Zorbalıkta Mağdur ve Zorbanın Psikolojik Profilleri
Akran zorbalığı, yalnızca dışa dönük davranışlarla değil, aynı zamanda mağdur ve zorbanın psikolojik yapılarına da bağlı olarak şekillenir. Bu nedenle zorbalıkla etkili mücadele için hem mağdurun hem de zorbalık yapan bireyin psikolojik profili iyi anlaşılmalıdır. Her iki tarafın da ihtiyaç duyduğu psikolojik destek ve rehberlik farklıdır ve müdahale süreçleri buna göre şekillendirilmelidir.
Mağdurun Psikolojik Profili
Zorbalığa maruz kalan çocuklar genellikle içe dönük, çekingen, duygusal olarak hassas bireylerdir. Düşük özgüven, kendini ifade etmede güçlük, sosyal ortamlardan kaçınma ve yalnızlık hissi yaygın olarak gözlemlenir. Mağdur çocuklar, genellikle grup dinamiklerinde pasif bir rol üstlenirler ve arkadaş edinmekte zorlanabilirler. Sürekli olarak kabul görme ve onaylanma ihtiyacı hissedebilirler.
Zorbalık deneyimi, mağdur çocuklarda anksiyete, depresyon, uyku bozuklukları, akademik başarısızlık ve sosyal fobi gibi psikolojik sorunlara neden olabilir. Bazı çocuklar travmatik etkiler sebebiyle okula gitmek istemez, bazıları ise kendine zarar verme ya da intihar düşünceleri geliştirebilir. Bu nedenle mağdurların erken tespiti ve psikolojik destek alması son derece önemlidir.
Zorbanın Psikolojik Profili
Zorbalık yapan bireyler ise genellikle otoriteye karşı koyan, saldırgan, empati yoksunu ve duygularını sağlıklı yollarla ifade edemeyen bireylerdir. Bu çocuklar çoğu zaman evde ya da çevrelerinde model aldıkları olumsuz davranışları taklit eder. Ailede şiddet, ihmal, ilgisizlik ya da aşırı baskı gibi durumlar, zorbalık davranışlarını tetikleyebilir.
Zorba çocuklar, çevrelerinde güçlü görünme ihtiyacı duyar ve bunu başkalarını kontrol ederek sağlamaya çalışır. Özellikle sosyal statü kazanmak, popüler olmak ya da kendi güvensizliklerini maskelemek için zorbalık yapabilirler. Ancak bu çocukların da altında özgüven eksikliği, duygu düzenleme güçlüğü ve ilgi ihtiyacı gibi psikolojik dinamikler yatabilir.
Ortak Nokta: Duygusal Destek İhtiyacı
Hem mağdurlar hem de zorba çocuklar, farklı nedenlerle duygusal desteğe ve yönlendirmeye ihtiyaç duyar. Mağdurun korunması kadar, zorbanın da davranışlarının nedenlerini anlamak ve bu davranışları dönüştürmek için destek sunulması gerekir. Okul rehberlik servisleri, aile danışmanlığı ve bireysel psikolojik yardım bu süreçlerde etkin rol oynamalıdır.
