SAP PP – Üretim Planlama Uzman Kullanıcı Eğitimi

SAP PP üretim planlama uzman kullanıcı eğitimi; ürünlerin hangi bileşenlerden oluştuğunun tanımlanmasından üretim kaynaklarının planlanmasına, malzeme ihtiyaçlarının hesaplanmasından planlı siparişlerin yönetilmesine kadar uzanan temel üretim süreçlerini ele alır. Üretim planlamasının güvenilir biçimde yürütülebilmesi için ürün ağacı, iş yeri, rota, üretim versiyonu, stok ve ihtiyaç bilgilerinin birbiriyle tutarlı olması gerekir.

Bir üretim emrinin veya planlı siparişin doğru görünmesi, yalnızca ilgili işlemin doğru kaydedilmesine bağlı değildir. Kullanılan malzeme kayıtları, bileşen miktarları, operasyon süreleri ve üretim kaynakları da sonucu etkiler. Bu nedenle üretim planlama kullanıcı işlemleri, ekran kullanımının yanında üretim ana verileri ve belge ilişkilerinin anlaşılmasını gerektirir.

SAP PP Nedir?

SAP PP, işletmelerdeki üretim planlama ve kontrol süreçlerinin kurumsal sistem içinde yönetilmesiyle ilişkili modül ve iş süreçleri bütünüdür. Üretilecek ürünün yapısı, kullanılacak malzemeler, gerçekleştirilecek operasyonlar, gerekli iş yerleri ve üretim miktarları ortak bir planlama yapısı içinde değerlendirilebilir.

SAP PP kapsamındaki temel çalışma alanları şunlardır:

Ürün ağacı oluşturma ve yönetme
Malzeme kullanım yerlerini inceleme
Değişiklik kayıtlarını takip etme
İş yeri ve kapasite bilgilerini yönetme
İş planı ve rota oluşturma
Üretim versiyonlarını tanımlama
Satış ve üretim kaba planlaması yapma
Stok ve ihtiyaç durumlarını görüntüleme
Malzeme ihtiyaç planlaması yürütme
Planlı siparişleri değerlendirme ve dönüştürme

Bu işlemler birbirinden bağımsız değildir. Ürün ağacındaki bir bileşen değişikliği malzeme ihtiyacını, rotadaki bir operasyon süresi kapasite planlamasını ve üretim versiyonu seçimi planlama sonucunu etkileyebilir.

SAP PP Uzman Kullanıcı Ne Yapar?

SAP PP uzman kullanıcı, işletmenin belirlediği üretim planlama süreçlerini sistem üzerinde yürütür, ana verileri kontrol eder ve planlama sonuçlarını operasyonel açıdan değerlendirir. Görev kapsamı işletmenin üretim modeli, organizasyon yapısı ve kullanıcı yetkilendirmelerine göre değişebilir.

Uzman kullanıcı düzeyinde şu işlemler öne çıkabilir:

Ürün ağaçlarını oluşturmak ve güncellemek
Tek ve çok kademeli ürün yapılarını görüntülemek
Bir malzemenin hangi ürünlerde kullanıldığını araştırmak
Değişiklik ana verilerini takip etmek
İş yerleri ve kapasitelerle ilgili kayıtları yönetmek
Rota ve iş planlarını oluşturmak
Üretim versiyonlarını incelemek
Stok ve ihtiyaç listelerini değerlendirmek
MRP sonuçlarını takip etmek
Planlı siparişleri üretim sürecine hazırlamak

Uzman kullanıcı olmak, her kurumda sistem danışmanı veya teknik yapılandırma uzmanı olmak anlamına gelmez. Kullanıcı rolü çoğunlukla tanımlanmış üretim süreçlerinin doğru uygulanmasına ve takibine odaklanır.

Üretim Planlama Neden Ana Verilere Dayanır?

Üretim planlamasında kullanılan hesaplamalar, sistemde tanımlanan ana veriler üzerinden yürütülür. Ürünün hangi bileşenlerden üretileceği, hangi işlemlerden geçeceği ve hangi kaynakların kullanılacağı doğru tanımlanmamışsa planlama sonucu da güvenilir olmayabilir.

Temel üretim ana verileri arasında şunlar bulunabilir:

Malzeme ana verileri
Ürün ağaçları
İş yerleri
İş planları ve rotalar
Üretim versiyonları
Kapasite bilgileri
Planlama parametreleri

Ana verilerdeki hata yalnızca tek bir ürünü etkilemeyebilir. Aynı bileşenin veya iş yerinin farklı ürünlerde kullanılması, yanlış kaydın çok sayıda planlama sonucuna yansımasına neden olabilir.

Ürün Ağacı Nedir?

Ürün ağacı, bir ürünün veya yarı mamulün üretilmesi için gereken bileşenleri ve bunların miktarlarını gösteren yapıdır. Üretim literatüründe malzeme listesi veya BOM olarak da ifade edilebilir.

Bir ürün ağacında genel olarak şu bilgiler bulunabilir:

Ana ürün veya yarı mamul
Kullanılacak ham maddeler
Alt bileşenler
Her bileşenin miktarı
Ölçü birimleri
Geçerlilik bilgileri
Bileşen kullanım özellikleri

Ürün ağacı, malzeme ihtiyaç planlamasının temel veri kaynaklarından biridir. Üretilecek miktar ile ürün ağacındaki bileşen miktarları birlikte değerlendirilerek ihtiyaç duyulan malzemeler hesaplanabilir.

Tek Kademeli Ürün Ağacı Nedir?

Tek kademeli ürün ağacı, seçilen ürünün doğrudan altında bulunan bileşenleri gösterir. Alt bileşenlerden biri kendi içinde başka malzemelerden oluşuyorsa bu ayrıntı tek kademeli görünümde ayrıca açılmayabilir.

Tek kademeli ürün ağacı şu amaçlarla kullanılabilir:

Ürünün doğrudan bileşenlerini görmek
Bileşen miktarlarını kontrol etmek
Birinci seviyedeki malzeme ilişkilerini incelemek
Belirli bir ürün için hızlı veri kontrolü yapmak
Güncelleme öncesinde mevcut yapıyı değerlendirmek

Bu görünüm günlük kontroller için pratik olsa da karmaşık ürün yapılarının tamamını görmek için yeterli olmayabilir.

Çok Kademeli Ürün Ağacı Ne İşe Yarar?

Çok kademeli ürün ağacı, ana üründen başlayarak yarı mamulleri ve bu yarı mamullerin alt bileşenlerini hiyerarşik biçimde gösterir. Böylece nihai ürünün bütün malzeme yapısı incelenebilir.

Çok kademeli yapı şu alanlarda yararlı olabilir:

Ürünün bütün bileşen seviyelerini analiz etmek
Ortak kullanılan yarı mamulleri belirlemek
Malzeme ihtiyacının hangi seviyeden kaynaklandığını görmek
Ürün yapısındaki eksik veya tekrarlanan kayıtları incelemek
Bir değişikliğin alt ve üst seviyelerdeki etkisini değerlendirmek

Çok kademeli ürünlerde küçük bir alt bileşen hatası, birden fazla yarı mamul ve nihai ürünün planlama sonuçlarını etkileyebilir. Bu nedenle ürün ağacı değişiklikleri kontrollü yapılmalıdır.

Ürün Ağacı Nasıl Oluşturulur?

Ürün ağacı oluşturulmadan önce ürünün teknik yapısı, kullanılacak bileşenler ve miktarlar ilgili birimler tarafından doğrulanmalıdır. Kullanıcının yalnızca elindeki malzeme listesini sisteme girmesi yeterli olmayabilir.

Oluşturma sürecinde şu kontroller yapılabilir:

Doğru ana malzeme seçilir.
Ürün ağacının kullanım amacı belirlenir.
Geçerlilik tarihi kontrol edilir.
Bileşen malzemeleri eklenir.
Miktar ve ölçü birimleri girilir.
Alternatif veya özel kullanım bilgileri değerlendirilir.
Kayıt öncesinde malzeme yapısı yeniden kontrol edilir.

Yanlış ölçü birimi veya bileşen miktarı, MRP sonucunda gereğinden fazla ya da eksik malzeme ihtiyacı oluşmasına neden olabilir.

Ürün Ağaçlarının Değiştirilmesi

Ürün tasarımı, ham madde tercihi veya üretim yöntemi değiştiğinde ürün ağacının güncellenmesi gerekebilir. Ancak mevcut siparişlerin ve planlama belgelerinin hangi ürün ağacı sürümünü kullandığı dikkate alınmalıdır.

Bir değişiklik öncesinde:

Değişikliğin hangi tarihten itibaren geçerli olacağı belirlenmelidir.
Açık üretim ve planlama belgeleri incelenmelidir.
Eski ve yeni bileşen ilişkileri karşılaştırılmalıdır.
Değişikliğin stok ve satın alma ihtiyaçlarına etkisi değerlendirilmelidir.
Yetkili teknik birimlerin onayı doğrulanmalıdır.
Değişiklik geçmişinin izlenebilirliği korunmalıdır.

Geçmişte tamamlanmış üretim kayıtlarının yeni ürün yapısıyla yorumlanmaması için geçerlilik tarihleri ve değişiklik kayıtları dikkatle yönetilmelidir.

Malzeme Kullanım Yeri Nedir?

Malzeme kullanım yeri analizi, belirli bir bileşenin hangi ürün ağaçlarında ve hangi üst malzemelerde kullanıldığını gösterir. Özellikle ortak ham maddelerin veya parçaların değişmesi durumunda önemli bir kontrol sağlar.

Kullanım yeri bilgisi şu sorulara yanıt verebilir:

Bu malzeme hangi ürünlerde kullanılıyor?
Hangi yarı mamullerde yer alıyor?
Malzeme değişikliği kaç ürün ağacını etkileyebilir?
Belirli bir parçanın alternatif kullanımları bulunuyor mu?
Malzeme kaldırılırsa hangi üretimler etkilenir?

Bir bileşenin kullanım yerleri değerlendirilmeden silinmesi veya değiştirilmesi, farklı ürünlerin üretim planlarında eksiklik oluşturabilir.

Değişiklik Yönetimi Neden Gereklidir?

Üretim ana verileri zaman içinde değişebilir. Teknik revizyonlar, malzeme değişiklikleri veya iş planındaki güncellemelerin belirli tarihler ve onay mekanizmalarıyla yönetilmesi gerekir.

Değişiklik yönetimi:

Eski ve yeni kayıtların ayrılmasını
Değişikliğin geçerlilik tarihinin belirlenmesini
İşlemi yapan kullanıcının izlenmesini
Etkilenen malzeme ve belgelerin belirlenmesini
Teknik revizyonların kontrollü uygulanmasını
Geçmiş üretim bilgilerinin korunmasını

destekleyebilir.

Değişiklik ana verileri, birden fazla üretim kaydının aynı revizyon süreci kapsamında takip edilmesine yardımcı olabilir.

Değişiklik Ana Verisi Nedir?

Değişiklik ana verisi, üretim ana verilerinde yapılacak güncellemelerin belirli bir değişiklik kaydıyla ilişkilendirilmesini sağlar. Değişikliğin nedeni, geçerlilik tarihi ve işlem kapsamı bu yapı üzerinden izlenebilir.

Değişiklik kaydı oluşturulurken:

Değişikliğin amacı açıklanmalıdır.
Geçerlilik başlangıç tarihi belirlenmelidir.
Etkilenecek ana veriler tanımlanmalıdır.
Yetkili kişiler ve onay süreci dikkate alınmalıdır.
Mevcut açık belgeler üzerindeki olası etki değerlendirilmelidir.

Bir değişiklik kaydının oluşturulması, içeriğinin otomatik olarak doğru olduğu anlamına gelmez. Teknik doğrulama ve kurumsal onay süreçleri ayrıca yürütülmelidir.

İş Yeri Nedir?

İş yeri, üretim operasyonlarının gerçekleştirildiği makine, üretim hattı, iş gücü grubu veya benzeri kapasite kaynağını temsil eder. Bir rota üzerindeki operasyonlar belirli iş yerleriyle ilişkilendirilebilir.

İş yeri kayıtlarında şu bilgiler bulunabilir:

İş yerinin tanımı
Bağlı olduğu tesis veya organizasyon birimi
Kapasite özellikleri
Çalışma süreleri
Maliyetle ilişkili bilgiler
Operasyonlarda kullanılacak standart değerler
Planlama ve çizelgeleme özellikleri

İş yeri bilgisindeki hata, operasyon sürelerinin, kapasite yüklerinin ve üretim tarihlerinin yanlış hesaplanmasına neden olabilir.

İş Yeri Kapasitesi Nasıl Yönetilir?

Kapasite, belirli bir iş yerinin belirli bir zaman aralığında gerçekleştirebileceği üretim miktarı veya çalışma süresiyle ilişkilidir. Kapasite planlamasında vardiyalar, çalışma saatleri, bakım süreleri ve kullanılabilir kaynaklar dikkate alınabilir.

Kapasite bilgileri değerlendirilirken:

Günlük çalışma süresi
Vardiya düzeni
Makine veya çalışan sayısı
Planlı bakım süreleri
Kapasite kullanım oranı
Operasyonların standart süreleri
Alternatif iş yerleri

birlikte ele alınabilir.

Teorik kapasite ile fiilen kullanılabilir kapasite aynı olmayabilir. Bakım, kurulum, kalite kontrol veya personel durumu gerçek üretim kapasitesini etkileyebilir.

İş Yeri Hiyerarşisi Ne İşe Yarar?

İş yeri hiyerarşisi, birden fazla iş yerinin üst ve alt gruplar hâlinde düzenlenmesini sağlar. Üretim bölümü, hat, atölye veya makine grubu gibi yapılar hiyerarşi içinde temsil edilebilir.

Hiyerarşi kullanımı:

Kapasitelerin toplu değerlendirilmesini
Benzer üretim kaynaklarının gruplanmasını
Üst düzey iş yükünün görülmesini
Alternatif kaynakların incelenmesini
Üretim alanlarının daha düzenli raporlanmasını

destekleyebilir.

Hiyerarşinin işletmenin gerçek üretim yapısıyla uyumlu olması gerekir. Yalnızca rapor görünümünü kolaylaştırmak için yanlış kaynak ilişkileri oluşturulmamalıdır.

İş Planı ve Rota Nedir?

İş planı veya rota, bir ürünün hangi operasyonlardan geçerek üretileceğini ve bu operasyonların hangi sırayla gerçekleştirileceğini gösteren üretim ana verisidir.

Bir rotada genel olarak şu bilgiler bulunabilir:

Operasyon sırası
Operasyon açıklamaları
Kullanılacak iş yerleri
Hazırlık ve işlem süreleri
Kontrol anahtarları
Operasyonlar arası ilişkiler
Standart değerler

Ürün ağacı neyin kullanılacağını, rota ise ürünün nasıl üretileceğini açıklar. Üretim planlaması açısından iki yapının birbiriyle uyumlu olması önemlidir.

Normal İş Planı Nasıl Oluşturulur?

Normal iş planı oluşturulurken ürünün gerçek üretim akışı dikkate alınmalıdır. Operasyonların eksik, yanlış sıralı veya uygun olmayan iş yerlerine atanması planlama ve maliyet sonuçlarını etkileyebilir.

İlgili ürün veya malzeme seçilir.
İş planının kullanım amacı belirlenir.
Geçerlilik bilgileri tanımlanır.
Operasyonlar gerçek üretim sırasına göre eklenir.
Her operasyona uygun iş yeri atanır.
Hazırlık ve işlem süreleri girilir.
Kontrol ve çizelgeleme bilgileri değerlendirilir.
Kayıt üretim birimleriyle birlikte doğrulanır.

Operasyon sürelerinin tahmine dayalı veya güncel olmayan değerlerle girilmesi, kapasite planlamasında gerçekçi olmayan sonuçlar oluşturabilir.

Rota Değişiklikleri Nasıl Yönetilir?

Üretim yöntemi, makine, operasyon sırası veya çalışma süreleri değiştiğinde rota güncellenebilir. Ancak değişikliğin hangi tarihten itibaren geçerli olacağı ve devam eden üretim belgelerini nasıl etkileyeceği dikkate alınmalıdır.

Değişiklik sırasında:

Eski ve yeni üretim yöntemi karşılaştırılmalıdır.
İş yeri kapasitesine etkisi değerlendirilmelidir.
Açık planlı ve üretim siparişleri incelenmelidir.
Standart süreler yetkili birimlerle doğrulanmalıdır.
Geçerlilik ve değişiklik kayıtları doğru kullanılmalıdır.
Maliyet ve teslimat etkileri değerlendirilmelidir.

Rota güncellemesi yalnızca bir operasyon açıklamasının değiştirilmesi gibi görünse bile üretim süresi ve kaynak planlaması üzerinde önemli sonuçlar doğurabilir.

Üretim Versiyonu Nedir?

Üretim versiyonu, belirli bir ürünün hangi ürün ağacı ve hangi rota kullanılarak üretileceğini tanımlayan yapıdır. Aynı ürün farklı malzeme bileşenleri, üretim hatları veya yöntemlerle üretilebiliyorsa birden fazla üretim versiyonu kullanılabilir.

Üretim versiyonunda şu bilgiler değerlendirilebilir:

Geçerlilik tarihleri
Üretim miktarı aralığı
Kullanılacak ürün ağacı alternatifi
Kullanılacak rota veya iş planı
Üretim yöntemi
İlgili tesis bilgisi

Yanlış üretim versiyonu seçimi, hatalı bileşen ihtiyacı veya uygun olmayan üretim kaynağı planlanmasına neden olabilir.

Birden Fazla Üretim Versiyonu Neden Kullanılır?

Aynı ürün farklı fabrikalarda, üretim hatlarında veya malzeme alternatifleriyle üretilebilir. Üretim miktarına göre farklı rota veya bileşen yapılarının kullanılması da mümkün olabilir.

Birden fazla üretim versiyonu şu durumlarda yararlı olabilir:

Alternatif üretim hatlarının bulunması
Farklı ürün ağacı alternatiflerinin kullanılması
Üretim miktarına göre farklı yöntemlerin seçilmesi
Belirli tarihlerde geçerli üretim yapılarının ayrılması
Farklı tesislerde üretim yapılması

Versiyonların geçerlilik ve miktar aralıkları çakıştığında sistemin veya kullanıcının hangi seçimi yapacağı dikkatle değerlendirilmelidir.

Stok ve İhtiyaç Durumu Nasıl Görüntülenir?

Stok ve ihtiyaç listesi, bir malzemeye ilişkin mevcut stokları, beklenen girişleri ve planlanan çıkışları zaman sırasıyla gösterir. Bu liste, malzemenin belirli tarihlerde yeterli olup olmayacağını değerlendirmeye yardımcı olabilir.

Listede şu kayıtlar görülebilir:

Mevcut stok miktarı
Satın alma siparişleri
Planlı siparişler
Üretim siparişleri
Bağımlı ihtiyaçlar
Satış siparişi ihtiyaçları
Rezervasyonlar
Planlanan teslimatlar

Toplam stok miktarı tek başına yeterli değildir. İhtiyacın hangi tarihte oluştuğu ve beklenen girişin ne zaman gerçekleşeceği birlikte değerlendirilmelidir.

Satış ve Üretim Planlaması Nedir?

Satış ve üretim planlaması, beklenen satış miktarlarıyla üretim kapasitesi ve kaynaklarının genel düzeyde dengelenmesini amaçlar. Ayrıntılı üretim emirlerinden önce ürün grubu veya dönem bazında kaba planlama yapılabilir.

Bu süreçte:

Geçmiş satış bilgileri değerlendirilebilir.
Gelecek dönem talep tahminleri oluşturulabilir.
Üretim hedefleri belirlenebilir.
Stok hedefleri dikkate alınabilir.
Kapasite yeterliliği genel düzeyde incelenebilir.
Program planına aktarılacak miktarlar hazırlanabilir.

Satış tahminleri kesin siparişler değildir. Talep değiştikçe üretim planının güncellenmesi gerekebilir.

Kaba Planlama Ne Anlama Gelir?

Kaba planlama, ayrıntılı operasyon ve günlük çizelgeleme öncesinde toplam üretim ihtiyacının ve ana kapasite kaynaklarının genel düzeyde değerlendirilmesidir.

Kaba planlama şu sorulara yanıt arayabilir:

Beklenen talep mevcut üretim kapasitesiyle karşılanabilir mi?
Hangi dönemlerde kapasite yoğunluğu oluşabilir?
Stok hedefleri üretim miktarını nasıl etkiler?
Üretim miktarları dönemler arasında dengelenebilir mi?
Ek vardiya veya alternatif kaynak ihtiyacı bulunuyor mu?

Kaba planlama, ayrıntılı üretim programının yerine geçmez. Genel kararları destekleyen üst düzey bir değerlendirme sağlar.

Malzemelerin Program Planına Aktarılması

Satış ve üretim planlamasında oluşturulan miktarların ayrıntılı malzeme planlama süreçlerinde kullanılabilmesi için program planına aktarılması gerekebilir. Böylece üretim hedefleri malzeme ihtiyaç hesaplamasına temel oluşturabilir.

Aktarım öncesinde:

Planlanan miktarlar kontrol edilmelidir.
Dönem ve tarih dağılımı incelenmelidir.
Malzeme veya ürün grubu seçimleri doğrulanmalıdır.
Mevcut planların üzerine yazma etkisi değerlendirilmelidir.
Aktarım sonrası sonuçlar stok ve ihtiyaç listelerinden kontrol edilmelidir.

Yanlış dönem veya miktarla yapılan aktarım, gereksiz planlı siparişler ve malzeme ihtiyaçları oluşturabilir.

Malzeme İhtiyaç Planlaması Nedir?

Malzeme ihtiyaç planlaması, üretim ve diğer ihtiyaçların karşılanabilmesi için hangi malzemeden, ne kadar ve hangi tarihte gerektiğini hesaplayan süreçtir. Bu yaklaşım yaygın olarak MRP olarak ifade edilir.

MRP hesaplamasında şu bilgiler kullanılabilir:

Mevcut stoklar
Ürün ağaçları
Planlanan üretim miktarları
Satış ve bağımlı ihtiyaçlar
Satın alma ve üretim teslim süreleri
Güvenlik stokları
Parti büyüklüğü kuralları
Açık satın alma ve üretim belgeleri

MRP sonucu, kullanılan ana veriler ve ihtiyaç kayıtları kadar güvenilirdir. Eksik ürün ağacı veya yanlış teslim süresi, planlama sonucunu doğrudan etkileyebilir.

MRP Ne Üretir?

MRP çalıştırıldığında malzemenin tedarik türüne ve planlama ayarlarına göre farklı tedarik önerileri oluşturulabilir. Sistem, mevcut stok ve beklenen girişlerin ihtiyaçları karşılayıp karşılamadığını değerlendirir.

Olası planlama sonuçları arasında şunlar bulunabilir:

Planlı siparişler
Satın alma talepleri
Bağımlı ihtiyaçlar
Planlama uyarıları
Tarih veya miktar değişikliği önerileri
İptal ya da yeniden planlama mesajları

MRP sonucunda belge oluşması, işlemin doğrudan uygulanması gerektiği anlamına gelmez. Kullanıcı planlama mesajlarını, stok durumunu ve operasyonel koşulları değerlendirmelidir.

Planlı ve Münferit Planlama Arasındaki Fark

Toplu veya planlı çalışma, belirli tesis ya da malzeme gruplarındaki çok sayıda kaydı birlikte planlamaya yönelik olabilir. Münferit planlama ise seçilen tek bir malzeme veya sınırlı kapsam için çalıştırılır.

Münferit planlama şu durumlarda kullanılabilir:

Belirli bir malzemedeki değişikliğin sonucunu görmek
Acil ihtiyaç oluşan ürünü yeniden planlamak
Ana veri düzeltmesinden sonra sonucu kontrol etmek
Toplu planlamayı beklemeden sınırlı analiz yapmak

Toplu planlama ise bütün ihtiyaçların ortak zamanlamayla değerlendirilmesini destekleyebilir. Hangi yöntemin kullanılacağı kurumun planlama düzenine göre belirlenmelidir.

Proje Planlaması ile Üretim İhtiyaçları

Bazı üretim ihtiyaçları standart stok üretiminden değil, belirli müşteri veya proje gereksinimlerinden kaynaklanabilir. Projeye bağlı malzeme planlamasında ihtiyaçların ilgili proje yapısıyla ilişkilendirilmesi gerekir.

Bu tür planlamalarda:

İhtiyacın proje veya sipariş bağlantısı
Özel stok yapısı
Malzeme teslim tarihleri
Projeye özgü üretim miktarları
Diğer ihtiyaçlardan ayrıştırma
Maliyet ve kaynak ilişkileri

dikkate alınabilir.

Projeye özel malzemelerin genel stok ihtiyaçlarıyla karıştırılması, yanlış tedarik veya kullanım kararlarına neden olabilir.

Planlı Sipariş Nedir?

Planlı sipariş, MRP veya kullanıcı planlaması sonucunda oluşan üretim ya da tedarik önerisidir. Henüz kesinleşmiş bir üretim emri olmayabilir ve miktar, tarih veya kaynak bilgileri değerlendirme sonrasında değiştirilebilir.

Planlı siparişlerde şu bilgiler bulunabilir:

Üretilecek veya tedarik edilecek malzeme
Planlanan miktar
Başlangıç ve bitiş tarihleri
Tedarik türü
Üretim versiyonu
Bağımlı bileşen ihtiyaçları
Planlama kaynağı

Planlı siparişler, üretim başlamadan önce planın kontrol edilmesine ve gerekli düzenlemelerin yapılmasına olanak sağlayabilir.

Planlı Siparişler Neden Kontrol Edilmelidir?

MRP tarafından önerilen planlı siparişler otomatik hesaplamalara dayanır. Bununla birlikte kapasite, malzeme bulunabilirliği, bakım programı veya operasyonel öncelikler sistemde tam olarak temsil edilmeyebilir.

Kontrol sırasında:

Miktar ve tarihler incelenmelidir.
Üretim versiyonu doğrulanmalıdır.
Bileşen ihtiyaçları kontrol edilmelidir.
Kapasite ve iş yeri uygunluğu değerlendirilmelidir.
Açık siparişlerle tekrarlı ihtiyaç bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır.
Planlama mesajları dikkate alınmalıdır.

Planlı siparişin doğrudan dönüştürülmesi yerine önce üretilebilirlik ve iş öncelikleri değerlendirilmelidir.

Planlı Siparişlerin Toplu Dönüştürülmesi

Belirli koşulları karşılayan planlı siparişler toplu biçimde üretim siparişlerine veya ilgili tedarik belgelerine dönüştürülebilir. Bu yöntem çok sayıda belgenin yönetimini kolaylaştırabilir.

Toplu dönüşüm öncesinde:

Doğru malzeme ve tarih aralığı seçilmelidir.
Planlı siparişlerin mevcut durumu kontrol edilmelidir.
Üretim versiyonları ve ana veriler doğrulanmalıdır.
Kapasite ve malzeme uygunluğu değerlendirilmelidir.
Filtrelerin beklenen belgeleri içerdiğinden emin olunmalıdır.
Dönüşüm sonrası oluşturulan belgeler kontrol edilmelidir.

Yanlış filtreyle yapılan toplu işlem, henüz onaylanmamış veya ileri tarihte değerlendirilmesi gereken planlı siparişlerin dönüştürülmesine neden olabilir.

SAP PP ile Malzeme Yönetimi Arasındaki İlişki

Üretim planlaması, ihtiyaç duyulan ham madde ve yarı mamullerin stokta bulunmasına veya zamanında tedarik edilmesine bağlıdır. Bu nedenle SAP PP ile malzeme yönetimi süreçleri yakından ilişkilidir.

malzeme ve stok yönetimi, üretim için gerekli bileşenlerin satın alınması, depolanması ve hareketlerinin kaydedilmesi bakımından üretim planlamasını tamamlar.

İki süreç arasındaki bağlantılara şu örnekler verilebilir:

MRP sonucunda satın alma talebi oluşması
Mevcut stokların üretim planını etkilemesi
Ürün ağacındaki bileşenlerin malzeme ana verilerinden gelmesi
Satın alma teslim sürelerinin planlama tarihlerini etkilemesi
Mal kabul işlemlerinin stok ve ihtiyaç listesini güncellemesi

SAP PP ile Satış Dağıtım Süreçlerinin İlişkisi

Müşteri siparişleri ve satış tahminleri üretim ihtiyacının önemli kaynakları arasında yer alabilir. Satış tarafındaki talebin üretim planlarına doğru aktarılması, teslimat hedeflerinin karşılanabilmesi açısından önemlidir.

satış ve dağıtım süreçleri, müşteri talepleri, satış siparişleri ve teslimat tarihleri üzerinden üretim planlamasına girdi sağlayabilir.

Bu entegrasyonda:

Müşteri sipariş miktarları
Teslimat tarihleri
Ürün kullanılabilirliği
Satış tahminleri
Stoktan veya siparişe özel üretim kararları
Planlama stratejileri

birlikte değerlendirilebilir.

Üretim Planlama ve Endüstriyel Otomasyon

SAP PP üretimin ne zaman, hangi miktarda ve hangi kaynaklarla gerçekleştirileceğini planlarken fiziksel üretim sistemleri bu planın sahadaki uygulamasını yürütür. Sensörler, makineler, konveyörler ve kontrol sistemleri üretim operasyonlarının önemli parçaları olabilir.

PLC tabanlı otomasyon, üretim makinelerinin ve proses adımlarının kontrol edilmesiyle ilişkilidir. Üretim planı ile fiziksel otomasyon sistemlerinin uyumlu çalışması için:

Operasyon süreleri gerçek üretim verilerine dayanmalıdır.
Makine kapasitesi güncel tutulmalıdır.
Planlı bakım süreleri hesaba katılmalıdır.
Üretim sonuçları zamanında kaydedilmelidir.
Fiziksel üretim miktarıyla sistem kayıtları karşılaştırılmalıdır.

Robotik Üretim Hatlarında Planlama

Robotik sistemler kaynak, montaj, taşıma, paketleme veya makine besleme gibi üretim operasyonlarında kullanılabilir. Bu kaynakların üretim planındaki iş yerleri ve rotalarla doğru temsil edilmesi gerekir.

endüstriyel robotik sistemler, otomatik üretim hücrelerinin çalışma mantığını anlamak açısından üretim planlama bilgilerini tamamlayan teknik bir alandır.

Robotik üretimde planlama yapılırken:

Çevrim süreleri
Kurulum ve program değişim süreleri
Bakım ihtiyaçları
Robot hücresi kapasitesi
Operatör ve güvenlik gereksinimleri
Alternatif üretim kaynakları

dikkate alınabilir.

Üretim Planlamasında Veri Kalitesi

Üretim planlarının güvenilirliği kullanılan verilerin doğruluğuna bağlıdır. Ürün ağacı, rota, kapasite veya teslim süresindeki küçük bir hata çok sayıda planlama belgesini etkileyebilir.

Veri kalitesini desteklemek için:

Ana veri oluşturma kuralları standartlaştırılmalıdır.
Malzeme ve operasyon tanımları açık olmalıdır.
Ölçü birimleri kontrol edilmelidir.
Geçerlilik tarihleri dikkatle yönetilmelidir.
Tekrarlanan veya eski kayıtlar düzenli incelenmelidir.
Değişiklikler yetkili taleplere dayanmalıdır.
Planlama sonuçları sahadaki üretim verileriyle karşılaştırılmalıdır.

Sistemin bir kaydı kabul etmesi, ilgili verinin teknik ve operasyonel açıdan doğru olduğu anlamına gelmez.

Kapasite ve Malzeme Planlaması Birlikte Nasıl Değerlendirilir?

Malzemelerin zamanında hazır olması üretimin gerçekleşmesi için yeterli olmayabilir. İlgili iş yerinde gerekli kapasite bulunmuyorsa planlanan üretim tarihi karşılanamayabilir.

Bütüncül planlama şu iki soruyu birlikte ele alır:

Üretim için gereken malzemeler zamanında hazır mı?
Operasyonları gerçekleştirecek kaynaklarda yeterli kapasite var mı?

Kapasite yetersizliği durumunda:

Üretim tarihleri yeniden düzenlenebilir.
Alternatif iş yerleri değerlendirilebilir.
Ek vardiya planlanabilir.
Sipariş öncelikleri gözden geçirilebilir.
Üretim miktarları dönemlere dağıtılabilir.

Bu kararlar yalnızca sistem önerisine göre değil, üretim ve operasyon ekiplerinin güncel bilgileriyle birlikte alınmalıdır.

Üretim Planlamasında Raporlama

Raporlar, üretim ihtiyaçlarının, planlı siparişlerin, stok durumlarının ve kapasite yüklerinin izlenmesine yardımcı olabilir. Ancak rapor sonuçlarının doğru yorumlanması için kullanılan filtrelerin ve veri kapsamının bilinmesi gerekir.

Üretim planlama raporları şu amaçlarla kullanılabilir:

Malzeme açıklarını belirlemek
Planlı siparişleri incelemek
Geciken veya yeniden planlanması gereken belgeleri görmek
Belirli ürünlerin ihtiyaç durumunu değerlendirmek
İş yeri kapasitelerini takip etmek
Üretim versiyonlarını kontrol etmek
Planlama mesajlarını analiz etmek

dijital bilgi yönetimi, raporların düzenlenmesi, verilerin karşılaştırılması ve sistem çıktılarının kontrollü biçimde saklanması açısından tamamlayıcı beceriler sağlayabilir.

Üretim Planlama Kullanıcılarının Sık Yaptığı Hatalar

Ürün ağacında yanlış bileşen veya miktar kullanmak
Tek ve çok kademeli ürün yapılarını karıştırmak
Malzeme kullanım yerlerini kontrol etmeden değişiklik yapmak
Geçerlilik tarihlerini dikkate almamak
Rotalarda yanlış iş yeri seçmek
Operasyon sürelerini güncel olmayan verilere göre girmek
Kapasite ve vardiya bilgilerini düzenli güncellememek
Üretim versiyonunda yanlış ürün ağacı veya rota kullanmak
Stok miktarını ihtiyaç tarihinden bağımsız değerlendirmek
MRP sonucunu kontrol etmeden uygulamak
Planlı siparişleri kapasite ve malzeme kontrolü yapmadan dönüştürmek
Toplu işlemlerde yanlış filtre kullanmak
Değişikliklerin açık üretim belgelerine etkisini incelememek
Saha üretimiyle sistem kayıtlarını karşılaştırmamak

Bu hataların önemli bir bölümü ana veri değişiklikleri ve toplu işlemler öncesinde uygulanacak kontrol listeleriyle azaltılabilir.

Üretim Planlama Süreçleri Nasıl Geliştirilebilir?

Üretim planlama süreçlerinin geliştirilmesi yalnızca yeni yazılım işlevlerinin kullanılmasıyla sağlanmaz. Ana veri kalitesi, departmanlar arası iletişim ve sahadan gelen verilerin düzenli değerlendirilmesi gerekir.

Mevcut üretim planlama akışı haritalandırılır.
Tekrarlanan hata ve gecikmeler belirlenir.
Ürün ağacı ve rota oluşturma standartları hazırlanır.
İş yeri kapasite bilgileri güncellenir.
Üretim versiyonları kontrol edilir.
MRP parametreleri ve sonuçları değerlendirilir.
Satış, satın alma, depo ve üretim ekipleri arasında bilgi akışı düzenlenir.
Planlama sonuçları fiilî üretim verileriyle karşılaştırılır.
Kullanıcılara süreç odaklı eğitimler sunulur.

İyileştirme çalışmalarında planın ne kadar hızlı oluşturulduğundan çok gerçek üretim koşullarını ne ölçüde yansıttığı değerlendirilmelidir.

Üretim Planlamasında Profesyonel İletişim

SAP PP kullanıcıları üretim, depo, satın alma, satış, kalite, bakım ve bilgi teknolojileri birimleriyle birlikte çalışabilir. Planlama sorunlarının doğru birime açık verilerle aktarılması çözüm süresini kısaltabilir.

Profesyonel iletişimde:

Malzeme ve belge numaraları açıkça belirtilmelidir.
Sorunun hangi planlama aşamasında oluştuğu açıklanmalıdır.
Beklenen ve gerçekleşen sonuç birbirinden ayrılmalıdır.
İhtiyaç tarihleri ve üretim öncelikleri net yazılmalıdır.
Ana veri değişiklikleri kayıt altına alınmalıdır.
Hatalar kişiselleştirilmeden süreç üzerinden değerlendirilmelidir.

iş yaşamında iletişim ve sorumluluk yönetimi, farklı üretim birimleri arasında yürütülen koordinasyonun geliştirilmesine yardımcı olabilecek tamamlayıcı bir alandır.

SAP PP – Üretim Planlama Uzman Kullanıcı Eğitiminin Kapsamı

İstanbul Kent Üniversitesi Yaşam Boyu Eğitim Merkezi tarafından sunulan SAP PP – Üretim Planlama Uzman Kullanıcı Eğitimi Sertifika Programı, SAP Üretim Planlama modülündeki temel kullanıcı işlemlerini sistematik biçimde ele almak amacıyla hazırlanmıştır.

Resmî program içeriğinde ürün ağaçlarının oluşturulması, değiştirilmesi ve görüntülenmesi; tek kademeli ve çok kademeli ürün ağaçlarının yönetimi ile malzeme kullanım yerlerinin belirlenmesi yer almaktadır.

Program kapsamında değişiklik ana verilerinin eklenmesi, mevcut değişiklik kayıtlarının güncellenmesi ve değişiklik yönetimi bilgilerinin takip edilmesi ele alınmaktadır.

İş yeri bölümünde iş yerlerinin oluşturulması ve değiştirilmesi, kapasite bilgilerinin yönetimi ve iş yeri hiyerarşilerinin oluşturulması incelenmektedir. İş planları ve rotalar kapsamında normal iş planlarının oluşturulması, değiştirilmesi ve görüntülenmesi programın temel başlıkları arasındadır.

Üretim versiyonlarının yönetimi, stok ve ihtiyaç durumlarının görüntülenmesi, satış ve üretim kaba planlaması ve malzemelerin program planına aktarılması da resmî içerikte yer almaktadır.

Malzeme ihtiyaç planlaması bölümünde planlı ve münferit planlama, proje planlaması ve planlı siparişlerin toplu dönüştürülmesi gibi işlemler ele alınmaktadır. SAP PP üretim planlama uzman kullanıcı eğitimi, üretim ana verilerinden MRP ve planlı sipariş süreçlerine uzanan kullanıcı işlemlerini bütüncül biçimde anlamaya yönelik bir mesleki gelişim çerçevesi sunmaktadır.

Resmî program sayfasında eğitimin ilgili alanda çalışan profesyonellere, ilgili alanlardan mezun bireylere ve eğitimine devam eden öğrencilere yönelik olduğu belirtilmektedir. Programın tamamlanması belirli bir pozisyonda çalışma, SAP danışmanlığı, sistem yöneticiliği veya istihdam garantisi sağlamaz.

Sık Sorulan Sorular

SAP PP nedir?

SAP PP; ürün ağacı, iş yeri, rota, üretim versiyonu, satış ve üretim planlaması, MRP ve planlı sipariş gibi üretim planlama süreçlerinin kurumsal sistem içinde yönetilmesiyle ilişkili modüldür.

SAP PP uzman kullanıcı ne yapar?

Üretim ana verilerini görüntüleyebilir ve yetkileri doğrultusunda güncelleyebilir, stok ve ihtiyaç durumlarını inceleyebilir, MRP sonuçlarını takip edebilir ve planlı siparişleri değerlendirebilir.

Ürün ağacı ne işe yarar?

Bir ürünün üretilmesi için gereken ham madde, yarı mamul ve diğer bileşenleri miktarlarıyla birlikte gösterir.

Tek kademeli ve çok kademeli ürün ağacı arasındaki fark nedir?

Tek kademeli görünüm ürünün doğrudan bileşenlerini gösterir. Çok kademeli görünüm ise yarı mamullerin alt bileşenleri dâhil olmak üzere bütün ürün yapısını hiyerarşik biçimde gösterir.

İş yeri nedir?

Üretim operasyonlarının yürütüldüğü makine, üretim hattı, çalışan grubu veya benzeri kapasite kaynağını temsil eden ana veridir.

Rota neyi gösterir?

Bir ürünün üretimi sırasında gerçekleştirilecek operasyonları, bu operasyonların sırasını, kullanılacak iş yerlerini ve standart süreleri gösterir.

Üretim versiyonu ne işe yarar?

Bir ürünün hangi ürün ağacı ve hangi rota kullanılarak üretileceğini, belirli geçerlilik ve miktar koşullarıyla tanımlar.

MRP nedir?

Malzeme ihtiyaç planlamasıdır. Mevcut stokları, beklenen girişleri, üretim ihtiyaçlarını ve ana verileri değerlendirerek gerekli malzeme ve tedarik önerilerini hesaplar.

Planlı sipariş üretim siparişi midir?

Hayır. Planlı sipariş bir üretim veya tedarik önerisidir. Gerekli kontrollerden sonra üretim siparişine veya ilgili tedarik belgesine dönüştürülebilir.

Program SAP danışmanı unvanı kazandırır mı?

Hayır. Program üretim planlama süreçlerindeki kullanıcı bilgi ve becerilerini desteklemeyi amaçlar. SAP danışmanlığı ve teknik sistem yönetimi için farklı bilgi, deneyim ve işveren koşulları gerekebilir.

Programın güncel içeriği nereden incelenebilir?

Ürün ağaçları, değişiklik yönetimi, iş yerleri, rotalar, üretim versiyonları, satış ve üretim planlaması ile MRP süreçlerine ilişkin güncel bilgiler resmî program sayfasında yer almaktadır.

Üretim Ana Verilerinden Malzeme Planlamasına Uçtan Uca Yaklaşım

SAP PP üretim planlama uzman kullanıcı eğitimi, yalnızca MRP çalıştırmayı veya planlı sipariş görüntülemeyi değil, planlama sonucunu oluşturan bütün ana veri ilişkilerini anlamayı gerektirir. Ürün ağacı, iş yeri, rota ve üretim versiyonu doğru tanımlanmadığında malzeme ve kapasite planlaması güvenilir sonuçlar üretmeyebilir.

Üretim planlamasında satış beklentileri, mevcut stoklar, tedarik süreleri, kapasite bilgileri ve operasyon süreleri birlikte değerlendirilmelidir. Sistem tarafından oluşturulan önerilerin gerçek üretim koşullarıyla karşılaştırılması, gereksiz veya uygulanamayacak planların önlenmesine yardımcı olabilir.

SAP PP üretim planlama uzman kullanıcı eğitimi kapsamında ürün ağacı yönetimi, değişiklik kayıtları, iş yerleri, rotalar, üretim versiyonları, satış ve üretim kaba planlaması, MRP ve planlı sipariş süreçlerini sistematik biçimde incelemek isteyenler, programın güncel içeriğini İstanbul Kent Üniversitesi Yaşam Boyu Eğitim Merkezi resmî sayfasından inceleyebilir.

SAP PP Üretim Planlama ve MRP Süreçleri Rehberi