Çocuklar Neden Sürekli Erteler?

Ertelemenin tek bir nedeni yoktur. Çocuk görevi yapmak istemediği için erteleyebileceği gibi nasıl başlayacağını bilemediği için de erteleyebilir.

Öğretmenlerin öğrencilerin çalışma alışkanlıkları, dikkat ve öğrenme süreçlerine yönelik farklı programları İstanbul Kent Üniversitesi Öğretmenlik Eğitimleri kategorisinden incelenebilir.

Ertelemek Tembellik midir?

Her zaman değil. “Tembel” etiketi çocuğun neden başlamadığını açıklamaz.

Örneğin çocuk bir göreve başlamayı uzun süre erteliyor ancak başladıktan sonra sürdürebiliyorsa asıl güçlük çalışma isteğinden çok göreve başlama veya planlama olabilir.

1. Görevi Küçük Parçalara Bölün

Büyük görevler çocuk için zihinsel olarak bunaltıcı görünebilir. Bu nedenle “projeni bitir” gibi geniş talimatlar yerine yapılacak işi küçük adımlara ayırmak daha işlevsel olabilir.

2. İlk Adımı Çok Net Hale Getirin

“Ders çalış” veya “ödevini yap” gibi genel ifadeler bazı çocuklarda başlamayı kolaylaştırmaz.

Bunun yerine yapılacak ilk davranış açıkça belirlenebilir.

3. Başlama Saatini Önceden Belirleyin

“Birazdan başlarım” ifadesi belirli bir zaman içermediği için ertelemenin devam etmesini kolaylaştırabilir.

Bunun yerine “17.00'de matematiğe başlayacağım” gibi açık bir başlangıç zamanı kullanılabilir.

MEB'in aile eğitim materyallerinde de zamanı planlama ve düzenli çalışma programı oluşturma çocukların desteklenebileceği beceriler arasında yer almaktadır.

4. Ders Başlamadan Önce Kısa Bir Uyarı Yapın

Özellikle oyun veya ekran kullanımından derse geçiş yapan çocuklarda ani geçiş direnç oluşturabilir.

American Academy of Pediatrics, bazı çocuklarda çalışma zamanından yaklaşık 10 dakika önce yapılan uyarının geçişi kolaylaştırabileceğini belirtiyor.

5. Yapılacaklar Listesi Oluşturun

Çocuk bütün görevlerini zihninde tutmaya çalıştığında yapılacaklar olduğundan daha fazla görünebilir.

Günlük kısa bir liste hazırlanması neyin önce yapılacağını belirlemeyi kolaylaştırabilir.

AAP de ödev organizasyonunda kontrol listeleri ve zamanlayıcıların bazı çocuklarda faydalı olabileceğini belirtiyor.

6. En Zor Görevle mi, En Kolay Görevle mi Başlanmalı?

Tek bir doğru sıra yoktur.

Bazı çocuklar zihinsel olarak daha dinçken zor görevi önce tamamlamayı tercih edebilir. Başlamakta çok zorlanan çocuklarda ise kısa ve kolay bir görevle başlangıç yapmak çalışma davranışını başlatmayı kolaylaştırabilir.

Burada önemli olan hangi sıranın çocuğun çalışmaya başlamasını ve devam etmesini kolaylaştırdığını gözlemlemektir.

7. Zamanlayıcı Kullanmak Ertelemeyi Azaltır mı?

Bazı çocuklarda çalışma süresini görünür hâle getirmek işe yarayabilir.

“Bitirene kadar çalış” yerine kısa bir çalışma bloğu belirlemek görevin daha yönetilebilir görünmesini sağlayabilir.

AAP de ödev organizasyonunda zamanlayıcıların kullanılabileceğini öneriyor.

8. Molaları Önceden Planlayın

Uzun görevlerde kısa molaların önceden belirlenmesi çocuğun “ne zaman bitecek?” düşüncesini azaltabilir.

MEB'in verimli ders çalışma önerilerinde de mola verme ve bilgiyi parçalara bölme özellikle yer alıyor.

Telefon Erteleme Davranışını Artırabilir mi?

Telefon, oyun ve sosyal medya çalışmaya göre daha hızlı ve kolay ödül sunduğu için bazı çocuklarda göreve başlamayı geciktirebilir.

Telefon ders için gerekli değilse çalışma başlamadan önce farklı bir yere bırakılabilir.

Ders amacıyla gerekiyorsa sosyal medya ve oyun bildirimleri çalışma süresince kapatılabilir.

“Önce Ders, Sonra Telefon” Kuralı Kullanılabilir mi?

Aile içerisinde önceden belirlenmiş bir günlük düzen kullanılabilir.

Ancak bu kuralın her gün tartışma sırasında yeniden ortaya çıkması yerine baştan netleştirilmesi daha işlevseldir.

Örneğin temel ödevler tamamlandıktan sonra eğlence amaçlı ekran zamanına geçileceği önceden belirlenebilir.

Çocuğa Sürekli “Hadi Başla” Demek Doğru mu?

İlk dönemlerde hatırlatma gerekebilir ancak hedef ebeveynin sürekli çocuğun yerine zaman yönetmesi değildir.

Alarm, çizelge, yapılacaklar listesi ve belirlenmiş çalışma saati kullanılarak hatırlatma sorumluluğu zamanla çocuğa aktarılabilir.

Erteleyen Çocuğa Kızmak İşe Yarar mı?

Bağırmak, küçümsemek veya “sen zaten hep erteliyorsun” gibi etiketler kullanmak göreve başlama becerisi öğretmez.

AAP de çocukluk alışkanlıklarında sert söz, alay ve cezalandırmanın yararlı bir davranış değiştirme yöntemi olmadığını belirtiyor.

Erteleyen Çocuğa Ne Söylenmemeli?

Bunun Yerine Ne Söylenebilir?

Çocuk Ödevi Son Güne Bırakıyorsa Ne Yapılmalı?

Uzun ödev ve projelerin teslim tarihinden geriye doğru planlanması öğretilebilir.

AAP de uzun ödevlerin günlük yapılacak bölümlere ayrılmasında ebeveyn desteğinin yararlı olabileceğini belirtiyor.

Çocuğa Son Tarihten Önce Ara Hedefler Konulmalı mı?

Evet. Özellikle proje ve sınav hazırlığında yalnızca son teslim tarihine odaklanmak ertelemeyi kolaylaştırabilir.

Ara hedefler görevin ne kadarının tamamlandığını görünür hâle getirir ve son güne büyük bir iş yığılmasını önlemeye yardımcı olur.

Mükemmeliyetçilik Ertelemeye Neden Olabilir mi?

Olabilir. Bazı çocuklar görevi kusursuz yapamayacaklarını düşündükleri için başlamayı erteler.

“Yanlış yaparsam?” veya “çok güzel olmayacaksa hiç yapmayayım” düşüncesi varsa sonuçtan çok ilk taslak, deneme ve ilerleme üzerinde durmak daha yararlı olabilir.

Başarısızlık Korkusu Erteleme Davranışını Artırır mı?

Evet. Zorlanacağını düşünen çocuk, göreve hiç başlamayarak başarısızlık ihtimalinden geçici olarak kaçınabilir.

Böyle durumlarda görevi küçültmek, çocuğun yapabildiği kısmı belirlemek ve hata yapmanın öğrenme sürecinin bir parçası olduğunu göstermek önemlidir.

Çocuk Sadece Zor Dersleri Erteliyorsa Ne Anlama Gelebilir?

Bu durum genel ertelemeden çok belirli bir akademik güçlüğe işaret edebilir.

Örneğin çocuk Türkçe ödevini hemen yapıyor ancak matematiği sürekli son dakikaya bırakıyorsa matematikte hangi noktada zorlandığı araştırılmalıdır.

Erteleme Dikkat Sorunuyla İlişkili Olabilir mi?

Göreve başlama, planlama, zamanı yönetme ve dikkatini sürdürme becerileri birbiriyle ilişkili olabilir.

Ancak yalnızca erteleme davranışından hareketle DEHB veya başka bir tanıya ulaşmak mümkün değildir. Çocuğun davranışı farklı ortamlar ve görevler içerisinde değerlendirilmelidir.

Ebeveyn Çocuğun Yerine Plan Yapmalı mı?

Küçük çocuklarda daha fazla ebeveyn desteği gerekebilir. Ancak amaç bütün planlama sorumluluğunu uzun süre ebeveynde tutmak değildir.

Yaş ilerledikçe çocuk hangi görevden başlayacağını, ne zaman mola vereceğini ve uzun işleri nasıl böleceğini giderek daha fazla kendisi planlamalıdır.

Çocuklarla dikkat, çalışma alışkanlığı ve öğrenme süreçleri üzerine çalışan profesyoneller İstanbul Kent Üniversitesi Eğitmen Eğitimleri kategorisindeki programları inceleyebilir.

Çocuğun Tamamladığı Görevleri İşaretlemesi Faydalı mı?

Tamamlanan görevlerin işaretlenmesi çocuğun ilerlemesini görmesine yardımcı olabilir.

Kontrol listeleri yalnızca hatırlatma aracı değil, aynı zamanda çocuğun ne kadar yol aldığını görmesini sağlayan basit bir öz değerlendirme aracı olarak kullanılabilir.

Ertelemeyi Önlemek İçin Ödül Kullanılmalı mı?

Küçük çocuklarda başlangıçta bazı pekiştireçler kullanılabilir. Ancak her sorumluluğun para, oyuncak veya büyük ödüle bağlanması sürdürülebilir değildir.

Daha uzun vadede çocuğun işi zamanında tamamlama, planını takip etme ve kendi ilerlemesini görme becerisi desteklenmelidir.

Öğretmen Erteleme Davranışını Nasıl Destekleyebilir?

Öğretmenle Ne Zaman Görüşülmeli?

Erteleme yalnızca evde değil okul görevlerinde de görülüyorsa veya belirli derslerde yoğunlaşıyorsa öğretmenin gözlemleri alınabilir.

AAP de çocuk belirli bir derste sürekli zorlanıyorsa öğretmenle görüşülmesini öneriyor.

Ne Zaman Profesyonel Destek Düşünülmeli?

Erteleme uzun süredir devam ediyor ve çocuğun okul yaşamını, akademik performansını veya aile ilişkilerini belirgin biçimde etkiliyorsa daha ayrıntılı değerlendirme yararlı olabilir.

Evde Ertelemeyi Azaltmak İçin Örnek Rutin

2026-2027 Eğitim Döneminde Planlama Becerisi Neden Önemli?

Millî Eğitim Bakanlığının Aile Okulu materyallerinde öğrencilerin verimli çalışma alışkanlıklarını desteklemek için düzenli çalışma programı oluşturma, hedef belirleme, bilgiyi parçalara ayırma, teknolojiyi bilinçli kullanma ve öz değerlendirme öneriliyor.

MEB'in 2026 yılında yayımladığı Maarif Modeli Ebeveyn Okulu materyallerinde de çocuğun başarısında aile desteği, dijital denge ve aile içi planlama ayrı eğitim başlıkları olarak ele alınıyor.

Öğretmenlerin yeni eğitim öğretim döneminde öğrencilerin öğrenme ve planlama becerilerine yönelik programları İstanbul Kent Üniversitesi 2026-2027 Yeni Müfredat Eğitimleri sayfasından incelenebilir.

Sık Sorulan Sorular