihtiyacına göre boyutlandırmak
Kullanılmayan kaynakları kapatmak veya kaldırmak
Otomatik ölçeklendirme kullanmak
Depolama sınıflarını erişim sıklığına göre belirlemek
Bütçe ve maliyet uyarıları oluşturmak
Kaynakları proje ve ekip bazında etiketlemek
Veri transferi maliyetlerini değerlendirmek
Kaynak tüketimini düzenli olarak raporlamak

En düşük maliyetli çözüm her zaman en uygun çözüm değildir. Güvenlik, performans, erişilebilirlik ve operasyonel gereksinimler maliyetle birlikte değerlendirilmelidir.

AWS Well-Architected Yaklaşımı

AWS üzerinde sistem tasarlanırken mimarinin yalnızca teknik olarak çalışması yeterli değildir. Operasyonel süreçler, güvenlik, dayanıklılık, performans, maliyet ve sürdürülebilirlik gibi farklı boyutların birlikte değerlendirilmesi gerekir.

Mimari inceleme sırasında şu sorular sorulabilir:

Sistem güvenli biçimde işletilebilir mi?
Olaylar ve değişiklikler izlenebiliyor mu?
Bileşen arızalarında hizmet devam edebilir mi?
Kaynaklar performans ihtiyacına uygun mu?
Kapasite maliyet açısından verimli kullanılıyor mu?
Operasyonel işlemler otomatikleştirilebilir mi?
Mimari değişen iş gereksinimlerine uyarlanabilir mi?

Bu soruların düzenli olarak yeniden değerlendirilmesi, bulut mimarisinin zaman içerisinde güncel ve sürdürülebilir kalmasına yardımcı olabilir.

Altyapı Otomasyonu

Bulut kaynaklarının manuel olarak oluşturulması, farklı ortamlar arasında tutarsızlıklara ve yapılandırma hatalarına neden olabilir. Altyapının kod aracılığıyla tanımlanması, kaynakların tekrar edilebilir ve kontrollü biçimde kurulmasını destekler.

Altyapı otomasyonunun sağlayabileceği katkılar şunlardır:

Standart ortamlar oluşturmak
Manuel yapılandırma hatalarını azaltmak
Test ve üretim ortamlarını tutarlı hâle getirmek
Değişiklikleri sürüm kontrolünde izlemek
Felaket sonrasında altyapıyı daha hızlı oluşturmak
Kaynak kurulumlarını otomatikleştirmek
Denetim ve değişiklik yönetimini kolaylaştırmak

Bulut mimarisini otomasyon, sürekli entegrasyon ve sürekli teslim süreçleriyle desteklemek isteyen profesyoneller için DevOps temelleri ilgili bir öğrenme alanıdır.

Hibrit Bulut Mimarileri

Bazı kurumlar bütün sistemlerini aynı anda bulut ortamına taşımak yerine yerel veri merkezi ile AWS servislerini birlikte kullanabilir. Bu tür yapılar hibrit bulut mimarisi olarak değerlendirilir.

Hibrit mimaride şu konular önemlidir:

Yerel ağ ile AWS arasındaki bağlantı
IP adres planlarının çakışmaması
Kimlik sistemlerinin entegrasyonu
Veri transferi ve gecikme
Güvenlik politikalarının uyumu
Merkezi izleme
Yedekleme ve felaket kurtarma
Yerel ve bulut sistemleri arasındaki bağımlılıklar

Hibrit mimariler esneklik sağlarken iki farklı altyapının birlikte yönetilmesi nedeniyle operasyonel karmaşıklığı artırabilir.

Buluta Geçiş Planlaması

Mevcut uygulamaların AWS ortamına taşınması yalnızca sunucu dosyalarının aktarılmasından ibaret değildir. Uygulama bağımlılıkları, veri tabanı yapısı, ağ bağlantıları, güvenlik kontrolleri ve iş sürekliliği gereksinimleri analiz edilmelidir.

Buluta geçiş sürecinde şu adımlar izlenebilir:

Uygulama ve altyapı envanterinin çıkarılması
Uygulama bağımlılıklarının belirlenmesi
İş ve teknik gereksinimlerin analiz edilmesi
Hedef AWS mimarisinin hazırlanması
Güvenlik ve veri gereksinimlerinin değerlendirilmesi
Test ortamının oluşturulması
Veri taşıma planının hazırlanması
Geçiş ve geri dönüş senaryolarının belirlenmesi
Performans ve işlev testlerinin yapılması
Üretim geçişinin kontrollü biçimde gerçekleştirilmesi
Sonuçların izlenmesi ve optimize edilmesi

Her uygulamanın mevcut yapısıyla doğrudan buluta taşınması uygun olmayabilir. Bazı sistemlerin yeniden yapılandırılması veya yönetilen bulut servislerinden yararlanacak biçimde modernize edilmesi gerekebilir.

Architecting on AWS ile AWS Cloud Practitioner Arasındaki Fark

AWS Cloud Practitioner yaklaşımı; bulut bilişim kavramları, AWS servis kategorileri, temel güvenlik modeli ve fiyatlandırma mantığı hakkında giriş düzeyinde bilgi sağlar. Architecting on AWS ise bu servislerin belirli iş gereksinimleri doğrultusunda nasıl bir mimari içerisinde kullanılabileceğine odaklanır.

AWS ekosistemine yeni başlayan katılımcılar, AWS Cloud Practitioner Essentials ile bulut kavramları ve temel AWS servisleri hakkında başlangıç düzeyinde bilgi edinebilir. Architecting on AWS programı ise bu servislerin ölçeklenebilir ve güvenli sistemlerde nasıl bir araya getirilebileceğini değerlendirmeyi destekler.

Architecting on AWS ile AWS Technical Essentials Arasındaki İlişki

AWS Technical Essentials, temel AWS servislerinin kullanım amaçlarını ve AWS ortamındaki ana teknik kavramları anlamaya yönelik bir öğrenme alanıdır. Architecting on AWS ise bu servislerin mimari kararlar kapsamında nasıl seçilebileceğini ve birlikte kullanılabileceğini ele alır.

Bulut servislerine ilişkin teknik temelini geliştirmek isteyen katılımcılar, AWS servislerinin temel çalışma yapısı hakkında bilgi edinerek mimari tasarım süreçlerine daha hazırlıklı hâle gelebilir.

Architecting on AWS ile AWS SysOps Arasındaki İlişki

Bulut mimarisi sistemin nasıl tasarlanacağını ve hangi servislerin kullanılacağını belirler. SysOps yaklaşımı ise kurulan AWS ortamının izlenmesi, işletilmesi, performansının değerlendirilmesi ve operasyonel sorunlarının yönetilmesiyle ilişkilidir.

Bir mimarinin başarılı olması için tasarım aşamasında doğru kararların verilmesinin yanı sıra üretim ortamındaki izleme, yedekleme, kapasite yönetimi ve olay müdahale süreçlerinin de doğru biçimde yürütülmesi gerekir.

Bulut altyapılarının operasyonel yönetimine yönelmek isteyen katılımcılar için AWS SysOps Administrator Associate, mimari tasarım bilgisini işletim ve yönetim perspektifiyle tamamlayan ilgili bir programdır.

Architecting on AWS Eğitimi Kimler İçin Uygun Olabilir?

Program, özellikle bilişim, mühendislik ve proje yönetimi alanlarında kariyer hedefleyen profesyoneller için tasarlanmıştır. Bulut sistemleriyle çalışan veya AWS mimarisi konusunda bilgi edinmek isteyen farklı teknik ve yönetsel roller tarafından da değerlendirilebilir.

Program özellikle şu kişiler için uygun olabilir:

Bulut teknolojileri alanında çalışan profesyoneller
Sistem ve ağ yöneticileri
Yazılım geliştiriciler
DevOps ekiplerinde görev alanlar
BT altyapı uzmanları
Bulut güvenliği alanında çalışanlar
Çözüm mimarlığına yönelmek isteyenler
Teknik proje yöneticileri
Bilgisayar ve mühendislik bölümü öğrencileri
Uygulamalarını AWS ortamına taşımayı planlayan teknik ekipler

Temel ağ, sunucu, veri tabanı ve güvenlik bilgisine sahip olmak mimari konuların daha kolay anlaşılmasına yardımcı olabilir.

Bulut Mimarisi Bilgisi Hangi Mesleki Rollerde Kullanılabilir?

Bulut mimarisi bilgisi, bilişim sektöründeki farklı teknik ve yönetsel görevlerde kullanılabilir. Bununla birlikte bir eğitim programının tamamlanması tek başına belirli bir meslek unvanı, işe yerleşme veya AWS tarafından sunulan bir sektör sertifikasını kazanma garantisi oluşturmaz.

Bu bilgi alanıyla ilişkili roller arasında şunlar bulunabilir:

Bulut çözüm mimarı
AWS çözüm mimarı
Bulut altyapı uzmanı
Sistem mühendisi
DevOps mühendisi
Cloud engineer
Bulut operasyon uzmanı
BT altyapı mimarı
Teknik danışman
Bulut güvenliği uzmanı
Teknik proje yöneticisi

Bulut Mimarisinde Teknik Dokümantasyon

Bulut mimarisi kararlarının anlaşılır biçimde belgelenmesi, uygulama, güvenlik ve operasyon ekiplerinin aynı tasarım doğrultusunda çalışmasını kolaylaştırır. Dokümantasyon ayrıca değişiklik yönetimi, maliyet analizi ve güvenlik incelemeleri açısından önem taşır.

Bir bulut mimarisi dokümanında şu bilgiler bulunabilir:

İş ve teknik gereksinimler
Mimari diyagram
Kullanılan AWS servisleri
Ağ yapısı ve veri akışları
Kimlik ve erişim politikaları
Yüksek erişilebilirlik tasarımı
Yedekleme ve felaket kurtarma planı
İzleme ve alarm mekanizmaları
Maliyet varsayımları
Riskler ve teknik kısıtlar
Uygulama ve geçiş planı

Mimari kararları açık, düzenli ve izlenebilir biçimde aktarmak isteyen profesyoneller için teknik dokümantasyon ve raporlama becerileri tamamlayıcı bir uzmanlık alanıdır.

Programın Çevrim İçi Eğitim Süreci

Architecting on AWS Sertifika Programı çevrim içi eğitim modeliyle sunulmaktadır. Eğitim platformu bilgisayar, tablet ve akıllı telefonlarla uyumludur. Katılımcılar öğrenci panelinde bulunan “Eğitimlerim” bölümü üzerinden ders içeriklerine erişebilir.

Program kapsamındaki eğitim videolarının eksiksiz biçimde izlenmesi ve sistem üzerinde tamamlanması gerekir. Ders içeriklerinin tamamlanmasının ardından sınav modülü aktif hâle gelir.

Sınav soru sayısı eğitimin içeriğine göre değişebilir ve katılımcılara toplam üç ücretsiz sınav hakkı sunulmaktadır. Program sonunda İstanbul Kent Üniversitesi onaylı ve e-Devlet üzerinden sorgulanabilir sertifika sunulduğu belirtilmektedir.

Program kapsamında sunulan üniversite onaylı sertifika, AWS tarafından düzenlenen uluslararası sektör sertifikasyonlarıyla aynı belge değildir. AWS sertifikasyon sınavları ayrı başvuru, ücretlendirme ve değerlendirme süreçlerine sahiptir.

Sık Sorulan Sorular

Architecting on AWS eğitimi nedir?

Architecting on AWS eğitimi, AWS ortamında güvenli, ölçeklenebilir, dayanıklı ve maliyet açısından verimli bulut mimarilerinin nasıl tasarlanabileceğini ele alan bir eğitim programıdır.

Programda hangi konular ele alınır?

Program, AWS ortamında mimari tasarım, ölçeklenebilirlik ve güvenlik ilkeleri başta olmak üzere bulut çözümlerinin temel bileşenleriyle ilişkilidir.

Architecting on AWS kimler için uygundur?

Program özellikle bilişim, mühendislik ve proje yönetimi alanlarında çalışan veya kariyerini bu alanlarda geliştirmek isteyen profesyoneller tarafından değerlendirilebilir.

Bulut mimarisi için network bilgisi gerekir mi?

IP adresleme, subnetting, routing ve temel ağ güvenliği hakkında bilgi sahibi olmak AWS ağ mimarilerinin daha kolay anlaşılmasına yardımcı olabilir.

Architecting on AWS ile AWS Cloud Practitioner aynı mıdır?

Hayır. AWS Cloud Practitioner bulut kavramları ve temel AWS servisleri hakkında giriş düzeyinde bilgi sunarken Architecting on AWS, servislerin mimari çözümler içerisinde nasıl bir araya getirileceğine odaklanır.

Architecting on AWS eğitimi AWS Solutions Architect sınavına hazırlık sağlar mı?

Program, AWS mimarisiyle ilişkili temel kavramları ve tasarım ilkelerini anlamaya katkı sağlayabilir. Ancak AWS tarafından düzenlenen sertifikasyon sınavlarının güncel içeriği, koşulları ve sınav hedefleri ayrıca incelenmelidir.

Program çevrim içi midir?

Evet. Eğitim çevrim içi olarak sunulmakta ve platforma bilgisayar, tablet veya akıllı telefon üzerinden erişilebilmektedir.

Sınav ne zaman aktif olur?

Program kapsamındaki tüm eğitim videolarının eksiksiz biçimde tamamlanmasının ardından sınav modülü aktif hâle gelir.

Kaç sınav hakkı bulunur?

Program kapsamında katılımcılara toplam üç ücretsiz sınav hakkı sunulmaktadır.

Program sonunda hangi belge sunulur?

Program sonunda İstanbul Kent Üniversitesi onaylı ve e-Devlet üzerinden sorgulanabilir sertifika sunulduğu belirtilmektedir.

Üniversite sertifikası AWS sertifikasıyla aynı mıdır?

Hayır. Üniversite tarafından sunulan program sertifikası ile AWS tarafından düzenlenen uluslararası sektör sertifikasyonları farklı belgelendirme süreçleridir.

Architecting on AWS Sertifika Programı ile Bulut Çözümlerine Mimari Perspektiften Yaklaşın

Bulut teknolojileri, kurumlara bilgi teknolojileri kaynaklarını daha esnek ve ölçeklenebilir biçimde kullanma olanağı sunar. Ancak bu avantajlardan yararlanabilmek için servislerin rastgele değil, belirli mimari ilkeler doğrultusunda bir araya getirilmesi gerekir. Güvenlik, performans, dayanıklılık, veri yönetimi, erişilebilirlik ve maliyet unsurları tasarımın başlangıcından itibaren birlikte ele alınmalıdır.

Architecting on AWS Sertifika Programı; AWS ortamında mimari tasarım, ölçeklenebilirlik ve güvenlik ilkeleri hakkında bilgi edinmek isteyen katılımcılar için yapılandırılmış bir öğrenme seçeneğidir. Program, bilişim ve mühendislik profesyonellerinin yanı sıra bulut projelerindeki teknik karar süreçlerini anlamak isteyen proje yöneticilerinin de AWS çözümlerine ilişkin bakış açısını geliştirebilir.

Programın güncel içeriği, çevrim içi eğitim süreci, sınav uygulaması ve belgelendirme bilgileri için İstanbul Kent Üniversitesi Architecting on AWS Sertifika Programı sayfası incelenebilir.

Architecting on AWS Eğitimi ile Ölçeklenebilir Bulut Mimarileri Tasarlayın