Aile Danışmanlığı Nedir?

Aile danışmanlığı, yalnızca tek bir bireyin yaşadığı soruna odaklanmak yerine kişinin içinde bulunduğu aile sistemini ve aile üyeleri arasındaki ilişkileri birlikte değerlendiren bir danışmanlık alanıdır.

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının güncel tanımına göre aile danışmanlığı; aile üyeleri arasında yaşanan problemlerin, aile bireylerinin katılımıyla ve uzman bir danışmanın rehberliğinde ele alındığı bir destek hizmetidir. Süreçte aile üyelerinin iletişim ve problem çözme becerilerinin geliştirilmesi amaçlanır.

Bu nedenle aile danışmanlığı yalnızca sorun ortaya çıktıktan sonra başvurulan bir hizmet olarak düşünülmemelidir. Aile içindeki ilişkilerin değerlendirilmesi, değişen yaşam koşullarına uyum sağlanması ve sorunların büyümeden ele alınması da danışmanlık sürecinin önemli parçaları arasında yer alabilir.

Aile Danışmanı Ne İş Yapar?

Aile danışmanı, aile üyelerinin ilişkilerini ve yaşadıkları sorunları aile sistemi içerisinde değerlendirir. Görüşmeler sırasında yalnızca “sorunun kimde olduğu” üzerinde durmak yerine aile üyelerinin birbirleriyle nasıl iletişim kurduğu, sorunların hangi koşullarda ortaya çıktığı ve mevcut ilişki biçimlerinin nasıl sürdüğü incelenir.

İlgili Yönetmelikte aile danışmanlarının görevleri; aile yaşam döngüsü, eşler arasındaki ilişki ve iletişim, anne-babalık rolleri, bireysel gelişim ve aile üyelerinin psikososyal yapısını etkileyen sorunlarla çalışma çerçevesinde tanımlanmaktadır.

Aile Danışmanlığı Hangi Konuları Ele Alır?

Aile danışmanlığı oldukça geniş bir çalışma alanına sahiptir. Görüşmelerin içeriği ailelerin yaşadığı sorunlara, aile yapısına ve danışmanlık sürecinin amacına göre değişebilir.

• Aile içi iletişim sorunları,
• Eşler arasında yaşanan çatışmalar,
• Evlilik ve ilişki süreçleri,
• Ebeveynlik rolleri ve sorumlulukları,
• Çocuklarla ve diğer aile üyeleriyle ilişkiler,
• Aile yaşam döngüsünde ortaya çıkan değişimler,
• Boşanma öncesi, sırası ve sonrasındaki aile ilişkileri,
• Aile içerisinde problem çözme ve karar verme süreçleri,
• Aile üyelerinin değişen yaşam koşullarına uyum süreçleri.

Aile Danışmanlığı Süreci Nasıl İlerler?

Aile danışmanlığı süreci her aile için aynı biçimde ilerlemek zorunda değildir. İlk görüşmelerde başvuru nedeni, aile yapısı, aile üyeleri arasındaki ilişkiler ve danışmanlıktan beklentiler değerlendirilir.

Aile Danışmanlığı ile Bireysel Danışmanlık Arasındaki Fark Nedir?

Aile danışmanlığında temel değerlendirme alanı aile sistemi ve aile üyeleri arasındaki ilişkidir. Bu nedenle görüşmelerde bir kişinin yaşadığı durum kadar, bu durumun aile içerisindeki ilişkilerle nasıl bağlantılı olduğu da ele alınabilir.

Bireysel danışmanlık ise kişinin kendi yaşamında karşılaştığı duygusal, zihinsel veya günlük yaşamla ilişkili güçlükler üzerine odaklanabilir. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı da aile danışmanlığı ile bireysel danışmanlığı aile danışmanlığı hizmetleri kapsamında ayrı hizmet türleri olarak tanımlamaktadır.

Kimler Aile Danışmanı Olabilir?

Türkiye'de aile danışmanı olarak çalışabilmek için mevzuatta belirtilen eğitim şartlarının karşılanması gerekir. Sosyal hizmet, psikoloji, sosyoloji, psikolojik danışmanlık ve rehberlik (PDR), tıp, hemşirelik ve çocuk gelişimi alanlarından birinde en az dört yıllık lisans mezuniyetine sahip kişiler, ilgili şartları karşılayan aile danışmanlığı eğitimini başarıyla tamamlayıp sertifika almaları halinde aile danışmanı olarak çalışabilir.

Eğitim programının en az 300 saati teorik ve 150 saati uygulamalı olmak üzere toplam 450 saat olması; uygulamalı eğitimin en az 30 saatinin ise süpervizyon eşliğinde gerçekleştirilmesi öngörülmektedir.

Aile Danışmanı Nerelerde Çalışır?

Aile danışmanları ilgili mevzuat çerçevesinde faaliyet gösteren özel aile danışma merkezlerinde görev alabilir. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ise aile ve boşanma süreci danışmanlığı hizmetlerini İl Müdürlükleri ve Sosyal Hizmet Merkezlerindeki meslek personeli aracılığıyla sunmaktadır.

Aile Danışmanlığı Ne Değildir?

Aile danışmanlığı ile farklı mesleki hizmetlerin sınırlarının birbirinden ayrılması önemlidir. Aile danışmanlığı, aile ilişkileri ve aile sistemi üzerine odaklanan bir danışmanlık hizmetidir. Tıbbi değerlendirme, psikiyatrik tanı veya ilaç tedavisi aile danışmanlığının görev alanı değildir.

Danışmanlık sürecinde farklı bir uzmanlık alanını gerektiren bir durum fark edildiğinde uygun sağlık veya sosyal hizmet birimlerine yönlendirme yapılması gerekebilir.

Aile Danışmanlığı Neden Önemlidir?

Aile içerisindeki sorunlar çoğu zaman tek bir olaydan değil, zaman içerisinde gelişen iletişim biçimlerinden, değişen rollerden ve yaşam koşullarından etkilenir. Aile danışmanlığı bu ilişkileri bütüncül biçimde değerlendirme imkânı sunar.

Danışmanlık sürecinin amacı aile üyelerinin birbirlerini daha iyi anlamalarına, iletişim ve problem çözme becerilerini geliştirmelerine ve yaşadıkları sorunları daha işlevsel yollarla ele almalarına destek olmaktır.