Boşanma Sürecinde Aile Danışmanlığı Nedir?
Boşanma Sürecinde Aile Danışmanlığı Nedir?
Boşanma yalnızca hukuki olarak evliliğin sona ermesi anlamına gelmez. Çift ilişkisi, ebeveynlik rolleri, çocuklarla ilişkiler, günlük yaşam düzeni, ekonomik sorumluluklar ve aile içindeki sınırlar bu süreçte yeniden şekillenebilir.
Boşanma sürecinde aile danışmanlığı, bireylerin ve aile üyelerinin boşanma öncesinde, boşanma sürecinde veya boşanma sonrasında ortaya çıkabilecek ilişkisel ve duygusal güçlükleri daha sağlıklı biçimde ele almalarına destek olmayı amaçlayan danışmanlık hizmetleri kapsamında değerlendirilebilir.
Kısa cevap: Boşanma süreci danışmanlığı, yalnızca çiftin evliliğe devam edip etmeyeceğine odaklanan bir süreç değildir. Boşanma kararının değerlendirilmesi, sürecin yönetilmesi, iletişim, ebeveynlik, çocuklarla ilişkiler ve boşanma sonrasındaki yeni yaşam düzenine uyum gibi farklı konular ele alınabilir.
Boşanma Süreci Danışmanlığı Nedir?
Boşanma süreci danışmanlığı, boşanmayı düşünen, boşanma aşamasında bulunan veya boşanma sonrasında yeni yaşam düzenine uyum sağlamaya çalışan birey ve ailelerin yaşadığı güçlüklerin ele alınabildiği danışmanlık sürecidir.
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının güncel hizmet yapısında boşanma süreci danışmanlığı, aile danışmanlığı hizmetlerinin kapsamındaki çalışma alanlarından biridir.
Danışmanlık sürecinin amacı çift adına boşanma veya evliliği sürdürme kararı vermek değildir. Bireylerin yaşadıkları süreci değerlendirmeleri, iletişimlerini düzenlemeleri ve özellikle çocukların bulunduğu ailelerde ebeveynlik ilişkisini daha sağlıklı biçimde sürdürebilmeleri desteklenebilir.
Boşanma Süreci Danışmanlığı Hangi Aşamalarda Verilir?
Boşanma süreci danışmanlığı yalnızca boşanma davasının devam ettiği dönemle sınırlı değildir. Güncel Bakanlık hizmet modelinde süreç üç temel dönemde ele alınmaktadır.
Boşanma Öncesi Danışmanlık
Boşanma düşüncesinin ortaya çıktığı dönemde ilişkinin, yaşanan sorunların ve karar sürecinin değerlendirilmesine destek olabilir.
Boşanma Sürecinde Danışmanlık
Boşanma süreci devam ederken iletişim, ebeveynlik, çocuklarla ilişkiler ve değişen yaşam düzeninin ele alınmasına yardımcı olabilir.
Boşanma Sonrası Danışmanlık
Yeni yaşam düzenine uyum, tek ebeveynlik, çocuklarla ilişkiler ve değişen sorumlulukların ele alınmasına destek olabilir.
Boşanma Öncesi Danışmanlık Nedir?
Boşanma düşüncesinin ortaya çıkması her çiftte aynı süreci ifade etmez. Bazı çiftler kararından emin olabilirken bazıları ilişkide yaşanan sorunların çözülebilir olup olmadığını veya nasıl bir yol izleyeceklerini değerlendirmek isteyebilir.
Boşanma öncesi danışmanlıkta iletişim sorunları, tekrar eden çatışmalar, beklentiler, ilişki örüntüleri ve karar sürecini etkileyen faktörler ele alınabilir.
Önemli: Danışmanlığın amacı kişileri mutlaka evliliklerini sürdürmeye veya mutlaka boşanmaya yönlendirmek değildir. Kararın sorumluluğu bireylere aittir.
Boşanma Sürecinde Aile Danışmanlığında Hangi Konular Ele Alınır?
Danışmanlık sürecinin içeriği ailenin ihtiyaçlarına ve bulunduğu aşamaya göre değişebilir. Bununla birlikte bazı konular daha sık gündeme gelebilir.
1. İletişim Sorunları
Boşanma sürecinde çiftler arasındaki iletişim giderek zorlaşabilir. Özellikle çocuklar veya ortak sorumluluklar nedeniyle iletişimin devam etmesi gereken durumlarda daha işlevsel iletişim yolları üzerinde çalışılabilir.
2. Çatışmaların Yönetilmesi
Sürekli tekrar eden tartışmaların nasıl ortaya çıktığı, çatışmaların hangi konularda yoğunlaştığı ve tarafların çatışmaya nasıl tepki verdiği değerlendirilebilir.
3. Boşanma Kararının Değerlendirilmesi
Karar konusunda belirsizlik yaşayan bireylerin düşüncelerini, beklentilerini ve ilişkiyle ilgili değerlendirmelerini daha açık biçimde ele almalarına alan açılabilir.
4. Çocuklarla İletişim
Boşanma kararının çocuğa nasıl anlatılacağı, çocuğun sorularına nasıl yaklaşılacağı ve ebeveynler arasındaki çatışmanın çocuğa taşınmaması gibi konular değerlendirilebilir.
5. Ebeveynlik Rollerinin Yeniden Düzenlenmesi
Eş ilişkisi sona erse bile ortak çocukların bulunduğu durumlarda ebeveynlik ilişkisi devam eder. Çocuğun ihtiyaçlarını merkeze alan ebeveynlik iletişimi üzerinde çalışılabilir.
6. Yeni Yaşam Düzenine Uyum
Yaşam alanının değişmesi, günlük rutinlerin yeniden düzenlenmesi, ekonomik koşullar ve sosyal ilişkilerdeki değişiklikler boşanma sonrasında gündeme gelebilir.
Boşanma Sürecinde Çocuklar Nasıl Etkilenebilir?
Çocukların boşanma sürecine verdikleri tepkiler yaşlarına, gelişim dönemlerine, aile içindeki ilişkilerin niteliğine, yaşanan değişimlere ve bireysel özelliklerine göre farklılık gösterebilir.
Bu nedenle “boşanma çocukları mutlaka şu şekilde etkiler” gibi genelleyici ifadeler doğru değildir. Çocuğun deneyiminde yalnızca boşanma kararının kendisi değil, ebeveynler arasındaki çatışmanın nasıl sürdürüldüğü ve süreçte çocuğun ne ölçüde güvende hissettiği de önem taşıyabilir.
Boşanma süreci danışmanlığında çocukların ebeveynler arasındaki çatışmanın tarafı veya aracısı haline getirilmemesi ve ebeveynlik ilişkisinin çocuğun ihtiyaçları doğrultusunda yeniden düzenlenmesi üzerinde durulabilir.
Boşanma Çocuğa Nasıl Anlatılmalı?
Çocuğa yapılacak açıklamanın içeriği çocuğun yaşına ve gelişim düzeyine göre değişmelidir. Ayrıntılı yetişkin çatışmalarını çocuğa aktarmak yerine, onun günlük yaşamında nelerin değişeceğini anlayabileceği bir dille açıklamak daha uygun olabilir.
- Çocuğun anlayabileceği açık ve sade bir dil kullanmak
- Çocuğu ebeveynlerden birini seçmeye zorlamamak
- Diğer ebeveyni çocuğun yanında suçlamamak
- Çocuğun sorularına yaşına uygun cevaplar vermek
- Günlük yaşamında nelerin değişeceğini mümkün olduğunca netleştirmek
- Çocuğun duygularını ifade etmesine alan açmak
Boşanma Sonrası Aile Danışmanlığı Nedir?
Danışmanlık ihtiyacı boşanma kararının hukuken kesinleşmesiyle sona ermek zorunda değildir. Boşanma sonrasında bireylerin ve çocukların yeni aile düzenine uyum sağlaması zaman alabilir.
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının güncel bilgilendirmesinde boşanma sonrası danışmanlık kapsamında tek ebeveynliğin getirebildiği güçlükler, çocuklarla ilişkilerin düzenlenmesi, yeni yaşam koşullarına uyum ve değişen ekonomik koşullarla baş etme gibi konuların ele alınabildiği belirtilmektedir.
Bu aşamada temel konu artık eş ilişkisinin sürdürülmesi değil, bireylerin ve varsa çocukların değişen aile yapısına uyum sağlamalarının desteklenmesidir.
Boşanma Sonrasında Ebeveynlik İlişkisi Devam Eder mi?
Ortak çocukların bulunduğu durumlarda eş ilişkisi sona erse de ebeveynlik rolleri devam eder. Bu nedenle eski eşlerin çocukla ilgili konularda belirli ölçüde iletişim kurmaları gerekebilir.
Çocuğun eğitimi, günlük düzeni, ihtiyaçları ve ebeveynleriyle ilişkisi gibi konularda çatışmayı azaltan, çocuk odaklı bir iletişim biçiminin geliştirilmesi önemli olabilir.
Aile içindeki rollerin yaşam dönemleriyle birlikte nasıl değişebildiğini daha geniş açıdan incelemek için aile yaşam döngüsü ve aşamaları içeriği de incelenebilir.
Boşanma Sürecinde Çatışmalar Nasıl Yönetilebilir?
Boşanma sürecinde ekonomik konular, çocuklarla ilgili kararlar, geçmişte yaşanan sorunlar ve gelecekteki düzen konusunda anlaşmazlıklar ortaya çıkabilir.
Danışmanlık sürecinde amaç bütün görüş ayrılıklarını ortadan kaldırmak değil, çatışmanın nasıl yürütüldüğünü değerlendirmek ve özellikle ortak sorumlulukların bulunduğu durumlarda daha işlevsel iletişim yolları geliştirmeye destek olmaktır.
Çatışmanın aile ilişkilerindeki biçimleri hakkında daha ayrıntılı bilgi için ailede çatışma ve çatışma türleri konusu da incelenebilir.
Boşanma Sürecinde Aile Danışmanı Ne Yapar?
Aile danışmanı sürecin niteliğine göre aile üyelerinin iletişim biçimlerini, yaşanan çatışmaları, değişen rollerini ve yeni yaşam düzenine ilişkin ihtiyaçlarını değerlendirebilir.
Çocuklu ailelerde ebeveynlerin çocukla ilişkileri ve ebeveynlik iletişimi de danışmanlığın önemli konularından biri olabilir.
Bununla birlikte aile danışmanı hâkim veya avukat değildir. Boşanmanın hukuki sonuçları, velayet, nafaka, mal paylaşımı veya diğer hukuki uyuşmazlıklar için ilgili hukuk profesyonellerinden destek alınması gerekir.
Boşanma Sürecinde Aile Danışmanlığı Boşanmayı Önler mi?
Aile danışmanlığının sonucu için böyle bir garanti verilemez. Danışmanlık süreci bazı çiftlerin ilişkilerini yeniden değerlendirmelerine yardımcı olabilirken bazı çiftler için ayrılık kararının daha açık ve yapılandırılmış biçimde ele alınmasına destek olabilir.
Dolayısıyla başarı yalnızca çiftin evliliğe devam edip etmemesi üzerinden değerlendirilmemelidir. İletişimin düzenlenmesi, çatışmanın azaltılması, çocukların ihtiyaçlarının korunması ve sürecin daha sağlıklı yönetilmesi de önemli hedeflerdir.
Boşanma Süreci Danışmanlığına Eşlerin Birlikte Katılması Şart mı?
Hayır. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının güncel açıklamasına göre aile danışmanlığı hizmetinden yararlanmak için eşlerin birlikte başvurması zorunlu değildir.
Bununla birlikte ilişkinin ve ortak ebeveynlik konularının değerlendirilmesi gereken durumlarda her iki tarafın katılımı sürecin kapsamını etkileyebilir. Uygulanacak çalışma biçimi başvuru nedeni ve profesyonel değerlendirmeye göre değişebilir.
Boşanma Süreci Danışmanlığı Nereden Alınabilir?
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, aile danışmanlığı ve boşanma süreci danışmanlığı hizmetlerini Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlükleri ile Sosyal Hizmet Merkezlerindeki uzman personel aracılığıyla ücretsiz olarak sunmaktadır.
Bakanlığın güncel bilgilendirmesine göre hizmet 81 ilde sunulmaktadır. Ancak bazı Sosyal Hizmet Merkezlerinde personel durumu veya çalışma yoğunluğu nedeniyle hizmetin fiilen sunulmasında dönemsel farklılıklar bulunabilir.
Boşanma Sürecinde Şiddet Varsa Ne Yapılmalı?
Önemli: Fiziksel, psikolojik, cinsel veya ekonomik şiddet; tehdit, takip, zorlama ya da kişinin güvenliğini tehlikeye atan davranışlar sıradan bir “eşler arası çatışma” olarak değerlendirilmemelidir.
Böyle durumlarda öncelik ortak iletişim çalışması yapmak değil, kişinin ve varsa çocukların güvenliğinin değerlendirilmesi ve uygun resmî, hukuki ve profesyonel destek mekanizmalarına ulaşılmasıdır.
Boşanma Süreci Aile Danışmanlığı Eğitiminde Ele Alınır mı?
Boşanma, aile sisteminde önemli değişimlerin yaşanabildiği süreçlerden biridir. Bu nedenle aile ve çiftlerle profesyonel olarak çalışmayı planlayan kişiler açısından iletişim, çatışma, aile ve evlilik süreçleri, görüşme teknikleri ve danışmanlık yaklaşımlarının birlikte ele alınması önemlidir.
İstanbul Kent Üniversitesi Aile Danışmanlığı Sertifika Programı aile ve evlilik süreçleri, aile danışmanlığı kuramları, aile danışmanlığı ilke ve teknikleri, aile ve çift terapisi, ilk görüşme ve süpervizyon gibi farklı teorik ve uygulamalı başlıkları içermektedir.
Güncel program toplam 1000 ders saatinden oluşmaktadır. Programa katılım ve belgenin mesleki kullanım koşulları ise kişinin lisans alanı ve yürürlükteki mevzuata göre ayrıca değerlendirilmelidir.
Sonuç: Boşanma Sürecinde Aile Danışmanlığının Amacı Nedir?
Boşanma sürecinde aile danışmanlığı yalnızca evliliğin devam edip etmeyeceği sorusuna odaklanmaz. Boşanma öncesinden boşanma sonrasına kadar bireylerin ve aile üyelerinin değişen koşullara uyum sağlamalarına destek olabilecek daha geniş bir çalışma alanıdır.
İletişim, çatışma, çocuklarla ilişkiler, ebeveynlik rolleri ve yeni yaşam düzenine uyum bu süreçte ele alınabilecek temel konular arasındadır.
Özellikle çocuklu ailelerde temel hedeflerden biri, eş ilişkisinin sona ermesi ile ebeveynlik ilişkisinin birbirinden ayrılabilmesi ve çocuğun yetişkinler arasındaki çatışmanın merkezine yerleştirilmemesidir.
Sık Sorulan Sorular
Boşanma süreci danışmanlığı nedir?
Boşanma süreci danışmanlığı, bireylerin ve aile üyelerinin boşanma öncesinde, boşanma sırasında ve sonrasında ortaya çıkabilecek ilişkisel ve duygusal güçlükleri ele almalarına destek olan danışmanlık hizmetidir.
Boşanma süreci danışmanlığı hangi aşamalarda verilir?
Güncel Bakanlık hizmet modelinde boşanma öncesi danışmanlık, boşanma sürecinde danışmanlık ve boşanma sonrası danışmanlık olmak üzere üç aşamada ele alınmaktadır.
Aile danışmanı boşanmaya karar verir mi?
Hayır. Danışmanın görevi çift adına boşanma veya evliliğe devam etme kararı vermek değildir. Karar bireylere aittir.
Boşanma sürecinde çocuklarla ilgili konular ele alınır mı?
Evet. Çocuklarla iletişim, ebeveynlik ilişkisinin yeniden düzenlenmesi ve çocuğun ebeveynler arasındaki çatışmanın merkezine yerleştirilmemesi gibi konular ele alınabilir.
Boşandıktan sonra aile danışmanlığı alınabilir mi?
Evet. Boşanma sonrası danışmanlık; yeni yaşam düzenine uyum, tek ebeveynlik, çocuklarla ilişkiler ve değişen sorumluluklar gibi konuları kapsayabilir.
Boşanma danışmanlığına eşlerin birlikte gitmesi şart mı?
Hayır. Bakanlığın güncel açıklamasına göre eşlerin birlikte başvurması zorunlu değildir. Danışmanlık sürecinin biçimi başvuru nedeni ve ihtiyaçlara göre değişebilir.
Devlet ücretsiz boşanma süreci danışmanlığı veriyor mu?
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlükleri ve Sosyal Hizmet Merkezlerindeki uzman personel aracılığıyla aile ve boşanma süreci danışmanlığı hizmetini ücretsiz olarak sunmaktadır.
