Bütünleme Sınavı Nedir?

Bütünleme sınavı, üniversitelerde yarıyıl veya yıl sonu final sınavlarının ardından yapılan ek bir değerlendirme sınavıdır. Öğrencilere, üniversitenin belirlediği koşullar çerçevesinde başarısız oldukları dersleri geçebilme fırsatı sunar.

Öğrenciler arasında kısaca "büt" olarak adlandırılan bu sınav, genellikle final sınavının yerine geçecek şekilde değerlendirilir.

Her üniversitenin bütünleme sınavı uygulaması bulunmayabilir. Bu nedenle öğrencilerin öncelikle kendi üniversitelerinin akademik takvimini ve sınav yönetmeliğini kontrol etmesi gerekir.

Bütünleme Sınavına Kimler Girebilir?

Bütünleme sınavına katılım şartları üniversitelere göre değişmekle birlikte bazı öğrenci grupları için bütünleme hakkı tanınabilir.

• Final sınavından başarısız olan öğrenciler: FF veya FD gibi başarısız harf notları alan öğrenciler, üniversitelerinin koşullarına göre bütünlemeye katılabilir.
• Final sınavına katılamayan öğrenciler: Final sınavına girme hakkını elde etmiş ancak sınava katılamamış öğrenciler, ilgili üniversitenin yönetmeliği izin veriyorsa bütünlemeye girebilir.
• Koşullu başarılı öğrenciler: Bazı üniversiteler DD veya DC gibi harf notları alan öğrencilerin not yükseltmek amacıyla bütünleme sınavına girmesine izin verir.
• Mezuniyet aşamasındaki öğrenciler: Bazı üniversitelerde mezuniyete yaklaşan öğrenciler için özel bütünleme koşulları uygulanabilir.

Örneğin Üsküdar Üniversitesi, FF ve FD notu alan öğrencilerin yanında DD ve DC notu alan öğrencilere de belirli koşullarda bütünleme hakkı tanıyor. ODTÜ'de ise bütünleme uygulaması son yarıyılındaki öğrenciler için özel koşullara bağlı olarak yürütülüyor.

Bütünleme Sınavına Kimler Giremez?

Bütünleme sınavı, her öğrenciye otomatik olarak tanınan sınırsız bir sınav hakkı değildir. Üniversitenin belirlediği koşulları sağlamayan öğrenciler sınava alınmayabilir.

Bütünleme hakkını etkileyebilecek durumlar şunlardır:

• Devamsızlıktan kalmak: Birçok üniversitede devam koşulunu sağlamayan öğrenciler bütünlemeye giremez.
• Final sınavına giriş hakkı kazanamamak: Gerekli ders ve uygulama koşullarını tamamlamayan öğrenciler bütünleme hakkından yararlanamayabilir.
• Not yükseltme koşullarını karşılamamak: Başarılı olunan bir dersten bütünlemeye girme hakkı her üniversitede bulunmaz.
• Özel değerlendirmeli dersler: Staj, laboratuvar, proje ve uygulama derslerinde farklı sınav kuralları uygulanabilir.

Örneğin Sakarya Üniversitesinin bütünleme uygulama esaslarında devamsızlık nedeniyle başarısız olan öğrencilerin bütünleme sınavına alınmayacağı belirtiliyor.

Bütünleme Sınavı Final Yerine mi Geçer?

Evet. Bütünleme sınavı uygulanan birçok üniversitede bütünleme notu, final sınavı notunun yerine geçer.

Öğrencinin vize notu ve varsa dönem içi ödev, proje veya uygulama puanları ise dersin değerlendirme sistemine göre hesaplamaya katılmaya devam eder.

Örneğin vize notunun %40, final notunun %60 etkili olduğu bir derste bütünleme sınavına girildiğinde hesaplama şu şekilde yapılır:

Bütünleme Notu Nasıl Hesaplanır?

Bütünleme notu hesaplanırken öncelikle dersin vize, final ve varsa diğer değerlendirme bileşenlerinin yüzdeleri öğrenilmelidir.

Bütünleme sınavı final yerine geçtiğinde finalin ağırlığı bütünleme notuna uygulanır.

Örnek 1: Vize %40, Bütünleme %60

Vize sınavından 60, bütünleme sınavından 70 alan bir öğrencinin başarı notu:

Örnek 2: Vize %30, Bütünleme %70

Vize sınavından 50, bütünleme sınavından 70 alan bir öğrencinin başarı notu:

Bu örneklerde hesaplanan puanlar sayısal başarı notudur. Öğrencinin dersi geçip geçmediği, ilgili üniversitenin başarı alt sınırı, harf notu ve varsa bağıl değerlendirme kurallarına göre belirlenir.

Bütünleme Sınavından Kaç Almak Gerekir?

Bütünleme sınavından alınması gereken puan, dersin geçme koşullarına ve dönem içi notlarına göre değişir.

Örneğin vizenin %40, bütünlemenin %60 etkili olduğu ve sayısal başarı notu hedefinin 60 olduğu varsayımsal bir derste aşağıdaki hesaplama yapılabilir.

Bu tablo yalnızca örnek hesaplamadır. 60 puan bütün üniversiteler için ortak geçme notu değildir. Final veya bütünleme sınavından ayrıca alınması gereken bir alt puan bulunabilir.

Bütünleme Sınavı Zorunlu mu?

Bütünleme sınavı genellikle öğrencinin yararlanabileceği ek bir sınav hakkıdır. Ancak sınava katılmamanın sonuçları üniversitenin yönetmeliğine göre değerlendirilir.

Örneğin Düzce Üniversitesi, bütünleme sınavına katılımın zorunlu olmadığını belirtiyor. Öğrenci bütünlemeye katılmazsa final sonrasında oluşan başarısız harf notu geçerli kalıyor.

Öğrencilerin bütünleme sınavına katılım, başvuru ve sonuç hükümlerini kendi üniversitelerinin resmî açıklamalarından öğrenmesi gerekir.

Bütünleme Sınavı Not Düşürür mü?

Evet, bütünleme sınavına girildiğinde alınan yeni puan bazı üniversitelerde final notunun yerine geçtiği için ders başarı notu düşebilir.

Örneğin finalden 70 alan bir öğrenci, not yükseltmek amacıyla bütünlemeye girip 40 alırsa bütünleme notunun final yerine kullanıldığı sistemlerde yeni hesaplama 40 üzerinden yapılır.

Üsküdar Üniversitesinin resmî açıklamasında bütünleme sınavından sonraki harf notunun geçerli olduğu belirtiliyor.

Bu nedenle özellikle not yükseltmek için bütünlemeye katılacak öğrencilerin, yeni notun hangi koşullarda geçerli olacağını önceden kontrol etmesi önemlidir.

Bütünleme Sınavına Girmezsem Ne Olur?

Bütünleme sınavına katılmayan öğrencinin durumu üniversitesinin yönetmeliğine göre belirlenir.

Birçok üniversitede bütünlemeye girilmediğinde final sınavı sonucunda oluşan ders notu geçerli kalır. Öğrenci finalden başarısız olmuşsa dersi yeniden almak zorunda kalabilir.

Bütünleme sınavına katılmamak, tek başına üniversite kaydının silinmesi anlamına gelmez. Ancak başarısız derslerin birikmesi, ders tekrarı ve mezuniyet süresini etkileyebilir.

Final Sınavına Girmeyen Bütünlemeye Girebilir mi?

Final sınavına katılmayan öğrencilerin bütünleme sınavına girme hakkı üniversiteye göre değişir.

Örneğin Sakarya Üniversitesinin bütünleme esaslarında final sınavına girme hakkı olduğu hâlde sınava katılamayan öğrencilerin bütünlemeye girebileceği belirtiliyor.

Düzce Üniversitesinin 2026 tarihli açıklamasında ise final sınavına katılamayan öğrenciler için mazeretin ilgili birim yönetim kurulunca kabul edilmesi koşulu bulunuyor.

Bu nedenle "Finale girmeyen herkes bütünlemeye girebilir" şeklinde genel bir kural bulunmuyor.

Devamsızlıktan Kalan Öğrenci Bütünlemeye Girebilir mi?

Birçok üniversitede devamsızlıktan kalan öğrenciler bütünleme sınavına giremez.

Çünkü bütünleme sınavı, genellikle final sınavına girme koşullarını sağlayan öğrenciler için uygulanır. Devam şartını tamamlamayan öğrenci final hakkını da kazanamamış olabilir.

Sakarya Üniversitesi, Düzce Üniversitesi ve Üsküdar Üniversitesinin resmî açıklamalarında devamsızlık nedeniyle başarısız olan öğrencilerin bütünleme sınavına alınmayacağı belirtiliyor.

Bütünleme Sınavı İçin Başvuru Yapmak Gerekir mi?

Bütünleme sınavına başvuru zorunluluğu üniversitelere göre değişir.

• Sakarya Üniversitesi: Belirlenen şartları sağlayan öğrenciler için ayrıca başvuru gerekmiyor.
• Düzce Üniversitesi: Resmî açıklamada bütünleme sınavı için başvuru yapılmasına gerek olmadığı belirtiliyor.
• ODTÜ: Son yarıyıl bütünleme hakkından yararlanmak isteyen öğrenciler için başvuru koşulu bulunuyor.
• Üsküdar Üniversitesi: İlgili duyurularda bütünleme için başvuru veya dilekçe süreçleri açıklanabiliyor.

Öğrencilerin kendi üniversitelerinin güncel bütünleme duyurusunu incelemesi gerekir. Başvuru yapılması gereken bir üniversitede yalnızca sınav tarihini beklemek yeterli olmayabilir.

Bütünleme Sınavı ile Mazeret Sınavı Arasındaki Fark Nedir?

Bütünleme ve mazeret sınavları aynı uygulama değildir.

Her iki sınavın da hangi koşullarda uygulanacağı üniversitenin yönetmeliğine bağlıdır.

AÖF, AUZEF ve ATA AÖF'de Bütünleme Sınavı Var mı?

Açıköğretim programlarında bütünleme uygulamaları aynı değildir. Öğrencilerin kayıtlı oldukları üniversitenin sınav takvimini esas alması gerekir.

Açıköğretim öğrencileri, bütünleme koşulları ve sınav giriş işlemleri için kendi üniversitelerinin resmî öğrenci sistemlerini kullanmalıdır.

Bütünleme Sınavları Ne Zaman 2027?

Üniversitelerde 2026-2027 güz dönemi bütünleme sınavları için ortak bir tarih bulunmuyor. Sınavlar, üniversitelerin akademik takvimlerine göre farklı günlerde yapılıyor.

Tarihler ilgili üniversitelerin 2026-2027 akademik takvimlerine göre verilmiştir. Fakülte veya program bazında farklı uygulamalar bulunabilir.

Bütünleme Sınavından Kalırsam Ne Olur?

Bütünleme sınavı sonucunda da başarısız olan öğrenci, üniversitenin ders tekrarı ve mezuniyet hükümlerine tabi olur.

Öğrencinin başarısız olduğu dersi sonraki dönem veya öğretim yılında yeniden alması gerekebilir. Dersin tekrar açılma zamanı, ön koşulları ve kayıt işlemleri üniversitenin akademik düzenlemelerine göre değişir.

Mezuniyet aşamasındaki öğrenciler için bazı üniversitelerde tek ders veya üç ders sınavı gibi ayrı haklar bulunabilir. Ancak bu hakların bütünleme sınavından bağımsız koşulları vardır.

Bütünleme Sınavına Hazırlanırken Nelere Dikkat Edilmeli?

Bütünleme sınavına hazırlanırken öğrencinin final sınavındaki eksiklerini belirlemesi ve kalan süreyi planlı kullanması önemlidir.

• Final sonucunu inceleyin: Başarısız olduğunuz konuları belirleyin.
• Sınav kapsamını kontrol edin: Bütünleme sınavında sorumlu olduğunuz üniteleri öğrenin.
• Not hesabınızı yapın: Vize notunuzu ve bütünleme ağırlığını dikkate alın.
• Başvuru şartlarını öğrenin: Üniversiteniz dilekçe veya sistem başvurusu isteyebilir.
• Güncel takvimi takip edin: Sınav tarihini, saatini ve yerini kontrol edin.
• Tekrar programı hazırlayın: Zorlandığınız konulara daha fazla zaman ayırın.

Üniversite Öğrencileri İçin Mesleki Gelişim Eğitimleri

Üniversite öğrencileri, akademik eğitimleri devam ederken farklı alanlarda bilgi ve becerilerini geliştirmeye yönelik programları da değerlendirebilir.

Mesleki gelişim alanındaki eğitim seçeneklerini incelemek isteyen öğrenciler, İstanbul Kent Üniversitesi Sürekli Eğitim Merkezi mesleki gelişim eğitimlerini inceleyebilir. Bu eğitimler üniversitelerin bütünleme sınavlarının yerine geçmez ve kayıtlı olunan üniversitedeki dersler için otomatik kredi veya not sağlamaz.

Bütünleme Sınavı Hakkında Sık Sorulan Sorular