AWS Technical Essentials: Bulut Bilişim ve AWS Hizmetlerinin Temelleri

Bulut bilişim, kurumların sunucu, depolama, veri tabanı, ağ ve yazılım gibi bilgi teknolojileri kaynaklarına internet üzerinden erişmesini sağlayan hizmet modelidir. Fiziksel altyapının tamamını satın almak ve yönetmek yerine ihtiyaç duyulan kaynaklar bulut ortamında oluşturulabilir, ölçeklendirilebilir ve hizmet gereksinimlerine göre yapılandırılabilir.

Amazon Web Services, yaygın olarak kullanılan kısaltmasıyla AWS; işlem gücü, depolama, veri tabanı, ağ, güvenlik, analiz ve uygulama geliştirme gibi farklı alanlarda bulut hizmetleri sunan bir platformdur. Ancak AWS kullanmaya başlamak yalnızca bir sanal sunucu oluşturmayı öğrenmekten ibaret değildir. Bulut mimarisinin, sorumlulukların, güvenlik kontrollerinin ve maliyet yapısının birlikte anlaşılması gerekir.

Bulut bilişimin temel ilkelerini, AWS hizmetlerinin kullanım amaçlarını ve güvenli bulut mimarilerinin genel yapısını öğrenmek isteyenler AWS Technical Essentials eğitim programını inceleyebilir.

AWS Nedir?

AWS, Amazon Web Services ifadesinin kısaltmasıdır. Kurumların ve bireysel kullanıcıların bilgi teknolojileri kaynaklarını bulut üzerinden kullanmasına imkân veren hizmetlerden oluşur.

AWS üzerinde fiziksel sunucu satın almadan sanal makineler oluşturulabilir, dosyalar nesne depolama alanlarında saklanabilir, yönetilen veri tabanları kurulabilir ve uygulamaların internet trafiği yönetilebilir. Kaynakların önemli bölümü yönetim paneli, komut satırı araçları, yazılım geliştirme kitleri veya uygulama programlama arayüzleri üzerinden yönetilebilir.

AWS hizmetleri genel olarak şu alanlarda kullanılabilir:

• Web sitesi ve uygulama barındırma
• Sanal sunucu oluşturma
• Dosya ve veri depolama
• Veri tabanı çalıştırma
• Yedekleme ve felaket kurtarma
• İçerik dağıtımı
• Uygulama geliştirme ve test ortamları
• Veri analizi
• Konteyner sistemleri
• Sunucusuz uygulamalar
• Makine öğrenmesi çözümleri
• Kimlik ve erişim yönetimi

Bulut Bilişim Nedir?

Bulut bilişim, işlem gücü, depolama, ağ ve yazılım gibi bilişim kaynaklarının ihtiyaç doğrultusunda internet üzerinden sunulmasıdır. Kullanıcılar gerekli kaynakları oluşturabilir, kullanım durumuna göre değiştirebilir ve ihtiyaç sona erdiğinde kaldırabilir.

Geleneksel altyapılarda kurumların sunucu satın alması, veri merkezi alanı oluşturması, elektrik ve soğutma gereksinimlerini yönetmesi gerekebilir. Bulut modelinde fiziksel altyapının önemli bölümü hizmet sağlayıcı tarafından işletilir.

Bu durum kurumun bütün teknik sorumluluklarının ortadan kalktığı anlamına gelmez. İşletim sistemi, kullanıcı yetkileri, uygulama güvenliği, veriler ve yapılandırmalar kullanılan hizmet modeline göre kurumun sorumluluğunda kalabilir.

Bulut Bilişimin Temel Özellikleri

Bulut bilişim geleneksel altyapılardan yalnızca kaynakların internet üzerinden sunulmasıyla ayrılmaz. Kaynakların oluşturulma ve yönetilme biçimi de farklıdır.

• İhtiyaca göre kaynak oluşturma: Kullanıcılar gerekli bilişim kaynaklarını hızlı biçimde oluşturabilir.
• Ölçeklenebilirlik: Kapasite talep artışına veya azalmasına göre değiştirilebilir.
• Ölçülebilir kullanım: Kaynak tüketimi izlenebilir ve maliyetler hizmet modeline göre hesaplanabilir.
• Otomasyon: Altyapı işlemleri kod veya yönetim araçlarıyla otomatikleştirilebilir.
• Geniş erişim: Hizmetlere uygun ağ bağlantısı ve yetkilendirmeyle farklı konumlardan erişilebilir.
• Paylaşımlı altyapı: Hizmet sağlayıcının fiziksel kaynakları güvenlik ve izolasyon kontrolleri altında farklı müşterilere hizmet verebilir.

Bulut Hizmet Modelleri Nelerdir?

Bulut hizmetleri, hizmet sağlayıcının ve müşterinin yönettiği bileşenlere göre farklı modellere ayrılabilir.

Infrastructure as a Service

Infrastructure as a Service veya IaaS modelinde sanal sunucu, depolama ve ağ gibi temel altyapı kaynakları sağlanır. Kullanıcı işletim sistemi, uygulamalar ve veriler üzerinde daha fazla yönetim sorumluluğuna sahiptir.

Platform as a Service

Platform as a Service veya PaaS modelinde uygulama çalıştırmak için gereken altyapı ve bazı platform bileşenleri hizmet sağlayıcı tarafından yönetilir. Geliştirme ekipleri uygulama koduna ve veriye daha fazla odaklanabilir.

Software as a Service

Software as a Service veya SaaS modelinde kullanıcı tamamlanmış bir yazılım hizmetine erişir. Altyapı, platform ve uygulamanın önemli bölümü hizmet sağlayıcı tarafından yönetilir.

Hizmet modeli değiştikçe müşterinin yönetmesi gereken bileşenler de değişir. Bu nedenle güvenlik ve operasyon sorumlulukları kullanılan hizmete göre ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

Genel, Özel ve Hibrit Bulut Nedir?

Bulut ortamları kaynakların nerede çalıştığına ve nasıl yönetildiğine göre farklı dağıtım modellerine ayrılabilir.

• Genel bulut: Altyapı bir bulut sağlayıcısı tarafından işletilir ve hizmetler internet üzerinden sunulur.
• Özel bulut: Bulut altyapısı tek bir kurumun kullanımına ayrılır.
• Hibrit bulut: Kurum içi altyapı ile genel veya özel bulut ortamları birlikte kullanılır.
• Çoklu bulut: Birden fazla bulut hizmet sağlayıcısından yararlanılır.

Dağıtım modeli seçilirken güvenlik, mevzuat, maliyet, performans, mevcut sistemler ve teknik ekip yetkinliği birlikte değerlendirilmelidir.

AWS Region Nedir?

AWS Region, AWS altyapısının belirli bir coğrafi bölgede hizmet sunduğu yapıyı ifade eder. Kaynak oluşturulurken kullanılacak bölgenin seçilmesi performans, maliyet, hizmet erişilebilirliği ve veri yerleşimi açısından önemlidir.

Her AWS hizmeti bütün bölgelerde aynı anda bulunmayabilir. Ayrıca hizmet fiyatları ve teknik özellikler bölgelere göre değişebilir. Bu nedenle mimari kurulmadan önce gerekli hizmetlerin seçilen bölgede desteklenip desteklenmediği kontrol edilmelidir.

Region seçerken şu unsurlar değerlendirilebilir:

• Kullanıcılara olan ağ yakınlığı
• Veri yerleşimi gereksinimleri
• Hizmet kullanılabilirliği
• Maliyetler
• Felaket kurtarma planları
• Kurumsal ve yasal gereksinimler

Availability Zone Nedir?

Availability Zone, bir AWS bölgesi içindeki fiziksel olarak ayrılmış altyapı konumlarını ifade eder. Bir bölgede birden fazla erişilebilirlik alanının bulunması, uygulamaların tek bir fiziksel altyapı noktasına bağımlı kalmasını önlemeye yardımcı olabilir.

Kritik bir uygulamanın bileşenleri birden fazla Availability Zone üzerinde çalıştırıldığında tek bir alandaki arızanın bütün uygulamayı durdurma riski azaltılabilir.

Ancak kaynakları farklı alanlara dağıtmak tek başına yüksek erişilebilirlik sağlamaz. Uygulama mimarisi, veri çoğaltma yöntemi, yük dengeleme ve hata yönetimi de uygun biçimde tasarlanmalıdır.

AWS Management Console Nedir?

AWS Management Console, AWS hizmetlerini internet tarayıcısı üzerinden yönetmek için kullanılan grafik arayüzdür. Kullanıcılar konsol aracılığıyla kaynak oluşturabilir, yapılandırmaları görüntüleyebilir ve hizmetlerin durumunu izleyebilir.

Konsol özellikle AWS hizmetlerini ilk kez öğrenen kullanıcılar için işlemleri görsel olarak takip etmeyi kolaylaştırabilir. Bununla birlikte çok sayıda kaynağın tekrarlanabilir ve tutarlı biçimde yönetilmesi için komut satırı, otomasyon ve altyapı kodu yaklaşımlarının öğrenilmesi önemlidir.

AWS CLI Ne İşe Yarar?

AWS Command Line Interface, AWS hizmetlerinin komut satırı üzerinden yönetilmesini sağlayan araçtır. Tekrarlanan işlemlerin otomatikleştirilmesinde ve betiklere dâhil edilmesinde kullanılabilir.

AWS CLI kullanılırken erişim bilgilerinin güvenli saklanması gerekir. Kimlik bilgilerinin kod dosyalarına, herkese açık depolara veya paylaşılan belgelerin içine yazılması güvenlik riski oluşturur.

Komut satırı ve sunucu işletim sistemi bilgilerini geliştirmek isteyenler Linux terminal kullanımı ve temel sistem yönetimi konularından yararlanabilir.

Amazon EC2 Nedir?

Amazon Elastic Compute Cloud, AWS üzerinde sanal sunucular oluşturmayı sağlayan işlem hizmetidir. EC2 örnekleri farklı işlemci, bellek, depolama ve ağ özelliklerine sahip türler arasından seçilebilir.

EC2 üzerinde web sunucusu, uygulama sunucusu, geliştirme ortamı veya farklı iş yükleri çalıştırılabilir. Kullanıcı, seçilen işletim sisteminin ve kurulan uygulamaların yapılandırılmasından sorumludur.

Bir EC2 örneği oluşturulurken şu kararlar verilmelidir:

• İşletim sistemi görüntüsü
• Örnek türü
• Disk kapasitesi
• Ağ ve alt ağ seçimi
• Güvenlik grubu kuralları
• Kimlik doğrulama yöntemi
• Yedekleme yaklaşımı
• İzleme ve günlükleme ayarları

Amazon Machine Image Nedir?

Amazon Machine Image veya AMI, EC2 örneği oluşturmak için kullanılan işletim sistemi ve temel yazılım görüntüsüdür. AWS tarafından sağlanan, üçüncü taraflarca yayımlanan veya kurum tarafından hazırlanan görüntüler kullanılabilir.

Görüntü seçilirken kaynağın güvenilirliği, yazılım sürümleri ve güncelleme durumu kontrol edilmelidir. Güncel olmayan bir görüntü bilinen güvenlik açıkları içerebilir.

Kurumlar standart yapılandırmalarını içeren kendi görüntülerini hazırlayabilir. Ancak bu görüntülerin de düzenli olarak güncellenmesi ve güvenlik kontrollerinden geçirilmesi gerekir.

Amazon S3 Nedir?

Amazon Simple Storage Service, nesne depolama hizmetidir. Dosyalar S3 üzerinde bucket adı verilen mantıksal alanlarda nesne olarak saklanır.

S3; yedekleme, arşivleme, uygulama dosyaları, günlükler, statik internet sitesi içerikleri ve veri analizi kaynakları gibi farklı amaçlarla kullanılabilir.

S3 kullanılırken şu alanlara dikkat edilmelidir:

• Bucket erişim izinleri
• Genel erişim ayarları
• Veri şifreleme
• Sürümleme
• Yaşam döngüsü kuralları
• Günlükleme
• Silme koruması
• Veri saklama gereksinimleri

Yanlış yapılandırılmış bir depolama alanı hassas bilgilerin yetkisiz kişilere açılmasına neden olabilir. Bu nedenle varsayılan olarak kapalı erişim yaklaşımı benimsenmeli ve yalnızca gerekli kullanıcılara izin verilmelidir.

Nesne, Blok ve Dosya Depolama Arasındaki Fark

Bulut ortamında farklı iş yükleri için farklı depolama modelleri kullanılabilir.

• Nesne depolama: Dosyaları nesne ve metadata yapısıyla saklar. Büyük ölçekli dosya depolama ve arşivleme için uygundur.
• Blok depolama: Sanal sunucuların diskleri gibi kullanılabilen blok tabanlı depolamadır.
• Dosya depolama: Paylaşılan klasör yapıları ve dosya sistemi protokolleri üzerinden erişim sağlar.

Depolama hizmeti seçilirken erişim biçimi, performans, dayanıklılık, paylaşım gereksinimi ve maliyet birlikte değerlendirilmelidir.

Amazon EBS Nedir?

Amazon Elastic Block Store, EC2 örnekleriyle kullanılabilen blok depolama hizmetidir. İşletim sistemi diskleri, veri tabanı dosyaları ve düşük gecikmeli disk erişimi gerektiren iş yüklerinde kullanılabilir.

EBS disklerinin türü ve kapasitesi iş yüküne göre seçilmelidir. Gereğinden yüksek performanslı disk kullanımı maliyetleri artırabilir, yetersiz performans ise uygulamanın yavaşlamasına neden olabilir.

EBS snapshot mekanizması disk verilerinin yedeklenmesinde kullanılabilir. Ancak yedeklerin oluşturulması kadar geri yükleme işlemlerinin test edilmesi de önemlidir.

AWS Veri Tabanı Hizmetleri

AWS farklı veri modelleri ve uygulama gereksinimleri için çeşitli veri tabanı hizmetleri sunar. Veri tabanı seçimi yalnızca kullanılan programlama diline göre yapılmamalıdır. Veri yapısı, işlem hacmi, tutarlılık ihtiyacı, ölçeklenebilirlik ve yönetim sorumluluğu değerlendirilmelidir.

Amazon RDS

Amazon Relational Database Service, ilişkisel veri tabanlarının kurulmasını ve yönetilmesini kolaylaştıran hizmettir. Donanım sağlama, bazı yedekleme işlemleri ve bakım görevlerinin önemli bölümü hizmet tarafından yönetilebilir.

Amazon DynamoDB

Amazon DynamoDB, anahtar-değer ve doküman veri modellerini destekleyen yönetilen NoSQL veri tabanı hizmetidir. Yüksek ölçeklenebilirlik gerektiren uygulamalarda değerlendirilebilir.

Yönetilen hizmet kullanmak veri tabanı tasarımı, erişim kontrolü, sorgu optimizasyonu ve veri güvenliği sorumluluklarını tamamen ortadan kaldırmaz.

Amazon VPC Nedir?

Amazon Virtual Private Cloud, AWS kaynakları için mantıksal olarak ayrılmış ağ ortamı oluşturmayı sağlayan hizmettir. IP adres aralıkları, alt ağlar, yönlendirme tabloları ve ağ geçitleri VPC içinde yapılandırılabilir.

VPC tasarımı uygulamanın güvenliğini ve erişilebilirliğini doğrudan etkileyebilir. İnternete açık olması gerekmeyen veri tabanlarının herkese açık alt ağlarda çalıştırılması saldırı yüzeyini artırabilir.

VPC tasarımında şu bileşenler değerlendirilir:

• IP adres aralığı
• Genel ve özel alt ağlar
• Yönlendirme tabloları
• İnternet ağ geçidi
• NAT çözümleri
• Güvenlik grupları
• Ağ erişim kontrol listeleri
• Şirket ağıyla bağlantılar
• Günlükleme ve trafik izleme

Genel ve Özel Alt Ağ Arasındaki Fark

Genel alt ağ, uygun yönlendirme ve ağ geçidi yapılandırmasıyla internet erişimine sahip kaynakları barındırabilir. Özel alt ağ ise doğrudan internet üzerinden erişilmemesi gereken uygulama veya veri tabanı bileşenleri için kullanılabilir.

Bir kaynağın özel alt ağda bulunması bütün güvenlik risklerini ortadan kaldırmaz. Erişim yetkileri, güvenlik grupları, işletim sistemi güncellemeleri ve uygulama kontrolleri ayrıca uygulanmalıdır.

Çok katmanlı uygulamalarda yük dengeleyici genel alt ağlarda, uygulama ve veri tabanı sunucuları ise özel alt ağlarda konumlandırılabilir. Mimari uygulamanın ihtiyaçlarına göre planlanmalıdır.

AWS Security Group Nedir?

Security Group, AWS kaynaklarına gelen ve kaynaklardan çıkan ağ trafiğini kontrol etmek için kullanılan sanal güvenlik duvarı yapısıdır. EC2 örnekleri ve bazı diğer AWS hizmetleriyle ilişkilendirilebilir.

Güvenlik grubu kuralları yalnızca gerekli portları ve kaynakları kapsamalıdır. Yönetim portlarının bütün internete açılması veya kullanılmayan hizmetlerin erişilebilir bırakılması risk oluşturabilir.

Güvenlik grupları düzenli olarak gözden geçirilmeli, geçici olarak açılan kurallar işi tamamlandıktan sonra kaldırılmalıdır.

AWS IAM Nedir?

AWS Identity and Access Management, AWS kaynaklarına kimlerin hangi işlemlerle erişebileceğini yönetmeye yarayan hizmettir. Kullanıcılar, gruplar, roller ve izin politikaları IAM kapsamında ele alınır.

IAM yapılandırmalarında en az yetki ilkesi uygulanmalıdır. Kullanıcılara ve uygulamalara yalnızca görevlerini yerine getirmek için ihtiyaç duydukları izinler verilmelidir.

Temel IAM uygulamaları şunlardır:

• Günlük işlemlerde kök hesabı kullanmamak
• Çok faktörlü kimlik doğrulama uygulamak
• Kişisel kullanıcı hesapları oluşturmak
• Uygulamalar için uzun süreli kullanıcı anahtarları yerine rollerden yararlanmak
• Gereksiz izinleri kaldırmak
• Kullanılmayan kimlik bilgilerini devre dışı bırakmak
• Erişim politikalarını düzenli olarak incelemek
• Yetki değişikliklerini kayıt altına almak

AWS Paylaşılan Sorumluluk Modeli Nedir?

AWS paylaşılan sorumluluk modeli, bulut ortamındaki güvenlik görevlerinin AWS ile müşteri arasında nasıl bölündüğünü açıklayan yaklaşımdır.

AWS, fiziksel veri merkezleri, donanım ve temel bulut altyapısının güvenliğinden sorumludur. Müşteri ise kullandığı hizmete göre verilerin, kullanıcı yetkilerinin, uygulamaların, işletim sistemi ayarlarının ve ağ yapılandırmalarının güvenliğinden sorumlu olabilir.

Yönetilen hizmetlerde müşterinin bazı teknik sorumlulukları azalabilir. Ancak veri sınıflandırma, erişim kontrolü ve güvenli yapılandırma sorumluluğu devam eder.

AWS’te Veri Güvenliği

Bulut ortamında saklanan veriler önem seviyesine göre sınıflandırılmalı ve erişimler bu sınıflandırmaya göre düzenlenmelidir.

Veri güvenliği için şu kontroller uygulanabilir:

• Aktarım sırasında şifreleme
• Depolama sırasında şifreleme
• En az yetki ilkesine dayalı erişim
• Yedekleme ve sürümleme
• Anahtar yönetimi
• Erişim günlüklerinin tutulması
• Hassas verilerin herkese açık alanlarda saklanmaması
• Veri saklama ve silme politikalarının uygulanması

Şifreleme kullanılması, hatalı erişim izinlerinin oluşturduğu bütün riskleri ortadan kaldırmaz. Kimlerin veriyi okuyabildiği ve şifreleme anahtarlarını yönetebildiği ayrıca kontrol edilmelidir.

Elastic Load Balancing Nedir?

Elastic Load Balancing, gelen ağ veya uygulama trafiğinin birden fazla hedefe dağıtılmasına yardımcı olan hizmettir. Tek bir sunucuya bağımlılığı azaltabilir ve uygulamanın artan talepleri karşılamasını destekleyebilir.

Yük dengeleyici arızalı veya yanıt vermeyen hedeflere trafik göndermemek için sağlık kontrollerinden yararlanabilir.

Yük dengeleme kullanılması uygulamanın bütün bileşenlerinin otomatik olarak yüksek erişilebilir hâle geldiği anlamına gelmez. Veri tabanı, oturum yönetimi ve depolama gibi diğer bileşenlerin de hata toleransına uygun tasarlanması gerekir.

Auto Scaling Nedir?

Auto Scaling, uygulama talebine göre işlem kaynaklarının sayısını artırmaya veya azaltmaya yardımcı olan yaklaşımdır. Trafik yükseldiğinde yeni sunucular oluşturulabilir, talep azaldığında gereksiz kaynaklar kaldırılabilir.

Otomatik ölçeklendirme kapasite ve maliyet yönetimine katkı sağlayabilir. Bununla birlikte yanlış eşikler çok sık kaynak oluşturulmasına veya talebin zamanında karşılanamamasına neden olabilir.

Ölçeklendirme politikaları gerçek uygulama metriklerine ve test sonuçlarına göre hazırlanmalıdır.

Amazon CloudWatch Nedir?

Amazon CloudWatch, AWS kaynaklarından metrik, günlük ve olay verileri toplamaya yardımcı olan izleme hizmetidir. Kaynak kullanımı, uygulama performansı ve belirli hata koşulları takip edilebilir.

CloudWatch ile alarm kuralları oluşturularak belirli eşikler aşıldığında bildirim veya otomatik işlem başlatılabilir.

İzleme sisteminde yalnızca işlemci kullanımına odaklanmak yeterli değildir. Uygulamaya göre şu metrikler de değerlendirilebilir:

• Yanıt süresi
• Hata oranı
• Bellek ve disk kullanımı
• İstek sayısı
• Veri tabanı bağlantıları
• Kuyruk uzunluğu
• Başarısız kullanıcı işlemleri
• Maliyet değişimleri

AWS CloudTrail Nedir?

AWS CloudTrail, AWS hesabında gerçekleştirilen API işlemlerinin kayıt altına alınmasına yardımcı olur. Hangi kullanıcının veya hizmetin hangi kaynağa yönelik işlem yaptığı incelenebilir.

CloudTrail kayıtları güvenlik olaylarının araştırılması, yetkisiz değişikliklerin tespit edilmesi ve denetim çalışmalarında kullanılabilir.

Günlüklerin yalnızca oluşturulması yeterli değildir. Güvenli bir depolama alanında saklanması, değişikliklere karşı korunması ve önemli olaylar için uyarılar oluşturulması gerekir.

AWS Lambda Nedir?

AWS Lambda, kullanıcıların sürekli çalışan bir sunucuyu doğrudan yönetmeden kod çalıştırmasına imkân veren sunucusuz işlem hizmetidir. Kod belirli olaylar veya istekler sonucunda çalıştırılabilir.

Lambda; dosya işleme, otomasyon, API arka uçları ve olay tabanlı uygulamalar için kullanılabilir. Sunucusuz modelde altyapı yönetimi azalabilir ancak uygulama kodu, izinler, bağımlılıklar ve maliyet kontrolü müşterinin sorumluluğunda kalır.

AWS’te Konteyner Hizmetleri

Konteynerler, uygulamaların kod ve bağımlılıklarıyla birlikte standart paketler hâlinde çalıştırılmasını sağlar. AWS üzerinde konteyner imajlarının saklanması, konteynerlerin çalıştırılması ve orkestrasyonu için farklı hizmetlerden yararlanılabilir.

Konteyner kullanımı uygulama taşınabilirliğini ve dağıtım tutarlılığını destekleyebilir. Ancak imaj güvenliği, gizli bilgiler, ağ erişimleri ve çalışma zamanı yetkileri ayrıca yönetilmelidir.

Bulut ortamlarına geçmeden önce konteyner oluşturma ve Docker kullanımının temellerini öğrenmek yararlı olabilir. Konteyner tabanlı sistemlerin korunması için ise imaj, erişim ve çalışma zamanı güvenliği konuları ayrıca değerlendirilmelidir.

AWS ve Kubernetes İlişkisi

Kubernetes, konteyner tabanlı uygulamaların dağıtımı ve yönetimi için kullanılan orkestrasyon platformudur. AWS üzerinde yönetilen Kubernetes kümeleri veya farklı konteyner altyapıları çalıştırılabilir.

Kubernetes sistemleri node, ağ, depolama, kimlik ve erişim bileşenlerinden oluşur. Bu nedenle AWS ağ ve güvenlik kavramlarının yanında Kubernetes kaynaklarının çalışma mantığını da anlamak gerekir.

Konteyner orkestrasyonu alanında bilgi geliştirmek isteyenler Kubernetes küme yönetimi ve uygulama orkestrasyonu konularını inceleyebilir.

AWS Maliyetleri Nasıl Yönetilir?

Bulut bilişim, kaynakları ihtiyaç doğrultusunda kullanma imkânı sunar ancak kontrolsüz kullanım beklenmeyen maliyetlere neden olabilir. Kullanılmayan sanal sunucular, gereksiz büyük diskler ve uzun süre saklanan veriler maliyet oluşturmaya devam edebilir.

Maliyet yönetimi için şu uygulamalardan yararlanılabilir:

• Kaynaklara sahiplik ve proje etiketleri eklemek
• Bütçe ve maliyet uyarıları oluşturmak
• Kullanılmayan kaynakları belirlemek
• Kaynak boyutlarını gerçek kullanıma göre seçmek
• Depolama yaşam döngüsü politikaları uygulamak
• Talebe göre ölçeklendirme kullanmak
• Fiyatlandırma seçeneklerini karşılaştırmak
• Veri aktarım maliyetlerini değerlendirmek
• Maliyetleri ekip ve projelere göre raporlamak

En düşük fiyatlı seçeneği kullanmak her zaman en doğru karar olmayabilir. Performans, erişilebilirlik, güvenlik ve operasyon maliyetleri birlikte değerlendirilmelidir.

AWS Well-Architected Yaklaşımı

AWS mimarileri tasarlanırken operasyon, güvenlik, dayanıklılık, performans, maliyet ve sürdürülebilirlik gibi farklı boyutların birlikte değerlendirilmesi gerekir.

İyi tasarlanmış bir bulut mimarisi şu özelliklere sahip olmalıdır:

• Kaynaklar ihtiyaçlara göre seçilmelidir
• Tek hata noktaları azaltılmalıdır
• Erişimler en az yetki ilkesine dayanmalıdır
• Altyapı değişiklikleri belgelenmeli ve otomatikleştirilmelidir
• Sistem metrikleri ve günlükleri izlenmelidir
• Yedekleme ve kurtarma süreçleri test edilmelidir
• Maliyetler düzenli olarak değerlendirilmelidir
• Güvenlik kontrolleri geliştirme sürecine dâhil edilmelidir

Yüksek Erişilebilirlik Nedir?

Yüksek erişilebilirlik, bir sistemin bileşen arızalarına rağmen hizmet sunmaya devam edebilmesini amaçlayan mimari yaklaşımdır.

Bu yaklaşım kapsamında uygulamalar birden fazla Availability Zone üzerinde çalıştırılabilir, yük dengeleyiciler kullanılabilir ve veri tabanları için çoğaltma yöntemlerinden yararlanılabilir.

Yüksek erişilebilirlik, felaket kurtarma ile aynı kavram değildir. Yüksek erişilebilirlik günlük arızalara karşı hizmet sürekliliğini desteklerken felaket kurtarma daha geniş çaplı kesintiler sonrasında sistemlerin yeniden çalıştırılmasına odaklanır.

Yedekleme ve Felaket Kurtarma

Bulut altyapısında çalışan sistemlerin de yedeklenmesi gerekir. Bulut sağlayıcısının altyapı dayanıklılığı, müşterinin yanlışlıkla sildiği veya bozduğu veriyi otomatik olarak geri getireceği anlamına gelmez.

Yedekleme planında şu sorular yanıtlanmalıdır:

• Hangi veriler yedeklenecek?
• Yedekler ne sıklıkla oluşturulacak?
• Ne kadar süre saklanacak?
• Farklı bölge veya hesapta kopya tutulacak mı?
• Yedeklere kimler erişebilecek?
• Geri yükleme işlemleri ne sıklıkla test edilecek?
• Kabul edilebilir veri kaybı ve kesinti süresi nedir?

Altyapı Kodu Nedir?

Infrastructure as Code, bulut kaynaklarının manuel işlemler yerine kod dosyalarıyla tanımlanması ve oluşturulması yaklaşımıdır. Ağlar, sunucular, depolama alanları ve erişim kuralları tekrarlanabilir biçimde oluşturulabilir.

Altyapı kodunun başlıca yararları şunlardır:

• Tutarlı ortamlar oluşturmak
• Manuel yapılandırma hatalarını azaltmak
• Değişiklikleri sürüm kontrolünde izlemek
• Test ve üretim ortamlarını benzer biçimde kurmak
• Felaket sonrası altyapıyı yeniden oluşturmayı kolaylaştırmak
• Yapılan değişiklikleri gözden geçirmek

Kodla tanımlanan altyapıda da güvenlik kontrolleri uygulanmalıdır. Hatalı bir erişim kuralı otomasyonla çok sayıda kaynağa dağıtılabilir.

AWS Öğrenmeye Nereden Başlanmalı?

AWS çok sayıda hizmet sunduğu için bütün hizmetleri aynı anda öğrenmeye çalışmak verimli olmayabilir. Öncelikle bulut bilişimin ve temel altyapı bileşenlerinin çalışma mantığı anlaşılmalıdır.

Başlangıç için şu öğrenme sırası izlenebilir:

1. Bulut bilişim kavramlarını öğrenmek
2. AWS küresel altyapısını tanımak
3. IAM ve erişim güvenliğini anlamak
4. EC2 ile temel işlem kaynaklarını incelemek
5. S3 ve EBS depolama modellerini karşılaştırmak
6. VPC, alt ağ ve güvenlik grubu kavramlarını öğrenmek
7. Yönetilen veri tabanı hizmetlerini tanımak
8. İzleme ve günlükleme araçlarını incelemek
9. Ölçeklenebilirlik ve yüksek erişilebilirlik kavramlarını öğrenmek
10. Maliyet yönetimi uygulamalarını anlamak
11. Yedekleme ve felaket kurtarma planlamak
12. Otomasyon ve altyapı koduna geçmek

AWS Öğrenirken Sık Yapılan Hatalar

• Kök kullanıcı hesabını günlük işlemlerde kullanmak
• Çok faktörlü kimlik doğrulamayı etkinleştirmemek
• Yönetim portlarını bütün internete açmak
• Depolama alanlarını yanlışlıkla herkese açık hâle getirmek
• Erişim anahtarlarını kod dosyalarına yazmak
• Kullanılmayan kaynakları açık bırakmak
• Maliyet uyarıları oluşturmamak
• Tek bir Availability Zone’a bağımlı mimari kurmak
• Yedekleri geri yükleme testine tabi tutmamak
• İzleme ve günlükleme yapılandırmamak
• Otomasyon öncesinde manuel süreci anlamamak
• Hizmet sınırlarını ve bölgesel farklılıkları kontrol etmemek

AWS Bilgisi Kimler İçin Önemlidir?

AWS ve bulut bilişim bilgisi farklı teknoloji rollerinde çalışan veya kariyer planlayan kişiler için yararlı olabilir.

• Sistem yöneticileri
• Bulut bilişim uzmanları
• Yazılım geliştiriciler
• DevOps mühendisleri
• Ağ uzmanları
• Siber güvenlik çalışanları
• Veri tabanı yöneticileri
• Çözüm mimarları
• Teknik destek uzmanları
• Ürün ve proje yöneticileri
• Bilgi teknolojileri alanında eğitim gören öğrenciler

Bulut bilgisini yazılım geliştirme ve diğer teknoloji yetkinlikleriyle desteklemek isteyenler yapay zekâ ve yazılım eğitimleri kapsamındaki programları değerlendirebilir.

AWS Technical Essentials Eğitimi Neden Önemlidir?

AWS yönetim panelinde kaynak oluşturabilmek, tek başına güvenli ve sürdürülebilir bir bulut mimarisi kurabilmek için yeterli değildir. Hizmetlerin hangi amaçlarla kullanıldığı, aralarındaki ilişkiler ve müşterinin güvenlik sorumlulukları anlaşılmalıdır.

Yapılandırılmış bir temel eğitim şu alanlarda bilgi gelişimini destekleyebilir:

• Bulut bilişimin temel kavramlarını anlamak
• AWS küresel altyapısını tanımak
• Temel AWS hizmetlerini ayırt etmek
• İşlem ve depolama modellerini karşılaştırmak
• AWS ağ yapısının temel bileşenlerini öğrenmek
• Kimlik ve erişim yönetimini anlamak
• Paylaşılan sorumluluk modelini tanımak
• İzleme ve günlükleme araçlarını öğrenmek
• Ölçeklenebilirlik ve dayanıklılık kavramlarını anlamak
• Bulut maliyetlerini değerlendirmek

AWS Technical Essentials Programının Kapsamı

AWS Technical Essentials, teknik bilgi birikimini geliştirmek ve bulut bilişim alanının temel kavramlarını öğrenmek isteyen katılımcılara yönelik çevrim içi bir eğitim programıdır.

Resmî program açıklamasında eğitimin bulut mimarisi, AWS hizmetleri ve güvenlik gibi konuları kapsadığı belirtilmektedir. Program, AWS temel ilkelerini ve bulut çözümlerinin işletmelerde nasıl kullanılabileceğini anlamaya yönelik bir başlangıç çerçevesi sunmaktadır.

Eğitim, katılımcının kendi hızında ilerleyebileceği çevrim içi yapıda sunulmaktadır. Bilgisayar, tablet ve akıllı telefon üzerinden eğitim platformuna erişim sağlanabilmektedir.

Program sonunda verilen belge, ilgili eğitimin tamamlandığını gösteren kişisel ve mesleki gelişim belgesidir. Bu belge, AWS tarafından düzenlenen uluslararası bir sertifikasyon sınavının veya AWS Certified unvanlarının yerine geçmez.

Eğitim ve Sertifika Süreci

Katılımcılar ders içeriklerine öğrenci panelindeki “Eğitimlerim” bölümü üzerinden erişebilmektedir. Program kapsamındaki bütün ders videolarının tamamlanmasının ardından sınav modülü aktif hâle gelmektedir.

Sınavdaki soru sayısı eğitim içeriğine göre değişebilmekte ve genel olarak 10 ile 50 soru arasında olabilmektedir. Katılımcılara toplam üç ücretsiz sınav hakkı sunulmaktadır.

Resmî program sayfasında eğitim sonunda üniversite onaylı ve e-Devlet üzerinden sorgulanabilir sertifika sunulduğu belirtilmektedir. Eğitim kapsamı, erişim süresi, sınav ve sertifika koşulları için resmî program sayfasındaki bilgiler dikkate alınmalıdır. :contentReference[oaicite:0]{index=0}

Sık Sorulan Sorular

AWS nedir?

AWS; işlem, depolama, veri tabanı, ağ, güvenlik ve farklı teknoloji alanlarında internet üzerinden bulut hizmetleri sunan bir platformdur.

AWS Technical Essentials nedir?

AWS Technical Essentials, bulut bilişimin temel kavramlarını ve AWS hizmetlerinin genel kullanım amaçlarını ele alan başlangıç düzeyindeki eğitim yaklaşımıdır.

AWS öğrenmek için kodlama bilmek gerekir mi?

Temel AWS kavramlarını öğrenmek için ileri düzey kodlama bilgisi zorunlu değildir. Ancak otomasyon, uygulama geliştirme ve sunucusuz mimarilerde programlama bilgisi yararlı olabilir.

Linux bilgisi AWS öğrenirken gerekli midir?

Her AWS hizmeti için zorunlu değildir. Ancak Linux tabanlı sanal sunucuların yönetimi, komut satırı kullanımı ve sistem sorunlarının çözülmesi için temel Linux bilgisi önemli avantaj sağlar.

Amazon EC2 ne işe yarar?

Amazon EC2, AWS üzerinde farklı işlemci, bellek ve depolama özelliklerine sahip sanal sunucular oluşturmayı sağlar.

Amazon S3 ne işe yarar?

Amazon S3, dosya, yedek, günlük ve farklı veri türlerinin nesne olarak saklanmasını sağlayan bulut depolama hizmetidir.

AWS IAM neden önemlidir?

IAM, kullanıcıların ve uygulamaların AWS kaynaklarında hangi işlemleri gerçekleştirebileceğini belirler. En az yetki ilkesinin uygulanmasında temel rol oynar.

AWS paylaşılan sorumluluk modeli nedir?

Paylaşılan sorumluluk modeli, bulut güvenliği görevlerinin AWS ile müşteri arasında kullanılan hizmete göre bölünmesini ifade eder.

AWS yalnızca büyük kurumlara mı yöneliktir?

Hayır. AWS hizmetleri bireysel geliştiricilerden küçük işletmelere ve büyük kurumlara kadar farklı ölçekteki kullanıcılar tarafından kullanılabilir.

AWS kullanmak otomatik olarak daha ekonomik midir?

Her durumda değil. Bulut kaynakları doğru boyutlandırılmaz ve kullanılmayan hizmetler kapatılmazsa maliyetler yükselebilir. Düzenli maliyet izleme gerekir.

AWS güvenli midir?

AWS altyapı düzeyinde farklı güvenlik kontrolleri sunar. Ancak müşteri kullanıcı yetkileri, veriler, uygulamalar ve yapılandırmalar için kendi sorumluluklarını yerine getirmelidir.

AWS Technical Essentials eğitimi kimlere yöneliktir?

Program, AWS ve bulut bilişim alanında temel teknik bilgi geliştirmek isteyen katılımcılar tarafından değerlendirilebilir.

Eğitim çevrim içi midir?

Evet. Resmî program bilgilerine göre eğitim çevrim içi sunulmakta ve katılımcılar kendi hızlarında ilerleyebilmektedir.

Eğitime hangi cihazlardan erişilebilir?

Eğitim platformuna bilgisayar, tablet veya akıllı telefon üzerinden erişilebilmektedir.

Bütün ders videolarının izlenmesi gerekir mi?

Evet. Program kapsamındaki bütün videoların tamamlanması sınav modülünün aktifleşmesi için gereklidir.

Kaç ücretsiz sınav hakkı vardır?

Resmî program bilgilerine göre katılımcılara toplam üç ücretsiz sınav hakkı sunulmaktadır.

Sertifika e-Devlet üzerinden sorgulanabilir mi?

Resmî program sayfasında eğitim sonunda verilen üniversite onaylı sertifikanın e-Devlet üzerinden sorgulanabilir olduğu belirtilmektedir.

Bu program AWS tarafından verilen uluslararası sertifika mıdır?

Hayır. Program sonunda sunulan belge, üniversite tarafından düzenlenen eğitim tamamlama belgesidir. AWS tarafından gerçekleştirilen uluslararası sertifikasyon sınavlarından ayrıdır.

Program bilgilerine nereden ulaşılabilir?

Eğitim kapsamı, öğrenme süreci, sınav ve sertifika ayrıntıları için AWS Technical Essentials eğitimi sayfası incelenebilir.

Sonuç

AWS, sanal sunuculardan depolama hizmetlerine, veri tabanlarından ağ ve güvenlik çözümlerine kadar geniş bir bulut hizmetleri ekosistemi sunar. Bu ekosistemi etkili biçimde kullanabilmek için yalnızca hizmet adlarını bilmek değil, hizmetlerin hangi ihtiyaçlara karşılık verdiğini ve birbirleriyle nasıl çalıştığını anlamak gerekir.

EC2, S3, VPC, IAM, CloudWatch ve yönetilen veri tabanı hizmetleri AWS öğrenme sürecinin temel konuları arasında yer alır. Güvenlik, maliyet yönetimi, ölçeklenebilirlik, yedekleme ve izleme ise her bulut mimarisinde başlangıçtan itibaren değerlendirilmelidir.

Bulut mimarisi, AWS hizmetleri ve güvenlik konularında temel bilgi geliştirmek için AWS Technical Essentials eğitim programının kapsamını ve sertifika sürecini inceleyebilirsiniz.