Aile Danışmanının Temel Görevleri Nelerdir?

Aile danışmanının görevleri, aile üyelerinin yaşadığı sorunları yalnızca bireysel açıdan değil, aile içerisindeki ilişkiler ve etkileşimler açısından da değerlendirmeye dayanır.

İlgili Yönetmelikte aile danışmanının görev ve yetkileri ayrıntılı biçimde tanımlanmıştır. Buna göre aile danışmanı; aile sisteminde ortaya çıkan işlev bozukluklarının önlenmesi ve mevcut sorunların çözümünde birey ve aileyle çalışır.

• Aile içi iletişim ve ilişki sorunlarını ele almak,
• Birey, çift ve ailelerle danışmanlık çalışmaları yürütmek,
• Aile yaşam döngüsündeki değişimleri değerlendirmek,
• Ebeveynlik rol ve sorumluluklarını desteklemek,
• Aile kurmayı planlayan bireylere danışmanlık sunmak,
• Boşanma öncesi ve sonrası süreçlerde aileleri desteklemek,
• Tek ebeveynli ailelere danışmanlık sağlamak,
• Aile içi şiddetin önlenmesine yönelik rehberlik yapmak,
• Gerektiğinde ilgili uzman ve kurumlara yönlendirme yapmak.

1. Aile İçi İlişkileri Değerlendirir

Aile danışmanı, aile içerisinde yaşanan bir soruna yalnızca tek bir kişinin davranışı üzerinden yaklaşmaz. Aile üyelerinin birbirleriyle kurduğu ilişkileri, iletişim biçimlerini, rollerini ve tekrar eden etkileşim örüntülerini değerlendirir.

Amaç, aile sisteminin nasıl işlediğini anlamak ve sorunların ortaya çıkmasına veya devam etmesine katkı sağlayan ilişkisel süreçleri belirlemektir.

2. Aile İçi İletişim Sorunları Üzerinde Çalışır

Eşler, ebeveynler ve diğer aile üyeleri arasındaki iletişim sorunları aile danışmanlığının temel çalışma konuları arasında yer alır.

Aile danışmanı; tarafların birbirlerini dinleme, duygu ve ihtiyaçlarını ifade etme, anlaşmazlıkları ele alma ve problem çözme biçimlerini değerlendirmelerine destek olur.

3. Çiftlerle Çalışır

Aile danışmanları eşler veya çiftler arasındaki ilişki ve iletişim sorunları üzerinde çalışabilir.

İlişki içerisindeki beklentiler, rol paylaşımı, çatışma biçimleri, karar alma süreçleri ve iletişim sorunları danışmanlık sürecinde ele alınabilecek başlıklar arasındadır.

Buradaki amaç taraflardan birini haklı veya haksız ilan etmek değil, ilişkinin nasıl işlediğini anlamak ve daha işlevsel iletişim yollarının geliştirilmesini desteklemektir.

4. Anne ve Babalara Ebeveynlik Sürecinde Destek Olur

İlgili Yönetmelik, aile danışmanının anne ve babaların çocuk eğitimi konusunda bilgi ve becerilerini geliştirmeye yönelik çalışmalar gerçekleştirebileceğini belirtmektedir.

Bu kapsamda ebeveynlerin çocuklarıyla kurdukları iletişim, aile içindeki rol ve sorumlulukları, sınır koyma ve ebeveynlik yaklaşımları gibi konular üzerinde çalışılabilir.

5. Evlilik ve Aile Kurma Sürecindeki Bireylere Danışmanlık Sunar

Aile danışmanının görevlerinden biri de aile kurmayı planlayan bireylere rehberlik ve danışmanlık hizmeti sunmaktır.

Evlilik öncesinde çiftlerin beklentileri, iletişim biçimleri, ailelerin ilişkiye etkisi, rol paylaşımı, sorumluluklar ve ortak yaşamla ilgili konular danışmanlık sürecinde değerlendirilebilir.

6. Boşanma Öncesi ve Sonrası Süreçlerde Çalışır

Boşanma yalnızca eşleri değil, çocukları ve diğer aile üyelerini de etkileyebilen bir yaşam değişimidir. Aile danışmanları boşanma öncesinde ailelerin yaşadığı psikososyal süreçleri değerlendirebilir.

Boşanma sonrasında ise bireylerin ve çocukların yeni yaşam düzenine uyum sağlamalarına yönelik danışmanlık ve destek çalışmaları gerçekleştirilebilir.

7. Tek Ebeveynli Ailelere Danışmanlık ve Destek Sunar

Yönetmelikte aile danışmanının tek ebeveynli ailelere danışmanlık ve destek hizmeti sunabileceği açıkça belirtilmektedir.

Tek ebeveynli ailelerde ebeveynlik sorumlulukları, çocuklarla iletişim, değişen aile rolleri ve yeni yaşam düzenine uyum gibi konular danışmanlık sürecinin parçası olabilir.

8. Aile İçi Şiddetin Önlenmesine Yönelik Rehberlik Yapar

Aile danışmanının görevleri arasında aile içi şiddetin önlenmesine yönelik rehberlik ve danışmanlık hizmetleri de bulunmaktadır.

Şiddet veya güvenlik riski bulunan durumlarda yalnızca aile içi iletişim çalışmasına devam etmek yerine kişinin güvenliği ve ilgili kurumlara erişimi öncelik kazanır.

9. Gerektiğinde Başka Uzmanlara Yönlendirme Yapar

Aile danışmanının önemli sorumluluklarından biri kendi çalışma alanının sınırlarını bilmektir.

İlgili Yönetmelikte gerektiğinde aile üyelerinin ruh sağlığı ve hastalıkları alanında hizmet veren kurum ve kuruluşlara yönlendirilmesi de aile danışmanının görevleri arasında yer almaktadır.

Böylece danışmanlık sürecinde farklı bir uzmanlık gerektiren durumlarda kişinin uygun hizmete erişmesi desteklenir.

10. Danışmanlık Sürecini Raporlar

Aile danışmanının görevlerinden biri de aile üyelerinin danışmanlık oturumlarındaki etkileşim sürecinin içeriğini raporlamaktır.

Kayıt ve raporlama sürecinde kişisel verilerin korunması, gizlilik, meslek etiği ve ilgili mevzuatın gözetilmesi gerekir.

Aile Danışmanının Görevleri Kısaca

Aile Danışmanının Görevleri Arasında Neler Yoktur?

Aile danışmanlığının görev sınırlarını bilmek, görevlerini bilmek kadar önemlidir. Aile danışmanlığı farklı mesleklerin yetki alanlarının yerine geçmez.

• Tıbbi hastalık tanısı koymaz.
• Psikiyatrik ilaç reçete etmez.
• Hukuki temsil veya avukatlık hizmeti vermez.
• Yetki alanı dışındaki durumlarda ilgili uzmanların görevini üstlenmez.

Danışmanlık sırasında başka bir uzmanlık alanı gerektiren bir durum tespit edildiğinde uygun yönlendirme yapılması mesleki sürecin bir parçasıdır.

Kimler Aile Danışmanı Olabilir?

Aile danışmanının görevlerini yerine getirebilmesi için yalnızca sertifika programına katılması yeterli değildir. Mesleki kullanım açısından uygun lisans mezuniyeti de gerekir.

Aile Danışmanı Nerelerde Görev Yapabilir?

İlgili lisans ve eğitim şartlarını karşılayan aile danışmanları, mevzuat kapsamında faaliyet gösteren özel aile danışma merkezlerinde görev alabilir.

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ise aile danışmanlığı hizmetlerini İl Müdürlükleri ve Sosyal Hizmet Merkezlerindeki meslek personeli aracılığıyla sunmaktadır.

Sonuç: Aile Danışmanı Ne Yapar?

Aile danışmanının temel görevi, aile üyeleri arasındaki ilişkileri ve aile sistemini bütüncül biçimde değerlendirerek birey, çift ve ailelerin karşılaştıkları sorunların ele alınmasına destek olmaktır.

Aile içi iletişim, çift ilişkileri, ebeveynlik, evlilik öncesi süreçler, boşanma ve boşanma sonrası uyum, tek ebeveynli aileler, aile içi şiddetin önlenmesine yönelik rehberlik ve gerektiğinde ilgili uzmanlara yönlendirme aile danışmanının başlıca görev alanları arasında yer alır.