Gezegeni Yok Olma Tehlikesine Sokan Bilim İnsanı, Hangi İcadıyla Bunu Sağladı?
Thomas Midgley Jr., bilim dünyasında iz bırakan ancak gezegenin ekosistemine ve insan sağlığına büyük zararlar veren bir isimdir. 1920'lerde, kurşunlu benzinin araçlarda kullanılmasını sağlayarak büyük bir etki yaratmış ve ardından soğutma sistemlerinde Freon adlı maddeyi yaygınlaştırmıştır.
Kurşunlu benzin, içinde bulunan tetraetil kurşun (TEL) sayesinde motorların verimini artırıyordu, ancak sağlık ve çevre üzerinde çok ciddi etkiler yarattı. Kurşun, beyne kadar ulaşarak, özellikle küçük çocukların bilişsel gelişimini olumsuz etkiledi. 170 milyondan fazla Amerikalı, kurşunlu benzin kullanımı nedeniyle toplamda 824 IQ puanı kaybetti. Ayrıca, bu madde atmosfere salındığında havayı, suyu ve toprağı kirleterek ekosistemi tahrip etti. 1921’de piyasaya sürülen bu madde, 1996 yılında yasaklanana kadar kullanıldı.
Midgley, aynı zamanda Freon adlı maddeyi geliştirdi. Bu madde, ozon tabakasına zarar veren, güçlü bir sera gazıydı ve denizlerdeki plankton gibi temel yaşam formlarını etkileyerek besin zincirini bozuyordu. 1987’de imzalanan Montreal Protokolü ile Freon’un kullanımı sınırlanarak, daha az zararlı alternatifler geliştirildi.
Midgley’in ölümü de oldukça ilginçti. 1940 yılında çocuk felci geçiren Midgley, yatalak hale geldi. Yatakta kalmaktan kurtulmak için geliştirdiği bir makara sistemiyle kendisini kaldırmaya çalışırken 1944’te iplerin boğazına dolanması sonucu boğularak hayatını kaybetti.
Midgley’in icatları, sadece teknolojik yenilikler olarak kalmadı, uzun süre çevreyi ve insan sağlığını tehdit eden büyük sorunlar yarattı. Bu nedenle, tarih boyunca “gezegenin yok edilmesine neden olan bilim insanı” olarak anılmaktadır.
