Sosyal medya platformlarında kaydırarak izlediğimiz kısa videolar, beynimizi önemli ölçüde etkiliyor. Instagram Reels, TikTok ve YouTube Shorts gibi platformlar, saniyeler içinde tüketilebilen içerikler sunarak beynimizin ödül mekanizmasını harekete geçiriyor. İzlediğimiz her yeni video ile dopamin salgılanıyor, bu da kısa süreli bir haz yaşatıyor. Ancak, sürekli bu uyarılmaya maruz kalan beynimiz, hızlı bilgi akışına alışıyor ve odaklanma süremiz kısalıyor. Bu durum, özellikle dikkat gerektiren görevlerde performans kaybına neden olabiliyor.
Araştırmalar, dijital medya tüketiminin dikkat süremizi nasıl etkilediğini açıkça gösteriyor. 2004 yılında yapılan bir çalışmada, bir ekranda kalma süremiz ortalama 150 saniye civarındayken, bu rakam akıllı telefonların ve sosyal medyanın yaygınlaşmasının ardından ciddi şekilde düştü. 2017'de yapılan başka bir çalışmada ise bu sürenin sadece 47 saniyeye kadar indiği görüldü. Bu kısa süreler, beynin hızlı içerik tüketme alışkanlığına nasıl adapte olduğunu ve uzun süreli dikkat gerektiren görevlerde nasıl zorlandığını ortaya koyuyor.
Kısa videoların etkileri sadece dikkat süremizle sınırlı değil. Araştırmalar, bu tür içeriklerin unutkanlık ve dijital demansa yol açtığını da gösteriyor. Özellikle gençlerde, sürekli kısa ve hızlı içeriklere maruz kalmak, hafıza üzerinde olumsuz etkilere yol açabiliyor. Kısa video izleyen kişilerin, izledikleri videolardan önce okudukları bilgileri hatırlamada güçlük çektikleri gözlemlenmiş. Ayrıca, videoları yatmadan önce izlemek, hafızaya olumsuz etkiler yapıyor. Sürekli olarak kaydırmak, abur cubur yemek ve istenmeyen alışveriş alışkanlıklarına da yol açabiliyor.
Son olarak, kısa video tüketimi yaratıcılığı da olumsuz etkiliyor. Sosyal medyada fazla zaman geçirmek, yaratıcı düşünme ve problem çözme yeteneklerimizi zayıflatıyor. Bu durum, insanların giderek daha fazla yapay zekâya başvurmasına neden oluyor. Eğer siz de yaratıcılığınızın azaldığını hissediyorsanız, belki de bunun sebebi sürekli kaydırarak izlediğiniz kısa videolardır.
