Mikro Yeterlilik Programı Oluşturma Aşamaları Nelerdir?

1. Mikro Yeterlilik İçin Öğrenme İhtiyacı Nasıl Belirlenir?

Program geliştirme sürecinin başlangıç noktası gerçek bir öğrenme ihtiyacının belirlenmesidir.

Bu ihtiyaç iş gücü piyasasında ortaya çıkan yeni becerilerden, teknolojik gelişmelerden, mesleki uygulamalardaki değişimlerden, akademik ihtiyaçlardan veya belirli bir hedef kitlenin beceri açığından kaynaklanabilir.

Örneğin üretken yapay zekâ araçlarının yaygınlaşması, çalışanların yapay zekâ okuryazarlığı veya güvenli yapay zekâ kullanımı gibi daha belirli becerilere ihtiyaç duymasına yol açabilir.

2. Hedef Kitle Nasıl Belirlenir?

Mikro yeterlilik programı herkes için aynı içerikle hazırlanmak zorunda değildir. Hedef kitlenin mevcut bilgi düzeyi, mesleki deneyimi ve öğrenme amacı program tasarımını doğrudan etkileyebilir.

3. Öğrenme Kazanımları Nasıl Yazılır?

Mikro yeterlilik programının en önemli aşamalarından biri öğrenme kazanımlarının açık ve değerlendirilebilir biçimde yazılmasıdır.

Öğrenme kazanımı, katılımcının program sonunda ne bildiğini veya ne yapabildiğini ifade eder. Bu nedenle yalnızca konu başlığı yazmak öğrenme kazanımı oluşturmak için yeterli değildir.

4. Mikro Yeterlilik Programının Seviyesi Nasıl Belirlenir?

Program seviyesi, eğitimin kaç saat sürdüğüne göre değil, öğrenme kazanımlarının gerektirdiği bilgi, beceri ve yetkinlik düzeyine göre değerlendirilir.

Başlangıç düzeyinde temel kavramları tanımaya yönelik bir program ile bağımsız problem çözme ve ileri uygulama gerektiren bir program aynı seviyede olmayabilir.

5. Mikro Yeterlilik Program İçeriği Nasıl Hazırlanır?

Program içeriği doğrudan öğrenme kazanımlarına hizmet edecek şekilde oluşturulmalıdır.

Her konu başlığının “bu içerik hangi öğrenme kazanımına hizmet ediyor?” sorusuna cevap verebilmesi programın gereksiz içeriklerle büyümesini önlemeye yardımcı olabilir.

6. Mikro Yeterlilik Programlarında İş Yükü Nasıl Hesaplanır?

İş yükü yalnızca derslerin veya canlı oturumların süresinden oluşmaz.

Katılımcının öğrenme kazanımlarına ulaşmak için harcaması öngörülen toplam çalışma süresi dikkate alınmalıdır.

7. Mikro Yeterlilik Programına AKTS Nasıl Verilir?

Programın yapısına göre toplam öğrenen iş yükünün krediyle ifade edilmesi mümkündür. Yükseköğretim bağlamında AKTS bu amaçla kullanılabilecek araçlardan biridir.

Ancak AKTS değeri program başlığından veya yalnızca canlı ders saatinden belirlenmemelidir. Toplam öğrenen iş yükü üzerinden değerlendirme yapılması gerekir.

Bütün mikro yeterlilik programlarının mutlaka aynı kredi sistemini veya sabit bir AKTS değerini kullanması gerektiği şeklinde genel bir kural bulunduğu düşünülmemelidir.

8. Öğrenme Yöntemi Nasıl Seçilir?

Öğrenme yöntemi programın hedeflediği kazanımlara göre belirlenmelidir.

9. Ölçme ve Değerlendirme Nasıl Tasarlanır?

Ölçme ve değerlendirme yöntemleri doğrudan öğrenme kazanımlarıyla ilişkili olmalıdır.

Örneğin yalnızca teorik bilgiyi ölçen çoktan seçmeli bir sınav, uygulamalı bir beceriyi değerlendirmek için tek başına yeterli olmayabilir.

10. Başarı Kriterleri Nasıl Belirlenir?

Program başlamadan önce başarılı sayılmak için hangi ölçütlerin karşılanması gerektiği açık biçimde belirlenmelidir.

Başarı kriterleri programın değerlendirme sistemine göre sınav puanı, proje başarısı, uygulama yeterliliği veya birden fazla değerlendirme yönteminin birlikte kullanılması şeklinde oluşturulabilir.

Bütün mikro yeterlilikler için tek bir başarı puanı veya aynı sınav sistemi bulunması gerekmez.

11. Mikro Yeterlilik Eğitim Belgesi Nasıl Tasarlanır?

Belgelendirme, programın sonunda yalnızca katılımı değil, doğrulanan öğrenme kazanımlarını görünür hâle getirecek şekilde tasarlanmalıdır.

12. Dijital Rozet Kullanılabilir mi?

Programın belgelendirme yapısına göre dijital rozet kullanılabilir.

Dijital rozet öğrenme sonucunun dijital ortamda paylaşılmasını ve doğrulanmasını kolaylaştırabilir. Ancak yalnızca rozet oluşturulması programın mikro yeterlilik olduğu anlamına gelmez.

13. Kalite Güvence Sistemi Nasıl Kurulur?

Mikro yeterlilik programı yalnızca oluşturulup yayınlanan sabit bir içerik olarak görülmemelidir. Programın işleyişinin düzenli biçimde izlenmesi ve gerektiğinde geliştirilmesi gerekir.

14. Mikro Yeterlilik Programı Ne Zaman Güncellenmelidir?

Mikro yeterlilik programlarının güncel beceri ihtiyaçlarına cevap verebilmesi için belirli aralıklarla gözden geçirilmesi önemlidir.

Özellikle teknoloji, mevzuat veya iş süreçlerinin hızlı değiştiği alanlarda programın öğrenme kazanımları ve içerikleri daha sık güncellenebilir.

Mikro Yeterlilik Programı Oluştururken Sektör Görüşü Alınabilir mi?

Evet. Özellikle mesleki ve teknolojik becerilere yönelik programlarda sektör temsilcileri, işverenler ve alan uzmanlarının görüşleri programın güncel ihtiyaçlarla ilişkisinin güçlendirilmesine yardımcı olabilir.

Avrupa mikro yeterlilik yaklaşımında da eğitim sağlayıcıları, işverenler, sosyal taraflar ve diğer paydaşlar arasında iş birliği, programların iş gücü piyasası açısından güncelliğini destekleyen unsurlar arasında değerlendirilmektedir.

Mikro Yeterlilik Programları Üniversitelerde Nasıl Oluşturulabilir?

Üniversitelerde mikro yeterlilik programları ilgili kurumun mikro yeterlilik politikası ve yetkili akademik veya idari süreçleri çerçevesinde geliştirilebilir.

Program hazırlanırken öğrenme kazanımları, hedef kitle, içerik, iş yükü, seviye, ölçme-değerlendirme, belgelendirme ve kalite güvence süreçlerinin açık biçimde tanımlanması önemlidir.

Kurum içi onay ve uygulama süreçleri üniversitenin kendi düzenlemelerine göre farklılık gösterebilir.

Her Eğitim Programı Mikro Yeterliliğe Dönüştürülebilir mi?

Bir eğitime yalnızca “mikro yeterlilik” adı verilmesi programın otomatik olarak mikro yeterlilik niteliği kazanmasını sağlamaz.

Mevcut bir eğitim programının mikro yeterlilik yaklaşımıyla yeniden yapılandırılması düşünülüyorsa öğrenme kazanımları, program seviyesi, iş yükü, değerlendirme sistemi, belgelendirme ve kalite güvence süreçleri birlikte gözden geçirilmelidir.

Mikro Yeterlilik Programı TYÇ'ye Otomatik Olarak Dâhil Olur mu?

Hayır. Bir mikro yeterlilik programının oluşturulması, programın otomatik olarak Türkiye Yeterlilikler Çerçevesinde yer aldığı anlamına gelmez.

Güncel düzenlemeye göre kalite güvence koşullarını karşılayan mikro yeterlilikler, yeterliliklerin TYÇ'ye dâhil edilmesine ilişkin ilgili süreçler kapsamında değerlendirilebilir.

Mikro Yeterlilik Politikası Nedir?

Türkiye'deki güncel düzenlemede sorumlu kurumların mikro yeterliliklere ilişkin politika belgeleri hazırlaması öngörülmektedir.

Bu politika belgelerinde program geliştirme ölçütleri, program esasları, programları sunmaya ve belgelendirmeye yetkili yapılar, ölçme-değerlendirme koşulları, belgelendirme yöntemleri, kalite güvence koşulları ve geleceğe yönelik planlamalar gibi unsurlar açıklanabilir.

Mikro Yeterlilik Programı Oluştururken Kontrol Listesi

Mikro Yeterlilik Programları Nasıl İncelenebilir?

Mikro yeterlilik programlarını değerlendirirken yalnızca program başlığına veya süresine bakmak yerine öğrenme kazanımları, program seviyesi, toplam iş yükü, değerlendirme sistemi ve belgelendirme yapısı birlikte incelenmelidir.

İstanbul Kent Üniversitesi Mikro Yeterlilik Programları üzerinden farklı programların kapsamları, öğrenme kazanımları, hedef kitleleri ve program özelindeki güncel bilgiler incelenebilir.

Mikro Yeterlilik Programı Oluştururken Yapılan Yaygın Hatalar

Sık Sorulan Sorular

Sonuç: Mikro Yeterlilik Programı İçerikten Önce Öğrenme Kazanımlarıyla Tasarlanır

Mikro yeterlilik programı oluştururken ilk soru “hangi dersleri anlatalım?” değil, “katılımcının program sonunda hangi bilgi, beceri ve yetkinliklere sahip olmasını istiyoruz?” olmalıdır.

Öğrenme kazanımları belirlendikten sonra içerik, program seviyesi, toplam iş yükü, öğrenme yöntemleri ve ölçme-değerlendirme sisteminin bu kazanımlarla uyumlu biçimde oluşturulması gerekir.

Belgelendirme ve kalite güvence süreçlerinin de tasarımın başından itibaren düşünülmesi, mikro yeterlilik programının yalnızca kısa bir eğitimden ayrılarak daha şeffaf ve doğrulanabilir bir öğrenme yapısına dönüşmesine yardımcı olur.