Kafamızdaki Hiç Susmayan O Sesin Kaynağı Nedir?

Bilim insanları, zihnimizdeki iç sesin kaynağını anlamak amacıyla uzun yıllardır araştırmalar yapmaktadır. Psikolog Peter Moseley, bu konuda yaptığı açıklamada, iç seslerin kaynağını belirlemenin, sağlıklı bireylerdeki iç seslerin işleyişini açığa çıkarmanın, ayrıca olumsuz etkiler yaratabilecek iç seslerin ve diğer hayali seslerin kontrol altına alınmasında önemli bir rol oynayacağını belirtmektedir. Moseley ve araştırma ekibi, dış bir kaynağa bağlı olmadan, beynimizde kendi kendimize sesler duyabilme mekanizmasını anlamaya yönelik çalışmalarını sürdürmektedir. Ancak, psikoloji tarihinde bu konuda yapılan önceki araştırmalar ne söylüyor?

İlk araştırmalar, 1930'lu yıllara dayanıyor. Rus psikolog Lev Vygotsky, iç sesimizin konuşma yeteneğimizle doğrudan bağlantılı olduğunu öne sürmüştür. Ayrıca, elektromiyografi ile yapılan gözlemler, iç ses duymaya başladığımızda gırtlağımızın faal olduğunu ortaya koymuştur. Bu, iç sesin fiziksel bir karşılığı olduğunu düşündürtmektedir.

Ancak iç sesle ilgili en önemli ve açıklayıcı araştırmalar 1990'lı yıllardan sonra yapılmıştır. Beynimizde, konuşma ile ilgili işlevleri denetleyen Broca alanı üzerinde yapılan çalışmalara göre, iç sesimiz aktif olduğunda bu alan da etkin hale gelmektedir. Yani, kendi kendimize iç sesimizle konuşurken, tıpkı dışarıya sesli konuştuğumuzda olduğu gibi, hem gırtlağımız hem de Broca alanımız aktif hale gelir.

Ayrıca, "gaipten ses duymak" fenomeni de iç sesin bir formu olarak tanımlanabilir. Gaipten sesler duymak, dış bir kaynaktan gelen sesler gibi algılanabilirken, aslında bunlar da beynimizin bir ürünü olarak iç seslerdir. Bu durumda Broca alanı, sesin dışarıdan gelmediği ve içsel bir kaynakla ilişkili olduğu yanılsamalarıyla da aktif hale gelir. Beynin bu tür durumlarda, sesin kaynağını yanlış algılaması, insanların "gaipten ses duyma" durumunda yaşadığı zorluğun sebeplerinden biri olarak öne çıkmaktadır.

İç sesin kaynağı ve nasıl ortaya çıktığı konusunda kesin bir cevap verilmiş değil. Yapılan araştırmalar, beynin çeşitli bölgelerinin, özellikle de prefrontal korteks, Broca bölgesi, Wernicke bölgesi (dil anlama ile ilgili) ve temporal lobun, iç sesi oluşturmada önemli rol oynadığını göstermektedir. Ayrıca, "default mode network" (varsayılan mod ağı) adı verilen bir beyin ağı da iç konuşmalarla ve zihinsel gezintilerle bağlantılı olarak aktif bulunmaktadır. Bu ağ, beynin dinlenme hâlindeyken bile aktif olduğunu ve iç sesle ilişkili olduğunu gösteriyor. Bununla birlikte, iç sesin nasıl ve neden ortaya çıktığı, bireysel farklılıkları ve bilinçle olan ilişkisi hala araştırılmaktadır.