PISA Sınavı Nedir, Kimler Giriyor? PISA 2025-2026
PISA Sınavı Nedir, Kimler Giriyor?
PISA, öğrencilerin matematik, fen bilimleri ve okuma alanlarında öğrendikleri bilgi ve becerileri günlük yaşamda ne ölçüde kullanabildiklerini değerlendiren uluslararası bir araştırmadır. OECD tarafından yürütülen PISA'ya temel olarak 15 yaş grubundaki öğrenciler katılır.
PISA bir lise veya üniversite giriş sınavı değildir. Öğrencilerin bireysel olarak bir okula yerleşmesini değil, ülkelerin eğitim sistemlerinin karşılaştırılmasını ve eğitim politikalarının geliştirilmesine veri sağlanmasını amaçlar.
Kısa Cevap: PISA Nedir?
PISA, OECD tarafından yürütülen Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programıdır. Temel olarak 15 yaş grubundaki öğrencilerin okuma, matematik ve fen bilimleri alanlarında öğrendiklerini gerçek yaşam problemlerinde kullanabilme becerilerini değerlendirir. PISA'ya ülkedeki bütün öğrenciler değil, belirlenen kriterlere göre seçilen okul ve öğrenciler katılır.
PISA'nın Açılımı Nedir?
PISA'nın İngilizce açılımı Programme for International Student Assessment, Türkçe karşılığı ise Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programıdır.
Program Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı (OECD) tarafından yürütülmektedir. Türkiye de PISA araştırmalarına 2003 yılından bu yana katılmaktadır.
PISA Sınavına Kimler Giriyor?
PISA'nın hedef kitlesi belirli bir sınıf seviyesinden çok öğrencinin yaşı üzerinden belirlenir.
OECD kriterlerine göre değerlendirmeye katılan öğrenciler uygulama tarihinde yaklaşık 15 yaş 3 ay ile 16 yaş 2 ay arasında bulunur ve belirlenen eğitim düzeyi şartlarını taşır.
PISA = Belirli bir sınıfın değil, esas olarak 15 yaş grubunun değerlendirilmesidir.
PISA'ya Kaçıncı Sınıflar Giriyor?
PISA için “sadece 9. sınıflar” veya “sadece 10. sınıflar girer” şeklinde genel bir kural yoktur. Çünkü öğrenci seçiminin temel ölçütlerinden biri yaştır.
OECD'nin güncel tanımında hedef gruptaki öğrencilerin eğitim kurumuna kayıtlı olması ve en az 7. sınıf düzeyinde bulunması esas alınır. Bu nedenle aynı PISA uygulamasında farklı sınıf seviyelerinden 15 yaş grubundaki öğrenciler bulunabilir.
Her 15 Yaşındaki Öğrenci PISA'ya Giriyor mu?
Hayır. Bir ülkedeki bütün 15 yaşındaki öğrenciler aynı anda PISA uygulamasına alınmaz.
Araştırmanın ülkeyi temsil edebilmesi için belirli okullar ve öğrenciler örnekleme yöntemiyle seçilir. Böylece seçilen öğrenci grubunun sonuçları üzerinden eğitim sistemine ilişkin ulusal ve uluslararası değerlendirmeler yapılır.
PISA'ya Girecek Öğrenciler Nasıl Seçiliyor?
Öğrenciler bireysel olarak PISA'ya başvuru yapmaz. Öncelikle araştırmanın örneklem tasarımına göre okullar, ardından bu okullardaki uygun öğrenciler belirlenir.
Amaç, farklı okul ve öğrenci gruplarını temsil edebilecek bir örneklem oluşturmaktır. Bu nedenle PISA, isteyen herkesin başvurarak girdiği merkezi sınavlardan farklıdır.
Öğrenci PISA'ya Kendisi Başvurabilir mi?
Hayır. PISA için LGS veya YKS'deki gibi öğrencinin bireysel olarak doldurduğu genel bir sınav başvurusu bulunmaz.
Katılacak okullar ve öğrenciler araştırmanın örnekleme süreci kapsamında belirlenir.
PISA'da Hangi Derslerden Soru Soruluyor?
PISA'nın üç temel değerlendirme alanı bulunmaktadır:
Matematik
Matematiksel bilgilerin farklı problemlerde kullanılabilmesi.
Fen Bilimleri
Bilimsel bilgi, yorumlama ve problem çözme becerileri.
Okuma
Metinleri anlama, değerlendirme ve bilgiyi kullanma becerileri.
Öğretmenlerin bu alanlardaki güncel öğretim yaklaşımlarını ve sınıf uygulamalarını destekleyen programlar İstanbul Kent Üniversitesi Öğretmenlik Eğitimleri kategorisinden incelenebilir.
PISA Ezber Bilgiyi mi Ölçüyor?
PISA'nın temel yaklaşımı öğrencinin yalnızca okulda öğrendiği bilgiyi hatırlayıp hatırlamadığını ölçmek değildir.
Öğrencinin sahip olduğu bilgi ve becerileri gerçek yaşamda karşılaşabileceği problemlerde kullanabilmesi, yorum yapabilmesi, farklı bilgiler arasında ilişki kurabilmesi ve çözüm geliştirebilmesi önem taşır.
PISA'nın Amacı Nedir?
PISA'nın temel amaçlarından biri, öğrencilerin zorunlu eğitimin ilerleyen dönemlerinde kazandıkları bilgi ve becerileri günlük yaşamda ne ölçüde kullanabildiklerini ortaya koymaktır.
Araştırma aynı zamanda ülkelerin eğitim sistemleri hakkında karşılaştırılabilir veriler üretir. Bu veriler eğitim politikalarının geliştirilmesinde kullanılabilir.
PISA Öğrencinin Okul Notunu Etkiler mi?
Hayır. PISA öğrencinin okul notunu belirleyen bireysel bir başarı sınavı değildir.
Öğrencinin PISA performansı üzerinden diploma notu verilmez, sınıf geçme kararı alınmaz veya merkezi yerleştirme yapılmaz. Sonuçlar daha çok eğitim sisteminin genel durumunu değerlendirmek amacıyla kullanılır.
PISA LGS Gibi Bir Sınav mı?
Hayır. LGS öğrencilerin ortaöğretim kurumlarına yerleştirilmesinde kullanılan ulusal bir merkezi sınavdır. PISA'nın amacı ise öğrenci yerleştirmek değildir.
| Özellik | PISA | LGS |
|---|---|---|
| Temel amaç | Eğitim sistemini değerlendirmek | Öğrenci yerleştirmek |
| Katılım | Örnekleme göre seçilen öğrenciler | Merkezi sınava katılan öğrenciler |
| Hedef grup | Temel olarak 15 yaş grubu | 8. sınıf öğrencileri |
| Yerleştirme sonucu | Yok | Var |
PISA Kaç Yılda Bir Yapılıyor?
PISA araştırması genel olarak üç yıllık dönemler hâlinde gerçekleştirilmektedir. Her uygulamada matematik, okuma ve fen bilimleri temel alanlar arasında yer alırken bir alan daha ağırlıklı olarak ele alınabilir.
PISA 2025'te Hangi Alan Ağırlıklıydı?
PISA 2025 uygulamasının ağırlıklı alanı fen bilimleri oldu.
Bununla birlikte okuma ve matematik becerileri de değerlendirme kapsamında yer aldı.
PISA 2025 Türkiye'de Ne Zaman Yapıldı?
PISA 2025 nihai uygulaması Türkiye'de 14 Nisan-16 Mayıs 2025 tarihleri arasında gerçekleştirildi.
Uygulama bilgisayar tabanlı olarak yapıldı.
PISA 2025'e Türkiye'den Kaç Öğrenci Katıldı?
PISA 2025 nihai uygulamasına Türkiye'de 56 ildeki 203 okuldan toplam 7.702 öğrenci katıldı.
OECD'nin Türkiye ülke notuna göre bu örneklem yaklaşık 920 bin 900 kişilik 15 yaş öğrenci nüfusunu temsil etti.
PISA 2025'e Kaç Ülke Katıldı?
2025 uygulamasına toplam 91 ülke ve ekonomi katıldı. Bu geniş katılım, farklı eğitim sistemlerinin ortak ölçütler üzerinden karşılaştırılmasına olanak sağladı.
PISA 2025 Sonuçları Ne Zaman Açıklandı?
PISA 2025 sonuçları OECD tarafından 8 Eylül 2026 tarihinde yayımlandı.
Türkiye'nin sonuçlarına ilişkin ülke raporu da Millî Eğitim Bakanlığı tarafından kamuoyuyla paylaşıldı.
Türkiye PISA'ya Ne Zamandan Beri Katılıyor?
Türkiye PISA araştırmasına 2003 yılından beri katılmaktadır.
Böylece Türkiye'nin matematik, fen bilimleri ve okuma becerileri alanındaki performansı farklı uygulama dönemleri üzerinden karşılaştırılabilmektedir.
PISA'da Öğrencilere Sadece Test mi Uygulanıyor?
Hayır. Akademik değerlendirmeye ek olarak öğrencilerden çeşitli arka plan bilgileri de toplanır.
OECD'nin PISA 2025 açıklamasına göre öğrenciler yaklaşık iki saatlik değerlendirmeye katılırken ayrıca yaklaşık 35 dakika süren bir öğrenci anketini de yanıtladı.
Bu anketlerde öğrencilerin öğrenme deneyimleri, tutumları, okul ortamları ve çeşitli sosyoekonomik özelliklerine ilişkin bilgiler toplanabilir.
PISA Soruları Nasıl Oluyor?
PISA soruları yalnızca formül veya tanım bilgisini hatırlamaya dayanmaz. Öğrenciden verilen bir metni, grafiği, bilimsel durumu veya günlük yaşam problemini yorumlaması istenebilir.
Değerlendirmede çoktan seçmeli soruların yanı sıra öğrencinin kendi yanıtını oluşturmasını gerektiren soru türleri de kullanılabilir.
PISA Sonuçları Neden Önemli?
PISA sonuçları bir öğrencinin bireysel başarısından çok eğitim sisteminin genel görünümü hakkında bilgi sağlar.
Ülkeler sonuçları kullanarak öğrencilerin hangi becerilerde güçlü veya gelişime açık olduğunu, farklı öğrenci grupları arasındaki performans farklılıklarını ve eğitim ortamlarıyla başarı arasındaki ilişkileri inceleyebilir.
Öğretim programlarındaki güncel yaklaşımları takip etmek isteyen öğretmenler İstanbul Kent Üniversitesi 2026-2027 Yeni Müfredat Eğitimleri sayfasındaki programları inceleyebilir.
PISA'ya Özel Olarak Hazırlanmak Gerekir mi?
PISA'nın amacı öğrencilerin belirli bir sınav için ne kadar hazırlandığını ölçmek değildir. Değerlendirme daha çok öğrencinin eğitim sürecinde geliştirdiği bilgi ve becerileri yeni durumlara aktarabilmesine odaklanır.
Bu nedenle okuduğunu anlama, problem çözme, eleştirel düşünme, matematiksel akıl yürütme ve bilimsel bilgiyi yorumlama gibi becerilerin eğitim süreci boyunca geliştirilmesi önemlidir.
Öğretmenler PISA Sonuçlarını Nasıl Kullanabilir?
PISA sonuçları öğretmenler açısından yalnızca ülkelerin sıralamasından ibaret değildir. Alan raporları öğrencilerin hangi soru türlerinde zorlandığı, bilgiyi nasıl kullandığı ve farklı yeterlik düzeylerindeki performansları hakkında veri sağlayabilir.
Bu veriler derslerde problem çözme, okuduğunu anlama, yorumlama ve günlük yaşamla ilişkilendirilmiş öğrenme etkinliklerinin geliştirilmesinde yol gösterici olabilir.
Öğretim becerilerini farklı alanlarda geliştirmeye yönelik programlar İstanbul Kent Üniversitesi Eğitmen Eğitimleri kategorisinden incelenebilir.
Kısaca: PISA Nedir ve Kimler Girer?
PISA, OECD tarafından yürütülen ve temel olarak 15 yaş grubundaki öğrencilerin matematik, fen bilimleri ve okuma becerilerini gerçek yaşam problemleri üzerinden değerlendiren uluslararası bir araştırmadır.
Her öğrenci PISA'ya girmez. Katılacak okul ve öğrenciler örnekleme yöntemiyle belirlenir. Öğrenciler bireysel başvuru yapmaz ve PISA sonucu öğrencinin okul notunu veya bir okula yerleşmesini belirlemez.
Sık Sorulan Sorular
PISA sınavı nedir?
PISA, OECD tarafından yürütülen ve 15 yaş grubundaki öğrencilerin matematik, fen bilimleri ve okuma alanlarındaki bilgi ve becerilerini değerlendiren uluslararası bir araştırmadır.
PISA sınavına kimler girer?
Temel olarak 15 yaş grubunda, OECD'nin yaş ve eğitim düzeyi kriterlerini karşılayan ve örnekleme yöntemiyle seçilen öğrenciler PISA'ya katılır.
PISA'ya kaçıncı sınıflar girer?
PISA belirli tek bir sınıfa uygulanmaz. Yaş esaslı olduğu için uygun yaş grubundaki farklı sınıf seviyelerinden öğrenciler değerlendirmeye katılabilir.
Her öğrenci PISA'ya giriyor mu?
Hayır. Okullar ve öğrenciler araştırmanın örnekleme yöntemi kapsamında seçilir.
PISA için başvuru yapılır mı?
Öğrenciler PISA'ya bireysel başvuru yapmaz. Katılımcılar araştırmanın örnekleme süreciyle belirlenir.
PISA hangi dersleri kapsıyor?
PISA'nın temel alanları matematik, fen bilimleri ve okuma becerileridir.
PISA sonucu okul notunu etkiler mi?
Hayır. PISA bireysel öğrenci yerleştirme veya okul notu belirleme sınavı değildir.
PISA kaç yılda bir yapılıyor?
PISA genel olarak üç yıllık dönemler hâlinde uygulanmaktadır.
PISA 2025'e Türkiye'den kaç öğrenci katıldı?
PISA 2025 nihai uygulamasına Türkiye'de 56 ilde bulunan 203 okuldan 7.702 öğrenci katıldı.