Türkiye Yeterlilikler Çerçevesi (TYÇ) Nedir? 2026 Rehberi
Türkiye Yeterlilikler Çerçevesi (TYÇ) Nedir?
Türkiye Yeterlilikler Çerçevesi, kısaca TYÇ, Türkiye'de farklı eğitim, öğretim ve öğrenme yollarıyla kazanılan yeterliliklerin ortak bir yapı içinde tanımlanmasını, sınıflandırılmasını ve karşılaştırılmasını sağlayan ulusal yeterlilik çerçevesidir.
TYÇ; örgün eğitimden yükseköğretime, mesleki öğrenmeden hayat boyu öğrenmeye kadar kalite güvencesi sağlanmış yeterliliklerin daha anlaşılır, şeffaf ve karşılaştırılabilir hâle gelmesini amaçlar.
TYÇ Kısaca Nedir?
TYÇ, Türkiye'deki yeterlilikleri öğrenme kazanımlarına göre tanımlayan, seviyelendiren ve birbirleriyle karşılaştırılmasına yardımcı olan ulusal referans sistemidir.
Avrupa Yeterlilikler Çerçevesi ile uyumlu olarak tasarlanmıştır ve eğitim, öğretim ile istihdam arasındaki bağlantının daha şeffaf kurulmasına katkı sağlamayı hedefler.
TYÇ bir eğitim programı veya tek başına verilen bir belge değildir; yeterliliklerin hangi yapıda tanımlanacağını ve karşılaştırılacağını gösteren ulusal çerçevedir.
TYÇ'de Yeterlilik Ne Anlama Gelir?
TYÇ'de yeterlilik kavramı, kişinin belirli öğrenme kazanımlarını belirlenmiş ölçütlere göre elde ettiğinin değerlendirme ve doğrulama süreci sonunda sorumlu kurum tarafından tanınmasını ifade eder.
Buradaki öğrenme kazanımları; kişinin bir öğrenme süreci sonunda edindiği bilgi, beceri ve yetkinliklerden oluşur.
Türkiye Yeterlilikler Çerçevesi Ne İşe Yarar?
TYÇ'nin temel işlevlerinden biri farklı eğitim ve öğrenme yollarıyla kazanılan yeterliliklerin ortak bir referans yapısı içinde anlaşılmasını sağlamaktır.
Yeterlilikleri Tanımlar
Bir yeterliliğin hangi bilgi, beceri ve yetkinlikleri ifade ettiğinin açık biçimde tanımlanmasına yardımcı olur.
Yeterlilikleri Sınıflandırır
Farklı tür ve seviyelerdeki yeterliliklerin ortak bir sistem içerisinde değerlendirilmesini sağlar.
Karşılaştırmayı Kolaylaştırır
Yeterliliklerin seviyeleri ve öğrenme kazanımları açısından karşılaştırılmasına yardımcı olabilir.
Hayat Boyu Öğrenmeyi Destekler
Farklı dönemlerde ve farklı öğrenme ortamlarında kazanılan yeterliliklerin görünür hâle gelmesini destekler.
Uluslararası Karşılaştırılabilirliği Destekler
Avrupa Yeterlilikler Çerçevesi ile uyumlu yapı sayesinde yeterliliklerin uluslararası düzeyde anlaşılmasını kolaylaştırmayı amaçlar.
Kalite Güvencesini Destekler
TYÇ'ye dâhil edilecek yeterliliklerin belirlenen kalite standartlarını karşılaması beklenir.
TYÇ Hangi Yeterlilikleri Kapsar?
TYÇ, Türkiye'deki kalite güvencesi sağlanmış yeterliliklerin ortak bir yapı içerisinde değerlendirilmesi amacıyla geniş kapsamlı tasarlanmıştır.
- İlköğretim ve ortaöğretim yeterlilikleri
- Mesleki ve teknik eğitim yeterlilikleri
- Yükseköğretim yeterlilikleri
- Mesleki yeterlilikler
- Önceki öğrenmelerin tanınması sonucunda elde edilen yeterlilikler
- Belirlenen koşullar kapsamında mikro yeterlilikler
TYÇ'den Hangi Kurumlar Sorumludur?
Türkiye'deki yeterlilik sistemi tek bir kurumun sorumluluğunda değildir. Farklı yeterlilik alanlarında farklı sorumlu kurumlar bulunmaktadır.
| Kurum | Genel Sorumluluk Alanı |
|---|---|
| Millî Eğitim Bakanlığı | Bakanlığın yetki ve sorumluluğundaki eğitim ve öğretim yeterlilikleri. |
| Yükseköğretim Kurulu | Yükseköğretim alanındaki yeterliliklere ilişkin sorumluluklar. |
| Meslekî Yeterlilik Kurumu | İlgili mevzuat kapsamındaki mesleki yeterlilikler ve TYÇ'nin koordinasyonuna ilişkin görevler. |
| Diğer Sorumlu Kurumlar | İlgili mevzuatlarında yeterliliklerden sorumlu oldukları belirtilen kurum ve kuruluşlar. |
TYÇ ile Avrupa Yeterlilikler Çerçevesi Arasındaki İlişki Nedir?
Türkiye Yeterlilikler Çerçevesi, Avrupa Yeterlilikler Çerçevesi ile uyumlu olacak şekilde tasarlanmıştır.
Bu uyumun amacı Türkiye'de kazanılan yeterliliklerin seviyelerinin Avrupa'daki yeterlilik sistemleriyle daha anlaşılır biçimde karşılaştırılabilmesine katkı sağlamaktır.
Ancak TYÇ veya Avrupa çerçevesiyle ilişkilendirme, bir yeterliliğin başka bir ülkede otomatik olarak mesleki yetki veya akademik denklik sağlayacağı anlamına gelmez.
TYÇ Seviyeleri Nedir?
TYÇ, yeterliliklerin bilgi, beceri ve yetkinlik düzeylerini karşılaştırmaya yardımcı olan sekiz seviyeli bir yapı kullanır.
Seviyeler, yalnızca eğitim süresine göre değil; kişinin sahip olması beklenen öğrenme kazanımlarının karmaşıklığı, kapsamı ve bağımsızlık düzeyi gibi unsurlar dikkate alınarak tanımlanır.
TYÇ seviyesinin yüksek olması bir programın “daha iyi” olduğu anlamına gelmez. Seviye, yeterliliğin öğrenme kazanımlarının niteliğini ve karmaşıklığını ifade eden bir referanstır.
Mikro Yeterliliklerin TYÇ ile İlişkisi Nedir?
Mikro yeterlilikler Türkiye'de 2025 yılında yürürlüğe giren özel usul ve esaslarla Türkiye Yeterlilikler Çerçevesi kapsamında ilk kez tanımlanmıştır.
Bu düzenleme mikro yeterliliklerin geliştirilmesi, ölçme-değerlendirilmesi, kalite güvencesinin sağlanması, belgelendirilmesi ve TYÇ'ye dâhil edilmesine ilişkin temel kuralları belirlemektedir.
İstanbul Kent Üniversitesi tarafından sunulan Mikro Yeterlilik Programlarını inceleyerek farklı programların öğrenme kazanımlarını ve güncel program bilgilerini değerlendirebilirsiniz.
Her Eğitim Belgesi TYÇ Kapsamında mıdır?
Hayır. Bir programın veya eğitim belgesinin Türkiye'de düzenlenmiş olması, otomatik olarak TYÇ'ye yerleştirildiği anlamına gelmez.
TYÇ'de yer alacak yeterliliklerin öğrenme kazanımı yaklaşımıyla hazırlanması ve belirlenen kalite güvence koşullarını karşılaması gerekir.
“Türkiye'de düzenlenmiş”, “üniversite tarafından verilmiş” ve “TYÇ'ye yerleştirilmiş” ifadeleri aynı anlama gelmez. Program özelinde resmî kayıt kontrol edilmelidir.
TYÇ Logosu Ne Anlama Gelir?
TYÇ sisteminde kalite güvencesi sağlanmış ve çerçeveye yerleştirilmiş yeterliliklerde TYÇ logosunun kullanımı mümkün olabilir.
Logo, ilgili yeterliliğin TYÇ kapsamında tanımlandığını ve sınıflandırıldığını göstermeye yardımcı olan bir şeffaflık ve kalite güvencesi göstergesidir.
TYÇ ile AKTS Aynı Şey midir?
Hayır. TYÇ ve AKTS farklı amaçlara hizmet eder.
| Sistem | Temel İşlev |
|---|---|
| TYÇ | Yeterlilikleri tanımlar, seviyelendirir ve karşılaştırılabilir hâle getirir. |
| AKTS | Öğrenme kazanımları için gereken öğrenci iş yükünü kredi değeriyle ifade etmeye yardımcı olur. |
Bir Öğrenci veya Mezun İçin TYÇ Neden Önemlidir?
TYÇ, kişinin sahip olduğu yeterliliğin hangi seviyede ve hangi öğrenme kazanımlarıyla tanımlandığını anlamasına yardımcı olabilir.
Özellikle eğitimler arasında ilerleme, önceki öğrenmelerin tanınması, mesleki gelişim ve uluslararası karşılaştırılabilirlik gibi konularda ortak bir referans noktası sunar.
2026'da Türkiye Yeterlilikler Çerçevesinde Güncel Durum Nedir?
Türkiye Yeterlilikler Çerçevesinin temel hukuki yapısı 2015 yılında yürürlüğe giren yönetmelik ve 2016 yılında yayımlanan TYÇ ile oluşturulmuştur.
2025 yılında mikro yeterliliklere ilişkin usul ve esasların yürürlüğe girmesiyle mikro yeterlilikler de TYÇ kapsamında ulusal düzeyde ilk kez tanımlanmıştır.
3 Mart 2026 tarihinde gerçekleştirilen TYÇ Koordinasyon Kurulu toplantısında mikro yeterliliklere ilişkin uygulama dokümanları ve yeterliliklerin TYÇ'ye yerleştirilmesine ilişkin kararlar onaylanmıştır.
Ağustos 2026'da gerçekleştirilen TYÇ Kurulu toplantısında da kalite güvencesi, Türkiye Yeterlilikler Veri Tabanı ve yeterlilik sisteminin geliştirilmesine yönelik çalışmalar ele alınmıştır.
Sık Sorulan Sorular
Türkiye Yeterlilikler Çerçevesi nedir?
TYÇ, Türkiye'de farklı eğitim ve öğrenme yollarıyla kazanılan yeterlilikleri tanımlayan, sınıflandıran ve karşılaştırılabilir hâle getiren ulusal yeterlilik çerçevesidir.
TYÇ ne işe yarar?
Yeterliliklerin şeffaflığını, kalite güvencesini, karşılaştırılabilirliğini ve hayat boyu öğrenme kapsamında tanınmasını destekleyen ortak bir referans yapısı sunar.
TYÇ kaç seviyeden oluşur?
Türkiye Yeterlilikler Çerçevesi sekiz seviyeli bir yapı kullanmaktadır.
TYÇ ile Avrupa Yeterlilikler Çerçevesi aynı şey midir?
Hayır. TYÇ Türkiye'nin ulusal yeterlilik çerçevesidir ve Avrupa Yeterlilikler Çerçevesi ile uyumlu olacak şekilde tasarlanmıştır.
Mikro yeterlilikler TYÇ kapsamında mı?
Mikro yeterlilikler 2025 yılında yürürlüğe giren özel usul ve esaslarla TYÇ kapsamında ulusal düzeyde tanımlanmıştır. Belirli bir mikro yeterliliğin TYÇ'ye yerleştirilme durumu program özelinde kontrol edilmelidir.
Her eğitim belgesi TYÇ'de yer alır mı?
Hayır. TYÇ'de yer alacak yeterliliklerin öğrenme kazanımı ve kalite güvencesi gibi belirlenen koşulları karşılaması gerekir.
TYÇ ile AKTS aynı şey mi?
Hayır. TYÇ yeterliliklerin sınıflandırılması ve seviyelendirilmesi için kullanılan ulusal çerçevedir. AKTS ise öğrenme iş yükünü krediyle ifade eden sistemdir.
Mikro Yeterlilik Programlarını İnceleyin
Mikro yeterliliklerin öğrenme kazanımlarını, program yapılarını, varsa kredi değerlerini ve güncel belgelendirme bilgilerini inceleyebilirsiniz.
Mikro Yeterlilik Programlarını İncele
