Mikro Yeterliliklerde Kalite Güvencesi Ne Anlama Gelir?

Kalite güvencesi, bir yeterliliğin belirlenmiş kalite standartları ve ölçütlerini karşılamasını sağlamaya yönelik planlama, uygulama, değerlendirme, raporlama ve kalite iyileştirme faaliyetlerini ifade eder.

Dolayısıyla kalite güvencesi yalnızca program oluşturulurken yapılan bir kontrol değildir. Programın uygulanması, sonuçlarının izlenmesi ve gerektiğinde geliştirilmesi de bu sürecin parçasıdır.

1. Öğrenme Kazanımları Açıkça Tanımlanmış mı?

Programın kalitesini değerlendirirken ilk bakılması gereken unsurlardan biri öğrenme kazanımlarıdır.

Öğrenme kazanımları, program sonunda katılımcının hangi bilgi, beceri ve yetkinliklere sahip olmasının beklendiğini gösterir.

Yalnızca ders başlıklarının listelenmesi yeterli olmayabilir. Katılımcının program sonunda neyi bileceği ve neyi yapabileceği açık ve değerlendirilebilir biçimde belirtilmelidir.

2. Ölçme ve Değerlendirme Öğrenme Kazanımlarıyla Uyumlu mu?

Mikro yeterlilik programlarının kalite değerlendirmesinde temel konulardan biri, öğrenme kazanımlarının gerçekten ölçülüp ölçülmediğidir.

Güncel yaklaşımda değerlendirme sisteminin tanımlanan her öğrenme kazanımına yönelik ölçme sağlayacak kriter ve yöntemleri içermesi gerekir.

Kullanılan yöntem sınav, proje, uygulama, performans görevi, portfolyo veya farklı bir değerlendirme biçimi olabilir. Önemli olan yöntemin ölçülmek istenen kazanıma uygun olmasıdır.

3. Değerlendirme Kriterleri Şeffaf mı?

Katılımcının hangi kriterlere göre başarılı sayılacağı program bilgilerinde anlaşılır biçimde açıklanmalıdır.

Değerlendirme yöntemleri, başarı kriterleri ve varsa puanlama sistemi önceden tanımlandığında program daha şeffaf bir yapıya sahip olur.

4. Programın Seviyesi Belirlenmiş mi?

Mikro yeterlilik programında hedeflenen bilgi, beceri ve yetkinlik düzeyinin açık biçimde tanımlanması kalite açısından önemlidir.

Program seviyesinin kişinin mevcut bilgi düzeyiyle uyumlu olup olmadığının anlaşılabilmesi için öğrenme kazanımları ve varsa Türkiye Yeterlilikler Çerçevesi seviyesi birlikte incelenebilir.

TYÇ seviyesinin bir kalite puanı olmadığı unutulmamalıdır. Seviye, yeterliliğin bilgi, beceri ve yetkinlik düzeyini ifade etmeye yardımcı olur.

5. Program Süresi ve İş Yükü Gerçekçi mi?

Kalite değerlendirmesinde programın kaç saat sürdüğünden çok, hedeflenen öğrenme kazanımlarına ulaşmak için yeterli ve gerçekçi bir öğrenme iş yükü oluşturulup oluşturulmadığı önemlidir.

Toplam iş yükü yalnızca ders saatlerinden oluşmayabilir. Bireysel çalışmalar, uygulamalar, projeler, araştırmalar ve ölçme-değerlendirme süreçleri de iş yükünün parçası olabilir.

6. Varsa Kredi Değeri İş Yüküyle Uyumlu mu?

Bazı mikro yeterlilik programlarında AKTS veya başka bir kredi değeri bulunabilir.

Kredi değeri programın kalitesini tek başına göstermez. Esas olarak öğrenme kazanımlarına ulaşmak için öngörülen toplam öğrenen iş yüküyle ilişkilidir.

Dolayısıyla daha yüksek kredi değeri otomatik olarak daha kaliteli bir program anlamına gelmez.

7. Programın İçeriği Öğrenme Kazanımlarıyla Uyumlu mu?

Programda yer alan dersler ve öğrenme etkinlikleri hedeflenen öğrenme kazanımlarına ulaşılmasını desteklemelidir.

Çok fazla konu içeren ancak belirli becerilere yeterince odaklanmayan bir program ile daha sınırlı fakat hedefleri açık bir program aynı şekilde değerlendirilmemelidir.

8. Teorik ve Uygulamalı Eğitim Dengesi Uygun mu?

Bütün mikro yeterlilik programlarında uygulanması gereken sabit bir teori ve uygulama oranı bulunduğu söylenemez.

Program uygulamalı bir beceri hedefliyorsa katılımcının bu beceriyi gerçekleştirebileceği proje, uygulama veya performans etkinliklerinin bulunması kalite açısından anlamlı olabilir.

Teorik ağırlıklı programlarda ise kullanılan yöntemlerin hedeflenen öğrenme kazanımlarıyla uyumlu olması önemlidir.

9. Programın Hedef Kitlesi ve Giriş Koşulları Açık mı?

Programın kimlere yönelik olduğunun açıklanması, doğru katılımcı profilinin belirlenmesi açısından önemlidir.

İleri düzey bir programa hiçbir ön bilgi gerekmiyormuş gibi katılım sağlanması veya başlangıç programında gereksiz giriş koşulları belirlenmesi program tasarımının uygunluğunu etkileyebilir.

Varsa eğitim düzeyi, deneyim veya ön bilgi koşullarının açık biçimde belirtilmesi gerekir.

10. Programı Sunan Kurumun Rolü Açık mı?

Programı hangi kurum veya kuruluşun geliştirdiği, sunduğu, ölçme-değerlendirme sürecini yürüttüğü ve belgeyi düzenlediği açık biçimde görülebilmelidir.

Yalnızca kurum logosunun bulunması programın bütün kalite göstergelerini tek başına kanıtlamaz. Programın somut özelliklerinin de incelenmesi gerekir.

11. Eğitim Belgesi Doğrulanabilir mi?

Program sonunda düzenlenen belgenin doğrulanabilir olması, belgenin kaynağı ve program bilgileri konusunda şeffaflığı destekleyen önemli unsurlardan biridir.

Güncel mikro yeterlilik yaklaşımında dijital doğrulanabilirlik önem taşımaktadır. Ancak dijital olarak doğrulanabilir bir belgenin mutlaka e-Devlet üzerinden sorgulanacağı şeklinde genel bir sonuç çıkarılmamalıdır.

Doğrulama yöntemi ilgili program ve belge sağlayıcısı tarafından açıklanan sistem üzerinden değerlendirilmelidir.

12. Program Düzenli Olarak İzleniyor ve Güncelleniyor mu?

Kaliteli bir programın yalnızca oluşturulduğu tarihte uygun olması yeterli olmayabilir. Özellikle teknoloji ve iş dünyasının hızlı değiştiği alanlarda programların güncelliğinin korunması önemlidir.

Programların öğrenen ihtiyaçları, akademik ve mesleki gelişmeler, ölçme-değerlendirme sonuçları ve iş dünyasındaki değişimler doğrultusunda gözden geçirilmesi kalite iyileştirme sürecinin bir parçası olabilir.

13. Öğrenenlerden Geri Bildirim Alınıyor mu?

Programın uygulanmasına ilişkin katılımcı deneyimleri, kalite değerlendirmesinde kullanılabilecek bilgi kaynaklarından biri olabilir.

Öğrenen geri bildirimlerinin program iyileştirme süreçlerine aktarılması; içerik, yöntem, öğrenme ortamı ve değerlendirme süreçlerindeki sorunların belirlenmesine yardımcı olabilir.

14. Dijital veya Uzaktan Eğitimde Kalite Nasıl Değerlendirilir?

Bir programın çevrim içi sunulması kalite açısından otomatik olarak olumlu veya olumsuz bir sonuç oluşturmaz.

Dijital programlarda öğrenme ortamının kullanılabilirliği, öğrenci desteği, öğrenme kazanımlarının ölçülmesi, dijital değerlendirme yöntemleri ve program içeriklerine erişim gibi unsurlar birlikte değerlendirilebilir.

Temel nokta, eğitim modelinin programın öğrenme kazanımlarına uygun biçimde tasarlanmış olmasıdır.

15. Programın Ücretli Olması Kaliteli Olduğunu Gösterir mi?

Hayır. Bir programın ücretli veya yüksek fiyatlı olması tek başına kalite göstergesi değildir.

Benzer şekilde ücretsiz bir programın düşük kaliteli olduğu da varsayılmamalıdır. Program proje, kurum veya farklı finansman kaynaklarıyla desteklenebilir.

Kaliteyi değerlendirirken fiyat yerine öğrenme kazanımları, değerlendirme sistemi, iş yükü, program yapısı ve kalite güvence süreçleri birlikte incelenmelidir.

16. AKTS Bulunması Tek Başına Kalite Göstergesi midir?

Hayır. AKTS veya başka bir kredi değerinin bulunması programın öğrenme iş yükü hakkında bilgi verebilir ancak programın kalitesini tek başına kanıtlamaz.

Kredi değerinin yanında öğrenme kazanımları, program seviyesi, değerlendirme yöntemi ve kalite güvence süreçlerinin de incelenmesi gerekir.

17. İşveren Tarafından Tanınması Kaliteyi Gösterir mi?

Bir programın belirli işverenler veya sektörler tarafından biliniyor olması mesleki kullanım açısından dikkate alınabilir; ancak bu durum tek başına programın kalite güvence süreçlerini göstermez.

İşverenlerin değerlendirmeleri pozisyona, sektöre ve kurumun ihtiyaçlarına göre değişebilir.

Kaliteli Bir Mikro Yeterlilik Programı İçin Kontrol Listesi

İki Mikro Yeterlilik Programının Kalitesi Nasıl Karşılaştırılır?

Mikro Yeterlilik Programları Nereden İncelenebilir?

Program seçerken yalnızca program adına veya ücretine değil, öğrenme kazanımlarına, programa ilişkin değerlendirme sistemine ve yayımlanan kalite bilgilerine birlikte bakılması önemlidir.

İstanbul Kent Üniversitesi Mikro Yeterlilik Programları sayfası üzerinden güncel programları ve yayımlanan program bilgilerini inceleyebilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Sonuç: Mikro Yeterlilik Kalitesi Tek Bir Özellikle Ölçülmez

Mikro yeterlilik programının kaliteli olup olmadığını değerlendirirken yalnızca kurum adı, eğitim süresi, AKTS değeri veya program ücretine bakmak yeterli değildir.

Öğrenme kazanımları, ölçme-değerlendirme sistemi, program seviyesi, toplam iş yükü, kalite güvence süreçleri, belgelendirme yapısı ve programın güncelliği birlikte değerlendirilmelidir.

Bu unsurların açık ve şeffaf biçimde sunulması, katılımcının programları daha bilinçli karşılaştırmasına yardımcı olabilir.