TÜBİTAK 2204-A Lise Projesi Nedir?

TÜBİTAK 2204-A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması, lise öğrencilerinin temel, sosyal ve uygulamalı bilim alanlarında araştırma yapmasını teşvik etmek amacıyla düzenlenen proje yarışmasıdır.

Yarışmada öğrenciler yalnızca hazır bilgileri derlemek yerine bir problem belirleyerek bu probleme bilimsel yöntemlerle yaklaşan özgün bir araştırma ortaya koymalıdır.

Öğrencilerle proje geliştiren öğretmenler, eğitim ve öğretim becerilerini desteklemeye yönelik programları İstanbul Kent Üniversitesi Öğretmenlik Eğitimleri kategorisinden inceleyebilir.

TÜBİTAK Lise Projesi Hazırlama Aşamaları Nelerdir?

Araştırma projesi hazırlarken süreci parçalara ayırmak hem çalışmayı kolaylaştırır hem de proje raporunun daha sistematik hazırlanmasını sağlar.

TÜBİTAK Proje Konusu Nasıl Seçilir?

İyi bir proje konusu mümkün olduğunca öğrencinin gözlemlediği gerçek bir problemden hareket etmelidir. Günlük yaşamda karşılaşılan bir sorun, okulda gözlemlenen bir ihtiyaç veya bilimsel olarak araştırılabilecek bir soru proje fikrine dönüşebilir.

Konu seçerken yalnızca “ilginç olması” yeterli değildir. Projenin lise öğrencisinin imkânlarıyla uygulanabilir olması, araştırma sorusunun ölçülebilir hâle getirilebilmesi ve daha önce yapılmış çalışmaların basit bir tekrarı olmaması önemlidir.

TÜBİTAK Projesi Özgün Olmak Zorunda mı?

Evet. TÜBİTAK, projelerin öğrencilerin özgün düşüncelerinden kaynaklanmasını ve öğrenciler tarafından şekillendirilmesini beklemektedir.

Özgünlük her zaman dünyada daha önce hiç düşünülmemiş bir icat yapmak anlamına gelmez. Bilinen bir probleme farklı bir yöntem uygulamak, belirli bir örneklemde daha önce incelenmemiş bir ilişkiyi araştırmak veya mevcut bir çözümü geliştirmek de araştırmaya özgün değer kazandırabilir.

TÜBİTAK Projesinde Literatür Taraması Nasıl Yapılır?

Projeye başlamadan önce aynı veya benzer konuda yapılmış araştırmalar incelenmelidir. Bilimsel makaleler, tezler, akademik kitaplar ve güvenilir kurumsal kaynaklar kullanılabilir.

Literatür taramasının amacı başka araştırmaları uzun uzun özetlemek değil; mevcut bilgiyi anlamak, araştırmadaki boşluğu görmek ve projenin neden gerekli olduğunu ortaya koymaktır.

Araştırma Sorusu Nasıl Yazılır?

Araştırma sorusu projenin merkezidir. Çok geniş bir soru yerine ölçülebilir ve araştırma yöntemiyle cevaplanabilir bir soru oluşturulmalıdır.

TÜBİTAK Projesinde Hipotez Olmak Zorunda mı?

Her araştırmada aynı tür hipotez kullanılmak zorunda değildir. Araştırmanın desenine göre araştırma sorusu, hipotez veya problem cümlesi oluşturulabilir.

Deneysel veya değişkenler arasındaki ilişkileri inceleyen çalışmalarda test edilebilir hipotezler oluşturmak araştırmanın sistematik ilerlemesine yardımcı olur.

Projenin Amacı Nasıl Yazılmalı?

Amaç bölümünde araştırmanın neyi ortaya çıkarmak istediği açık ve doğrudan anlatılmalıdır.

TÜBİTAK Projesinin Yöntem Bölümü Nasıl Yazılır?

Yöntem bölümü, araştırmanın nasıl gerçekleştirildiğini başka bir araştırmacının anlayabileceği açıklıkta göstermelidir.

Anket Yapılacaksa İzin Almak Gerekir mi?

Evet, araştırmanın hedef kitlesine göre gerekli izinlerin alınması gerekir.

Araştırmanın hedef kitlesi MEB'e bağlı kurumların öğrenci, öğretmen, veli, yönetici veya personel gibi paydaşlarından oluşuyorsa ilgili araştırma uygulama izin süreci tamamlanmalıdır.

Test, anket veya görüşme formu gibi veri toplama araçlarının kullanıldığı çalışmalarda katılımcıların gönüllülüğü de gözetilmelidir. 18 yaşından küçük öğrencilerle gerçekleştirilen araştırmalarda veli izin/onamı alınması gerekir.

TÜBİTAK Projesinde Sonuç Bölümü Nasıl Yazılır?

Sonuç bölümünde araştırmada elde edilen bulguların ne anlama geldiği açıklanır. Araştırma sorusuna cevap verilip verilmediği ortaya konur ve sonuçlar mümkün olduğunca mevcut bilimsel çalışmalarla ilişkilendirilir.

Beklenen sonuç çıkmadığında verileri değiştirmek veya sonucu araştırmacının beklentisine uydurmak bilimsel yaklaşım değildir. Beklenmeyen bir sonuç da doğru yöntemle elde edilmişse değerlidir.

TÜBİTAK Proje Raporunda Hangi Bölümler Bulunur?

Rapor hazırlanırken mutlaka başvurulan döneme ait güncel TÜBİTAK proje rehberi ve yazım şablonu esas alınmalıdır. Genel olarak araştırmanın temel bölümleri şu yapıda ilerler:

TÜBİTAK Lise Projesi Kaç Kişiyle Hazırlanabilir?

Mevcut 2204-A kurallarına göre bir proje en fazla üç öğrenci tarafından hazırlanabilir.

Her öğrenci yarışmaya yalnızca bir proje ile katılabilir. Projedeki öğrencilerin aynı okulda olması zorunlu değildir.

TÜBİTAK Projesinde Danışman Öğretmen Zorunlu mu?

Hayır. Mevcut TÜBİTAK 2204-A kurallarına göre projede danışman bulunması zorunlu değildir.

Danışman bulunması hâlinde bir projede yalnızca bir danışman görev alabilir. Danışman birden fazla projeye danışmanlık yapabilir ve danışmanın alanına ilişkin ayrıca bir sınırlama bulunmamaktadır.

Projeyi Danışman Öğretmen Hazırlayabilir mi?

Hayır. Danışmanın görevi öğrenciye rehberlik etmektir. Projenin fikri, araştırma süreci ve temel çalışmaları öğrenciler tarafından yürütülmelidir.

TÜBİTAK, projelerin öğrencilerin özgün düşüncelerinden kaynaklanmasını ve öğrencilerin kendi bilgi ve becerileriyle şekillendirilmesini istemektedir.

Proje danışmanlığı, öğrenciyle çalışma ve eğitim uygulamaları açısından kendini geliştirmek isteyen öğretmenler İstanbul Kent Üniversitesi Eğitmen Eğitimleri kategorisini de inceleyebilir.

TÜBİTAK Projesine Fikir Aşamasındayken Başvurulabilir mi?

Hayır. 2204-A yarışmasına başvurulacak projenin tamamlanmış olması gerekir.

Fikir aşamasında bulunan veya araştırma süreci hâlen devam eden projelerle yarışmaya başvuru yapılmamalıdır. Bu nedenle öğrencilerin son başvuru tarihini beklemeden proje takvimini oluşturması önemlidir.

Daha Önce Başvurulan Projeyle Tekrar Başvuru Yapılabilir mi?

Mevcut yarışma kurallarına göre daha önceki yıllarda yarışmaya başvurusu yapılmış bir projeyle yeniden başvuru yapılamaz.

Ayrıca aynı veya benzer proje içeriğinin son başvuru tarihinden önce başka bir proje yarışmasına sunulması da yarışma kuralları açısından sorun oluşturabilir.

Proje Alanı Nasıl Seçilmeli?

Ana alan seçilirken projede kullanılan yardımcı yöntemlerden çok araştırmanın temel konusu ve nihai amacı dikkate alınmalıdır.

Örneğin bir çevre problemini incelemek için yazılım geliştirilmiş olması, projenin otomatik olarak yazılım alanına ait olduğu anlamına gelmez. Projenin esas amacı hangi bilimsel probleme cevap veriyorsa alan seçimi buna göre yapılmalıdır.

TÜBİTAK Projeleri Nasıl Değerlendiriliyor?

Projeler alanında uzman akademisyenler tarafından değerlendirilir. Değerlendirmede yalnızca projenin konusu değil, araştırmanın bilimsel niteliği ve öğrencinin problemi nasıl ele aldığı da önem taşır.

TÜBİTAK Projesinde En Sık Yapılan Hatalar Nelerdir?

Yapay Zekâ ile TÜBİTAK Projesi Hazırlanabilir mi?

Yapay zekâ araçları konu hakkında kavramları anlamak, çalışma planı oluşturmak veya metindeki anlatım sorunlarını görmek için yardımcı araç olarak kullanılabilir. Ancak araştırmanın özgün düşüncesi, bilimsel kararları, uygulaması ve raporu öğrencinin çalışmasını yansıtmalıdır.

Özellikle yapay zekâ tarafından üretilen kaynakların doğruluğu kontrol edilmeden kullanılmamalı, gerçekte var olmayan makale ve kaynaklar proje raporuna eklenmemelidir.

TÜBİTAK Projesi Hazırlamak Ne Kadar Sürer?

Projenin süresi araştırma yöntemine göre değişir. Literatür araştırması, izin süreçleri, deney veya veri toplama, analiz ve raporlama birlikte düşünüldüğünde projeye son başvuru tarihinden çok önce başlanması gerekir.

Özellikle öğrenci, öğretmen veya velilerden veri toplanacak araştırmalarda izin süreçlerinin zaman alabileceği hesaba katılmalıdır.

Örnek TÜBİTAK Proje Çalışma Takvimi

Bu süreler örnek planlamadır. TÜBİTAK tarafından belirlenmiş zorunlu proje süreleri değildir.

TÜBİTAK Projesi İçin Öğretmen Nasıl Rehberlik Etmeli?

Danışman öğretmenin öğrencinin yerine proje hazırlaması yerine, öğrencinin bilimsel düşünme sürecini desteklemesi daha doğru bir yaklaşımdır.

Öğretmen; araştırma sorusunun daraltılması, güvenilir kaynaklara ulaşılması, yöntemin planlanması, etik ve izin süreçlerinin anlaşılması ve raporun bilimsel bütünlüğünün kontrol edilmesi konularında rehberlik edebilir.

2026-2027 eğitim döneminde öğretmenlerin güncel eğitim yaklaşımlarına yönelik programları İstanbul Kent Üniversitesi 2026-2027 Yeni Müfredat Eğitimleri sayfasından incelenebilir.

TÜBİTAK Projesi Başvuru Öncesi Kontrol Listesi

Sık Sorulan Sorular