Kıdem Tazminatı Hesaplama 2025: Brüte Göre Adım Adım Formül ve Örnek Bordro
Kıdem tazminatı, Türkiye'deki iş hukukunun en temel ve en tartışmalı konularından biridir. Bir işçinin aynı işyerinde belirli bir süre çalıştıktan sonra, yasa ile belirlenen hallerde iş sözleşmesinin sona ermesiyle hak kazandığı bu tazminat, işçinin emeğinin karşılığı ve geleceğe yönelik güvencesi niteliğindedir. Ancak kıdem tazminatının doğru bir şekilde hesaplanması, hem işverenler hem de çalışanlar için karmaşık bir süreçtir; zira birçok değişkeni ve yasal yorumu içinde barındırır.
Her yıl güncellenen parametreler, Yargıtay'ın değişen içtihatları ve özellikle "kıdem tazminatı tavanı 2025" gibi kritik unsurlar, doğru hesaplama yapma ihtiyacını daha da artırmaktadır. Hatalı hesaplamalar, işçi hak kayıplarına, işveren için ise idari para cezaları ve uzun süreli hukuki davalara yol açabilir. Bu durum, "giydirilmiş brüt ücret hesaplama" gibi teknik detayların ne kadar önemli olduğunu bir kez daha ortaya koymaktadır.
Bu kapsamlı blog yazımızda, "Kıdem Tazminatı Hesaplama 2025: Brüte Göre Adım Adım Formül ve Örnek Bordro" konusunu derinlemesine inceleyeceğiz. Kıdem tazminatına hak kazanma şartlarından başlayarak, tazminata esas teşkil eden giydirilmiş brüt ücretin nasıl belirlendiğini, 2025 yılına ilişkin kıdem tazminatı tavanını, adım adım hesaplama formülünü, faiz ve zamanaşımı gibi ek konuları ve örnek bir bordro uygulamasını detaylı bir şekilde ele alacağız. Amacımız, iş hukukunun bu kritik alanında tüm taraflara güvenilir, güncel ve pratik bir rehber sunarak doğru uygulamaları teşvik etmektir.
Kıdem Tazminatına Hak Kazanma Şartları (2025 Mevzuatı)
Kıdem tazminatı, İş Kanunu'nun 14. maddesinde düzenlenen ve işçinin işyerine olan bağlılığını ödüllendiren önemli bir haktır. "Kıdem tazminatı hak kazanma şartları" 2025 yılında da mevcut mevzuat hükümleri çerçevesinde değerlendirilecektir. Bu şartların eksiksiz yerine getirilmesi, tazminata hak kazanmanın ön koşuludur.
Temel Hak Kazanma Şartları:
- En Az Bir Yıl Çalışmış Olma: İşçinin, aynı işverene bağlı olarak en az bir tam yıl (365 gün) fiilen çalışmış olması gerekmektedir. Deneme süresi, geçici iş ilişkisi ve ücretsiz izin süreleri bu süreye dahil edilirken, grev veya lokavt süreleri gibi bazı süreler dikkate alınmayabilir.
- İş Sözleşmesinin Kanunda Belirtilen Nedenlerle Sona Ermesi: İş sözleşmesinin sona erme şekli, kıdem tazminatı hakkının doğup doğmadığını belirleyen en kritik faktördür. Hak kazanılan durumlar başlıca şunlardır:
- İşveren Tarafından Fesih: İşverenin, İş Kanunu'nun 25. maddesinin 2. bendinde belirtilen "ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller" dışındaki geçerli veya haklı nedenlerle (örneğin işletmesel nedenler, işçinin sağlık sebepleri veya zorlayıcı nedenler) iş sözleşmesini feshetmesi.
- İşçi Tarafından Fesih (Haklı Nedenle): İşçinin, İş Kanunu'nun 24. maddesinde belirtilen haklı nedenlerle (örneğin işverenin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranması, ücretini ödememesi, sağlık sebepleri veya zorlayıcı nedenler) iş sözleşmesini feshetmesi.
- Emeklilik: İşçinin emeklilik (yaşlılık veya malullük aylığı) veya toptan ödeme almak amacıyla işten ayrılması.
- Kadın İşçinin Evlenmesi: Kadın işçinin evlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde iş sözleşmesini kendi isteğiyle feshetmesi.
- Muvazzaf Askerlik Hizmeti: Erkek işçinin muvazzaf askerlik hizmeti nedeniyle iş sözleşmesini feshetmesi.
- İşçinin Ölümü: İşçinin ölümü halinde, kanuni mirasçıları kıdem tazminatına hak kazanır.
Bu şartların dikkatlice değerlendirilmesi, "Kıdem Tazminatı Hesaplama 2025: Brüte Göre Adım Adım Formül ve Örnek Bordro" sürecinin ilk ve en önemli adımıdır. Her bir fesih nedeninin kendine özgü hukuki sonuçları olduğunu unutmamak gerekir.
Giydirilmiş Brüt Ücret: Kıdem Tazminatına Esas Ücret Nasıl Hesaplanır?
Kıdem tazminatının miktarını belirleyen en önemli unsur, "kıdem tazminatına esas ücret"tir. Bu ücret, sadece işçinin çıplak brüt ücretinden ibaret değildir; Yargıtay içtihatları ile "giydirilmiş brüt ücret" ilkesi benimsenmiştir. Doğru bir "giydirilmiş brüt ücret hesaplama" yapabilmek, adil bir tazminat miktarının tespiti için zorunludur.
Giydirilmiş Brüt Ücret Nedir? Giydirilmiş brüt ücret, işçinin son brüt ücretine ek olarak, para ile ölçülebilen ve süreklilik arz eden tüm menfaatlerin brüt tutarlarının eklenmesiyle bulunan ücrettir. Bu menfaatler, işçinin işyerinde çalıştığı süre boyunca düzenli olarak sağlanan ve nakde çevrilebilir nitelikteki ödemelerdir.
Giydirilmiş Brüt Ücrete Dahil Edilecek Kalemler:
- Çıplak Brüt Ücret: İşçinin temel brüt maaşı.
- Yemek Yardımı: Nakdi veya ayni (yemek kartı gibi) olarak yapılan yemek yardımlarının brüt karşılığı.
- Yol Yardımı: Nakdi veya ayni (servis, ulaşım kartı gibi) olarak yapılan yol yardımlarının brüt karşılığı.
- Prim ve İkramiyeler: Düzenli ve süreklilik arz eden nitelikteki performans primleri, hedef primleri veya ikramiyelerin brüt tutarı. (Yıllık verilen ikramiyeler 12 aya bölünerek aylık giydirilmiş ücrete eklenir.)
- Sosyal Yardımlar: Çocuk yardımı, yakacak yardımı, kira yardımı, bayram harçlığı gibi düzenli ve para ile ölçülebilen sosyal yardımların brüt tutarı.
- Ayni Yardımlar: Konut, araç gibi ayni menfaatlerin rayiç değerleri.
Giydirilmiş Brüt Ücrete Dahil Edilmeyecek Kalemler:
- Fazla mesai ücretleri
- Hafta tatili ücretleri
- Ulusal bayram ve genel tatil ücretleri
- Yıllık izin ücretleri
- İşyerinde tüketilen çay, kahve gibi menfaatler
Bu ayrım, "Kıdem Tazminatı Hesaplama 2025: Brüte Göre Adım Adım Formül ve Örnek Bordro" sürecinde en çok hatanın yapıldığı noktalardan biridir. Yargıtay, bu konudaki içtihatlarıyla giydirilmiş brüt ücretin kapsamını genişletmiş ve işçinin haklarını koruyucu bir yaklaşım sergilemiştir. İşverenlerin ve profesyonellerin bu konuda güncel Yargıtay kararlarını takip etmesi zorunludur.
Kıdem Tazminatı Tavanı 2025: Yasal Sınırlamalar ve Güncel Değerler
Kıdem tazminatı hesaplamasında, "kıdem tazminatı tavanı 2025" önemli bir sınırlayıcı faktördür. İşçinin giydirilmiş brüt ücreti ne kadar yüksek olursa olsun, her hizmet yılı için ödenecek kıdem tazminatı miktarı, ilgili dönemdeki kıdem tazminatı tavanını aşamaz. Bu tavan, her yıl Ocak ve Temmuz aylarında olmak üzere iki kez güncellenir.
Kıdem Tazminatı Tavanı Nedir ve Nasıl Belirlenir? Kıdem tazminatı tavanı, 1475 sayılı (mülga) İş Kanunu'nun 14. maddesine göre, Devlet Memurları Kanunu'na tabi en yüksek devlet memuruna bir hizmet yılı için ödenecek azami emekli ikramiyesidir. Bu, memur maaş katsayısı ve ek gösterge gibi unsurlara bağlı olarak belirlenir. Tavan, brüt olup, üzerinden sadece damga vergisi kesintisi yapılır.
2025 Yılı Kıdem Tazminatı Tavanı Öngörüsü: 2025 yılı için kıdem tazminatı tavanı, 2025 yılının Ocak ve Temmuz aylarında belirlenecek memur maaş zammı ve enflasyon oranlarına göre güncellenecektir. Genellikle yılın ilk yarısında (Ocak-Haziran) ve ikinci yarısında (Temmuz-Aralık) ayrı tavanlar geçerli olur. Örneğin, 2024 yılının ikinci yarısında (Temmuz-Aralık) kıdem tazminatı tavanı yaklaşık X TL civarındaydı. 2025 Ocak ayı ile birlikte bu tutarın, enflasyon ve memur zammı oranında artması beklenmektedir.
Uygulama Örneği: Bir işçinin giydirilmiş brüt ücreti, 2025 Ocak-Haziran dönemi için belirlenen kıdem tazminatı tavanının üzerinde ise, tazminat hesabı tavan üzerinden yapılır. Yani, işçinin her bir hizmet yılı için tavan tutarı kadar kıdem tazminatı ödenir. Eğer giydirilmiş brüt ücret tavanın altındaysa, hesaplama giydirilmiş brüt ücret üzerinden yapılır.
Bu tavanın güncel değerlerini takip etmek ve "kıdem tazminatı hesaplama 2025" sürecinde doğru bir şekilde uygulamak, hem işçinin hakkını korumak hem de işverenin yasal sorumluluklarını eksiksiz yerine getirmesi açısından hayati öneme sahiptir. Özellikle birden fazla tavan dönemine yayılan uzun süreli çalışmalarda, her dönem için geçerli tavanın dikkate alınması gerekebilir.
Kıdem Tazminatı Hesaplama 2025: Adım Adım Formül ve Örnek Bordro
Kıdem tazminatı hesaplaması, genellikle "brüt ücrete göre adım adım formül" izlenerek yapılır. Bu bölümde, 2025 yılına ilişkin farazi değerlerle adım adım bir örnek hesaplama ve "kıdem tazminatı örnek bordro" sunacağız. Bu sayede, sürecin nasıl işlediği daha anlaşılır olacaktır.
Kıdem Tazminatı Hesaplama Adımları:
- Hizmet Süresini Tespit Etmek: İşçinin işe giriş ve işten çıkış tarihleri arasındaki tam yıl, ay ve gün olarak hizmet süresini belirleyin. (Örn: 5 yıl 8 ay 15 gün)
- Giydirilmiş Brüt Ücreti Belirlemek: İşçinin son brüt ücretine, süreklilik arz eden para ile ölçülebilen menfaatlerin brüt karşılıklarını ekleyerek giydirilmiş brüt ücreti bulun.
- Kıdem Tazminatı Tavanını Belirlemek: İşçinin işten ayrıldığı tarihte yürürlükte olan kıdem tazminatı tavanını tespit edin.
- Tazminata Esas Ücreti Belirlemek: Giydirilmiş brüt ücret ile kıdem tazminatı tavanını karşılaştırın. Tazminata esas ücret, bu iki değerden düşük olanıdır.
- Toplam Kıdem Tazminatını Hesaplamak: Tazminata esas ücreti, işçinin her bir tam hizmet yılı ile çarpın. Artan ay ve günler için ise orantılı olarak hesaplama yapın. * **Formül:** (Tazminata Esas Ücret x Tam Hizmet Yılı) + (Tazminata Esas Ücret / 365 x Artan Gün Sayısı)
- Damga Vergisini Kesmek: Hesaplanan brüt kıdem tazminatı üzerinden sadece binde 7,59 oranında damga vergisi kesilir. Gelir vergisi kesintisi yapılmaz.
- Net Kıdem Tazminatını Bulmak: Brüt kıdem tazminatından damga vergisini çıkararak net kıdem tazminatına ulaşın.
Örnek Hesaplama ve Kıdem Tazminatı Örnek Bordro (Farazi 2025 Değerleri):
Çalışan Bilgileri:
- İşe Giriş Tarihi: 01.03.2018
- İşten Çıkış Tarihi: 15.11.2025
- Son Çıplak Brüt Ücret: 35.000 TL
- Aylık Yemek Yardımı (Brüt): 2.000 TL
- Yıllık İkramiye (Brüt): 6.000 TL
- İşten Ayrılış Tarihindeki Kıdem Tazminatı Tavanı (Farazi): 45.000 TL
1. Hizmet Süresi:
- Tam Yıl: 7 yıl (01.03.2018 - 01.03.2025)
- Artan Ay: 8 ay (01.03.2025 - 01.11.2025)
- Artan Gün: 15 gün (01.11.2025 - 15.11.2025)
- Toplam Süre: 7 yıl 8 ay 15 gün
2. Giydirilmiş Brüt Ücret:
- Çıplak Brüt Ücret: 35.000 TL
- Yemek Yardımı: 2.000 TL
- Yıllık İkramiye (Aylık Karşılığı): 6.000 TL / 12 Ay = 500 TL
- Giydirilmiş Brüt Ücret: 35.000 + 2.000 + 500 = 37.500 TL
3. Tazminata Esas Ücret:
- Giydirilmiş Brüt Ücret: 37.500 TL
- Kıdem Tazminatı Tavanı: 45.000 TL
- Tazminata Esas Ücret (Düşük olan): 37.500 TL
4. Brüt Kıdem Tazminatı Hesabı:
- Tam Yıl Kıdem: 37.500 TL x 7 yıl = 262.500 TL
- 8 Ay Kıdem: (37.500 TL / 12 ay) x 8 ay = 25.000 TL
- 15 Gün Kıdem: (37.500 TL / 365 gün) x 15 gün = 1.541,09 TL
- Toplam Brüt Kıdem Tazminatı: 262.500 + 25.000 + 1.541,09 = 289.041,09 TL
5. Net Kıdem Tazminatı Hesabı:
- Brüt Kıdem Tazminatı: 289.041,09 TL
- Damga Vergisi (%0,759): 289.041,09 x 0,00759 = 2.193,72 TL
- Net Kıdem Tazminatı: 289.041,09 - 2.193,72 = 286.847,37 TL
Bu "kıdem tazminatı örnek bordro", hesaplama sürecini net bir şekilde göstermektedir. Doğru sonuçlara ulaşmak için her adımın titizlikle takip edilmesi gerekmektedir. Karmaşık mevzuat ve güncel parametreler, doğru hesaplama becerisini zorunlu kılar. Bu süreçlerde uzmanlaşmak ve güncel mevzuat bilgilerine sahip olmak için İş Mevzuatından Kaynaklı Nitelikli Hesaplamalar Sertifika Programı gibi eğitimler almak, uzmanlık seviyenizi artıracaktır.
Kıdem Tazminatında Faizin Hesaplanması, Zamanaşımı ve Yargıtay İçtihatları
Kıdem tazminatı, hak edişin gerçekleştiği tarihten itibaren zamanında ödenmediği takdirde faize tabidir. Ayrıca, bu alacağın tahsili için belirli bir "kıdem tazminatı zamanaşımı" süresi bulunmaktadır. Bu konulardaki "Yargıtay kıdem tazminatı içtihatları" ise uygulamanın temelini oluşturur.
Faiz Hesaplanması:
- Faiz Türü: Kıdem tazminatına, iş sözleşmesinin feshedildiği tarihten itibaren "bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faiz" oranı uygulanır. Bu faiz oranı, dönemsel olarak değişmekte olup, hesaplama yapılırken her dönem için geçerli olan güncel oranların dikkate alınması gerekmektedir. Yasal faizden daha yüksek olması nedeniyle işçiler açısından daha avantajlıdır.
- Faizin Başlangıcı: Faiz, iş sözleşmesinin sona erdiği (fesih) tarihten itibaren işlemeye başlar. Yani, tazminatın ödendiği veya ödenmesi gereken son gün değil, işçinin işten ayrıldığı tarih baz alınır. İşveren tazminatı zamanında ödemezse, fesih tarihi itibarıyla temerrüde düşmüş sayılır.
Zamanaşımı:
- Süre: Kıdem tazminatı alacağı, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren 5 yıllık zamanaşımı süresine tabidir. Bu süre, 4857 sayılı İş Kanunu'na 2017 yılında eklenen ek madde ile belirlenmiştir.
- Uygulama: Eğer işçi, iş sözleşmesinin feshedildiği tarihten itibaren 5 yıl içinde kıdem tazminatı alacağı için dava açmazsa veya icra takibi başlatmazsa, alacak zamanaşımına uğrar. Zamanaşımı def'i ileri sürüldüğünde alacak tahsil edilemez.
Yargıtay İçtihatları:
Yargıtay, kıdem tazminatının hesaplanmasında ve faiz uygulamasında bir dizi önemli içtihat geliştirmiştir. Bunlardan bazıları:
- "Giydirilmiş brüt ücret"in kapsamının belirlenmesi.
- Faiz başlangıç tarihi ve faiz oranının belirlenmesinde "en yüksek mevduat faizi"nin uygulanması.
- Kısmi ödemelerin, öncelikle faiz ve sonrasında anaparadan düşülmesi prensibi.
Bu bilgiler, "Kıdem Tazminatı Hesaplama 2025: Brüte Göre Adım Adım Formül ve Örnek Bordro" sürecinde faiz ve zamanaşımı faktörlerinin doğru bir şekilde entegre edilmesi için hayati önem taşır. Hatalı "kıdem tazminatı faiz hesaplama" veya zamanaşımı yorumu, taraflar için ciddi hak kayıplarına yol açabilir.
Hatalı Kıdem Tazminatı Hesaplamalarının Riskleri ve Nitelikli Uzmanlık İhtiyacı
Kıdem tazminatı hesaplamaları, iş hukuku alanının en teknik ve hassas konularından biridir. Yargıtay içtihatlarının ve mevzuatın dinamik yapısı, bu hesaplamaların hata yapmaya oldukça açık olmasını sağlar. "Hatalı kıdem tazminatı hesaplamaları"nın hem işveren hem de işçi açısından ciddi hukuki ve mali riskleri bulunmaktadır.
İşverenler Açısından Riskler:
- Ek Maliyetler ve Cezalar: Kıdem tazminatının eksik ödenmesi veya hiç ödenmemesi durumunda, işçi tarafından açılacak dava sonucunda tazminatın yasal faizi ile birlikte ödenmesi gerekecektir. Ayrıca, yasal süresinde ödenmeyen tazminatlar için İŞKUR tarafından idari para cezaları da uygulanabilir.
- Hukuki Süreçler: İşçi alacak davaları, işverenler için zaman kaybına, yargılama giderlerine ve avukatlık ücretlerine yol açar. Bu süreçler, işletmelerin operasyonel verimliliğini olumsuz etkileyebilir.
- İtibar Kaybı: Çalışan haklarına riayet etmeyen veya yanlış hesaplamalar yapan bir işveren imajı, şirketin sektördeki itibarını zedeler, yeni yetenekleri çekmesini veya mevcut çalışanları elde tutmasını zorlaştırabilir.
İşçiler Açısından Riskler:
- Hak Kaybı: En temel risk, işçinin hak ettiği kıdem tazminatını eksik veya hiç alamamasıdır. Bu durum, işçinin mali mağduriyetine yol açar.
- Uzun ve Maliyetli Hukuki Süreçler: Hakkını aramak zorunda kalan işçiler, mahkeme süreçleriyle uğraşmak zorunda kalır ki bu da zaman, enerji ve maliyet kaybı anlamına gelir.
Bu risklerden korunmak ve yasalara tam uyum sağlamak için, işletmelerin insan kaynakları, muhasebe ve hukuk birimlerinde çalışan profesyonellerin "nitelikli hesaplama uzmanlığı"na sahip olması elzemdir. Sürekli güncellenen mevzuatı ve Yargıtay içtihatlarını takip etmek, giydirilmiş brüt ücreti doğru tespit etmek, kıdem tazminatı tavanını ve faiz oranlarını eksiksiz uygulamak bu uzmanlığın temelini oluşturur.
Bu alandaki bilgi ve becerilerinizi geliştirmek, hatalı uygulamaların önüne geçmek ve kariyerinizde bir adım öne geçmek için İstanbul Kent Üniversitesi'nin hazırladığı İş Mevzuatından Kaynaklı Nitelikli Hesaplamalar Sertifika Programı gibi eğitimler, size önemli bir avantaj sağlayacaktır. Bu program, "Kıdem Tazminatı Hesaplama 2025: Brüte Göre Adım Adım Formül ve Örnek Bordro" gibi kritik konuları derinlemesine ele alarak profesyonellerin yetkinliklerini artırır.
Sıkça Sorulan Sorular
1. Kıdem tazminatına hak kazanmak için kaç yıl çalışmış olmak gerekir?
Kıdem tazminatına hak kazanmak için aynı işverene bağlı olarak en az bir tam yıl (365 gün) fiilen çalışmış olmak ve iş sözleşmesinin kanunda belirtilen haklı fesih nedenleri veya diğer özel durumlar (emeklilik, evlilik gibi) çerçevesinde sona ermesi gerekmektedir. Bu, "kıdem tazminatı hak kazanma şartları"nın temelini oluşturur.
2. Kıdem tazminatı hesaplanırken sadece net maaş mı dikkate alınır?
Hayır, kıdem tazminatı hesaplanırken sadece net maaş değil, işçinin son brüt ücretine ek olarak para ile ölçülebilen ve süreklilik arz eden tüm menfaatlerin (yemek, yol, prim, ikramiye gibi) brüt tutarlarının dahil edildiği "giydirilmiş brüt ücret" dikkate alınır. Bu, "kıdem tazminatına esas ücret" olarak adlandırılır.
3. Kıdem tazminatı tavanı 2025 ne kadardır ve neden önemlidir?
Kıdem tazminatı tavanı, işçinin bir hizmet yılı için alabileceği azami brüt kıdem tazminatı miktarıdır. Bu tavan, her yıl Ocak ve Temmuz aylarında, memur maaş katsayısı ve ek göstergeye göre güncellenir. İşçinin giydirilmiş brüt ücreti ne kadar yüksek olursa olsun, tazminat hesabı bu tavanı aşamaz, bu nedenle "kıdem tazminatı tavanı 2025" hesaplamada kritik bir sınırlayıcıdır.
Sonuç: İş Mevzuatında Nitelikli Hesaplama Uzmanlığının Değeri
"Kıdem Tazminatı Hesaplama 2025: Brüte Göre Adım Adım Formül ve Örnek Bordro" başlıklı bu kapsamlı rehberde, kıdem tazminatının en temelden en teknik detayına kadar tüm yönlerini ele aldık. Hak kazanma şartlarından giydirilmiş brüt ücretin tespitine, kıdem tazminatı tavanından adım adım hesaplama formülüne, faiz ve zamanaşımı uygulamalarına kadar tüm unsurları inceledik. Gördüğümüz üzere, bu tazminatın doğru ve eksiksiz hesaplanması, hem işçi haklarının korunması hem de işverenlerin yasal sorumluluklarını yerine getirmesi açısından hayati bir öneme sahiptir.
İş mevzuatının karmaşıklığı, Yargıtay içtihatlarının dinamikliği ve sürekli güncellenen parametreler, bu alanda "nitelikli hesaplama uzmanlığı"nı zorunlu kılmaktadır. Doğru giydirilmiş brüt ücret tespiti, güncel "kıdem tazminatı tavanı 2025" ve faiz oranlarının uygulanması, hatalı "kıdem tazminatı faiz hesaplama" risklerinin önlenmesi, adil bir yargı süreci ve hukuki güvenliğin temelini oluşturur. Bu uzmanlık, işverenlerin mali risklerini minimize ederken, işçilerin de hak ettikleri tazminatlara ulaşmasını güvence altına alır.
Bu karmaşık hesaplamalarda uzmanlaşmak ve kariyerinizde bir adım öne geçmek için İstanbul Kent Üniversitesi'nin hazırladığı İş Mevzuatından Kaynaklı Nitelikli Hesaplamalar Sertifika Programı'na katılarak kendinize yatırım yapın. Hemen başvurun, uzmanlığınızı kanıtlayın!