Tek Ders Sınavı Nedir?

Tek ders sınavı, mezuniyet için gerekli derslerin büyük bölümünü tamamlamış ancak bir dersten başarısız olduğu için mezun olamayan öğrencilere sunulan ek bir sınav imkânıdır.

Bu sınavın temel amacı, gerekli şartları sağlayan öğrencinin yalnızca bir ders nedeniyle mezuniyetinin uzamasını önlemektir.

Tek ders sınavı genellikle güz veya bahar dönemi sonunda, bazı üniversitelerde ise bütünleme ve yaz okulu sınavlarından sonra düzenlenir.

Tek Ders Sınavına Kimler Girebilir?

Tek ders sınavına katılabilecek öğrenciler, üniversitenin ön lisans ve lisans eğitim öğretim yönetmeliğine göre belirlenir.

Birçok üniversitede aranan temel koşullar şunlardır:

• Mezuniyet aşamasına gelmiş olmak.
• Öğretim planındaki alınması gereken dersleri almış olmak.
• Yalnızca bir dersten başarısız durumda bulunmak.
• İlgili dersin devam koşulunu yerine getirmiş olmak.
• Üniversitenin diğer akademik yükümlülüklerini karşılamak.
• İlan edilen süre içerisinde başvuru yapmak.

Bazı üniversitelerde mezuniyet için gerekli genel not ortalamasına ulaşamayan öğrenciler de belirli şartlarla tek ders sınavına başvurabilir. Ancak bu hak her üniversitede bulunmaz.

Mezuniyete Tek Ders Kalan Öğrenciler Ne Yapmalı?

Mezuniyet için yalnızca bir dersi kalan öğrencilerin öncelikle akademik durumlarını kontrol etmesi ve üniversitelerinin tek ders sınavı duyurularını takip etmesi gerekir.

1. Transkriptinizi inceleyin: Başarısız olduğunuz dersin kodunu, adını ve harf notunu kontrol edin.
2. Mezuniyet durumunuzu doğrulayın: Başka eksik ders, kredi veya yükümlülüğünüz olup olmadığını öğrenin.
3. Devam şartını kontrol edin: Tek ders sınavına başvuracağınız dersin devam koşulunu karşılayıp karşılamadığınızı belirleyin.
4. Resmî duyuruyu takip edin: Fakülte, yüksekokul ve öğrenci işleri sayfalarındaki sınav takvimini inceleyin.
5. Başvurunuzu tamamlayın: Üniversitenizin istediği formu veya dilekçeyi süresi içinde gönderin.
6. Sınav yerini öğrenin: Başvurunuz kabul edildikten sonra dersin öğretim elemanından veya ilgili birimden sınav bilgilerini kontrol edin.
7. Sonucunuzu takip edin: Başarılı olmanız hâlinde mezuniyet işlemlerinizin tamamlanması için diğer koşulları doğrulayın.

Tek Ders Sınavı Başvurusu Nasıl Yapılır?

Tek ders sınavı başvuruları üniversitenin belirlediği yöntemle yapılır. Bazı üniversiteler çevrim içi başvuru kabul ederken bazıları öğrenci işleri birimine dilekçe verilmesini ister.

Örneğin 2026 yılı duyurularında Gazi Üniversitesi öğrencilerden başvuru formunu doldurarak akademik birimlerine teslim etmelerini isterken Dicle Üniversitesi başvuruları öğrenci otomasyonu üzerinden almıştır.

Başvuru İçin Gerekebilecek Bilgiler

• Öğrencinin adı, soyadı ve öğrenci numarası
• Fakülte, yüksekokul veya bölüm bilgisi
• Başvurulacak dersin adı ve kodu
• Öğrencinin iletişim bilgileri
• Üniversitenin istediği başvuru formu veya dilekçe

Başvuru belgeleri ve teslim yöntemi üniversiteye göre değişebilir. Bazı üniversitelerde başvuru yapmayan öğrenciler sınava kabul edilmez.

Tek Ders Sınavı Ne Zaman Yapılır? 2026-2027

Tek ders sınavı için Türkiye genelinde ortak bir tarih bulunmuyor. Üniversiteler sınav takvimlerini kendi akademik düzenlemelerine göre açıklıyor.

2026 yılında yayımlanan bazı resmî duyurular, sınav tarihlerinin kurumlar arasında farklılık gösterdiğini ortaya koyuyor.

Bu tarihler geçmiş sınavlara ilişkin 2026 yılı örnekleridir. 2026-2027 eğitim öğretim yılının sonraki tek ders sınavları için ilgili üniversitenin yeni duyurusu esas alınmalıdır.

Tek Ders Sınavından Kaç Almak Gerekir?

Tek ders sınavında başarılı olmak için gereken not üniversiteye göre değişir.

Örneğin Gazi Üniversitesinin 2026 yılı duyurusunda tek ders sınavından başarılı olmak için en az CC harf notu alınması gerektiği belirtilmiştir.

Başka üniversitelerde ise sınav sonucu sayısal başarı notuna dönüştürülür ve ilgili kurumun geçme koşullarına göre değerlendirilir.

Bu nedenle tek ders sınavından herkesin 50, 60 veya 70 puan alması gerektiği şeklinde ortak bir kural bulunmaz. Öğrenciler kendi üniversitelerinin sınav ve not değerlendirme esaslarını kontrol etmelidir.

Tek Ders Sınavında Vize Notu Etkili mi?

Birçok üniversitede tek ders sınavı notu değerlendirilirken önceki vize notu hesaba katılmaz.

Örneğin Gazi Üniversitesinin ilgili yönetmelik hükmünde, tek ders sınavındaki harf notu belirlenirken ara sınav notunun dikkate alınmayacağı açıkça belirtiliyor.

Şırnak Üniversitesinin ilgili düzenlemesinde de tek ders sınavında alınan notun ders geçme notu olarak kabul edildiği ifade ediliyor.

Bununla birlikte notun hesaplanması ve harf notuna dönüştürülmesi üniversitenin akademik düzenlemelerine göre yapılır.

Tek Ders Sınavı ile Bütünleme Sınavı Arasındaki Fark Nedir?

Tek ders sınavı ve bütünleme sınavı, başarısız olunan dersler için ek değerlendirme imkânı sunabilse de aynı sınav değildir.

Bazı üniversitelerde tek ders sınavı bütünleme sınavlarının tamamlanmasının ardından yapılır. Ancak sınavların uygulanma koşulları ve tarihleri üniversiteye göre değişir.

İki Dersten Kalan Öğrenci Tek Ders Sınavına Girebilir mi?

Genel uygulamada tek ders sınavı, mezuniyet için yalnızca bir başarısız dersi kalan öğrencilere yöneliktir.

Bu nedenle iki dersten başarısız olan bir öğrenci genellikle tek ders sınavına başvuramaz.

Ancak bazı üniversitelerin akademik başarı ve not ortalamasına ilişkin özel düzenlemeleri bulunabilir. Kesin uygunluk, üniversitenin yönetmeliği ve öğrenci işleri tarafından değerlendirilir.

Devamsızlıktan Kalınan Ders İçin Tek Ders Sınavına Girilir mi?

Birçok üniversitede tek ders sınavına girebilmek için ilgili dersin devam şartını yerine getirmiş olmak gerekir.

Örneğin Eskişehir Teknik Üniversitesinin 2026 yılı açıklamasında devamsızlıktan kalınan dersler için tek ders sınavı hakkı tanınmadığı belirtiliyor.

Bu nedenle bir öğrencinin tek başarısız dersi bulunması, devam koşulunu sağlamadığı durumda tek başına sınava girme hakkı kazandırmayabilir.

Stajı Eksik Olan Öğrenci Tek Ders Sınavına Girebilir mi?

Staj yükümlülüğünü henüz tamamlamayan öğrencilerin tek ders sınavına katılıp katılamayacağı üniversiteye göre değişir.

Mersin Üniversitesinin ilgili yönetmelik açıklamasında staj gibi uygulamalar dahil programın diğer yükümlülüklerinin tamamlanmış olması aranıyor.

Buna karşılık Dicle Üniversitesinin düzenlemesinde, zorunlu stajını tamamlamamış öğrencilerin belirli koşullarla tek ders sınavına girebileceği, ancak mezuniyet işlemlerinin staj tamamlandıktan sonra başlayacağı belirtiliyor.

Bu nedenle stajı eksik olan öğrenciler, sınav başvurusu yapmadan önce kendi üniversitelerinin ilgili hükümlerini kontrol etmelidir.

Uygulamalı Derslerden Tek Ders Sınavı Yapılır mı?

Her ders için tek ders sınavı hakkı tanınmayabilir.

Örneğin Akdeniz Üniversitesinin ilgili düzenlemesinde staj ve bitirme çalışması dersleri için tek ders sınavı yapılamayacağı belirtiliyor.

Eskişehir Teknik Üniversitesi de tümüyle uygulamalı dersler ile dönem sonu sınavı uygulamalı yapılan bazı dersler için tek ders sınavı hakkı tanımıyor.

Laboratuvar, atölye, klinik uygulama, staj veya proje gibi dersler için öğrencilerin programlarına özgü düzenlemeleri incelemesi gerekir.

Tek Ders Sınavından Kalırsam Ne Olur?

Tek ders sınavından başarısız olan öğrencinin mezuniyeti, gerekli ders başarı koşulu sağlanmadığı için tamamlanamaz.

Öğrenci, üniversitesinin kurallarına göre ilgili dersi tekrar almak veya sonraki tek ders sınavına yeniden başvurmak zorunda kalabilir.

Örneğin Eskişehir Teknik Üniversitesinin 2026 yılı düzenlemesinde tek ders sınavından başarısız olan öğrencilerin aynı ders için yeniden tek ders sınavına girebilmesine imkân tanınıyor.

Ancak sınav hakkının kaç kez kullanılabileceği ve başarısızlık sonrasındaki işlemler her üniversitede aynı değildir.

Tek Ders Sınavına Girmezsem Ne Olur?

Tek ders sınavına başvurmayan veya sınava katılmayan öğrenci, ilgili dersten başarılı sayılmaz ve mezuniyetini tamamlayamaz.

Bazı üniversitelerde tek ders sınavı için mazeret sınavı yapılmaz. Örneğin Akdeniz Üniversitesi ve Eskişehir Teknik Üniversitesinin ilgili düzenlemelerinde tek ders sınavı için mazeret hakkı bulunmadığı belirtiliyor.

Bu nedenle öğrencilerin sınav tarihini, saatini ve yerini önceden öğrenmesi önemlidir. Sonraki sınava katılma veya ders tekrarına ilişkin haklar üniversitenin yönetmeliğine bağlıdır.

Tek Ders Sınavını Geçince Hemen Mezun Olunur mu?

Tek ders sınavından başarılı olmak, öğrencinin mezuniyet için eksik olan ders şartını tamamlamasını sağlayabilir.

Ancak mezuniyetin kesinleşmesi için genel not ortalaması, toplam kredi veya AKTS, staj ve diğer program yükümlülüklerinin de tamamlanmış olması gerekir.

Sınav sonucunun öğrenci bilgi sistemine işlenmesi ve mezuniyet kontrolünün yapılması da zaman alabilir.

Bu nedenle tek ders sınavını geçen öğrencilerin mezuniyet durumlarını öğrenci bilgi sistemi üzerinden takip etmesi ve gerekli hâllerde öğrenci işleri birimiyle iletişime geçmesi gerekir.

Tek Ders Sınavı İçin Ücret Ödenir mi?

Tek ders sınavında ücret uygulaması üniversitenin mevzuatına ve öğrencinin kayıt durumuna göre değişebilir.

Örneğin Dicle Üniversitesinin ilgili düzenlemesinde tek ders sınavına katılan öğrencilerden ayrıca katkı payı veya öğrenim ücreti alınmayacağı belirtiliyor.

Ancak bu hüküm bütün üniversiteler için ortak bir ücret kuralı olarak değerlendirilmemelidir. Öğrenciler güncel mali yükümlülüklerini kendi üniversitelerinden öğrenmelidir.

Tek Ders Sınavı Hakkı Olan Öğrenciler Nelere Dikkat Etmeli?

Mezuniyete tek dersi kalan öğrencilerin başvuru sürecinde bazı ayrıntılara dikkat etmesi gerekir.

• Başvuru tarihini üniversitenizin resmî duyurusundan kontrol edin.
• Tek ders sınavına gireceğiniz dersin kodunu doğru yazın.
• Devam koşulunu sağlayıp sağlamadığınızı doğrulayın.
• Staj veya bitirme projesi gibi eksik yükümlülüklerinizi kontrol edin.
• Başvuru onayı ve sınav yerini takip edin.
• Sınavdan geçmek için gereken asgari notu öğrenin.
• Sınav sonucundan sonra mezuniyet durumunuzu kontrol edin.

Mezuniyet Sonrası Mesleki Gelişim Eğitimleri

Üniversite öğrenimini tamamlamaya hazırlanan öğrenciler, mezuniyet sonrası kariyer hedefleri doğrultusunda farklı alanlarda mesleki gelişim eğitimlerini değerlendirebilir.

Farklı eğitim seçeneklerini incelemek isteyenler, İstanbul Kent Üniversitesi Sürekli Eğitim Merkezi mesleki gelişim eğitimlerini inceleyebilir. Bu eğitimler, öğrencinin üniversitesindeki tek ders sınavının veya mezuniyet koşullarının yerine geçmez.

Tek Ders Sınavı Hakkında Sık Sorulan Sorular